Adli para cezasının infazı, İnfaz Kanunu’nun 106. maddesinde ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Madde; ödeme emrinin tebliğinden taksitlendirmeye, ödenmemesi hâlinde kamuya yararlı işte çalıştırmadan üst sınırlara kadar tüm aşamaları kapsar. Bu yazı cezanın miktarını değil, infaz usulünü ele alır.
📨 Ödeme Emri ve Süre
Adli para cezasını içeren ilâm Cumhuriyet Başsavcılığına verilir. Cumhuriyet savcısı, otuz gün içinde adli para cezasının ödenmesi için hükümlüye Kanunun 20. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bir ödeme emri tebliğ eder.
Adli para cezası, Türk Ceza Kanunu’nun 52. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen usule göre tayin olunacak bir miktar paranın Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.
Not: Bu yazı ceza miktarının belirlenmesini değil, kesinleşmiş adli para cezasının infaz usulünü konu alır.
📆 Taksitlendirme
Hükümde adli para cezası takside bağlanmamışsa, bir aylık süre içinde cezanın üçte birini ödeyen hükümlünün isteği üzerine geri kalan kısmın birer ay ara ile iki eşit taksitte ödenmesine izin verilir.
İlk taksidin süresinde ödenmemesi hâlinde, verilen ikinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır.
🧰 Ödenmemesi Hâlinde Uygulanan Usul
Hükümlü, tebliğ olunan ödeme emri üzerine belli süre içinde ödemezse, Cumhuriyet savcısının kararıyla ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı hapis cezasına çevrilir ve hükümlünün iki saat çalışması karşılığı bir gün olmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilir.
Günlük çalışma süresi, en az iki saat ve en fazla sekiz saat olacak şekilde denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenir. Hükümlünün hazırlanan programa ve denetimli serbestlik görevlilerinin uyarı ve önerilerine uymaması hâlinde, çalıştığı günler hapis cezasından mahsup edilerek kalan kısmın tamamı açık ceza infaz kurumunda yerine getirilir.
Adli para cezasının hapse çevrileceği mahkeme ilâmında yazılı olmasa bile bu hüküm Cumhuriyet Başsavcılığınca uygulanır.
📌 Üst Sınırlar ve Çocuklar Bakımından Kural
Adli para cezası yerine çektirilen hapis süresi üç yılı geçemez. Birden fazla hükümle adli para cezalarına mahkûmiyet hâlinde bu süre beş yılı geçemez.
Çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezasının ödenmemesi hâlinde bu ceza hapse çevrilemez; bu takdirde maddenin on birinci fıkrası uygulanır.
Hükümlü, hapis yattığı veya kamuya yararlı işte çalıştığı günlerin dışındaki günlere karşılık gelen parayı öderse hapisten çıkarılır ya da çalıştırılma sona erer.
⚖️ Erteleme, Koşullu Salıverilme ve Tahsil
Kanunun 16. maddesi hükümleri saklı kalmak üzere, adli para cezasından çevrilen hapsin infazı ertelenemez ve bunun infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz. Hapse çevrilmiş olmasına rağmen hak yoksunlukları bakımından esas alınacak olan adli para cezasıdır.
İnfaz edilen hapsin veya kamuya yararlı işte çalışmanın süresi cezayı tamamıyla karşılamamışsa, geri kalan adli para cezasının tahsili için ilâm Cumhuriyet Başsavcılığınca mahallin en büyük mal memuruna verilir ve 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir.
📌 İlgili Konular
İlgili yazılarımız: yakalama emri ve infaza başlama, müddetname ve itiraz, açık ceza infaz kurumları ve cezanın infazının zamanaşımı.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Ödeme emri tebliğ edilmeden infaz yapılabilir mi?
Madde, savcının otuz gün içinde ödeme emri tebliğ etmesini öngörür; usul bu tebliğ üzerine yürür.
Kamuya yararlı işte günlük çalışma süresi nedir?
En az iki, en fazla sekiz saat olacak şekilde denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenir.
Çevrilen hapiste koşullu salıverilme uygulanır mı?
Hayır. Kanun, adli para cezasından çevrilen hapsin infazında koşullu salıverilme hükümlerinin uygulanmayacağını belirtir.
Çocuklarda adli para cezası hapse çevrilir mi?
Çevrilemez. Bu hâlde maddenin on birinci fıkrası uyarınca kalan ceza 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir.
Adli Para Cezasının İnfazı: Ödeme Emri, Taksit ve Kamuya Yararlı İş hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. İnfaz süreleri ve koşulları suç tarihine, suç türüne ve hükmün özelliklerine göre değişir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez.
