Evlenme ehliyetinin ilk koşulu yaştır. Türk Medeni Kanunu, evlenme yaşını erginlik yaşından ayrı düzenlemiş; kural, istisna ve sıkı bir yargısal denetim öngörmüştür. Bu yazıda olağan ve olağanüstü evlenme yaşı ile izin süreçleri açıklanmaktadır.
📜 Kural: On Yedi Yaş + Yasal Temsilci İzni (TMK m.124)
Erkek veya kadın, on yedi yaşını doldurmadıkça evlenemez. On yedi yaşını doldurmuş ancak henüz ergin olmamış (on sekiz yaşını doldurmamış) kişinin evlenebilmesi için yasal temsilcisinin (ana-baba veya vasinin) izni gerekir. Yasal temsilci haklı sebep olmaksızın izin vermezse, küçük bu izni vermeyen temsilciye karşı mahkemeye başvurabilir; hâkim, izin vermeyen yasal temsilciyi dinledikten sonra evlenmeye izin verebilir.
⚖️ İstisna: On Altı Yaş + Hâkim İzni
Hâkim, olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple, on altı yaşını doldurmuş erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Bu izin istisnaidir ve şu özellikleri taşır:
- Karar aile mahkemesince verilir; olanak bulundukça ana-baba veya vasi dinlenir.
- “Olağanüstü durum ve pek önemli sebep” her olayda somut olarak ortaya konulmalıdır; mahkeme küçüğün bedensel ve ruhsal gelişimini, iradesinin serbestliğini ve menfaatini araştırır, gerekirse uzman raporu alır.
- On altı yaşını doldurmamış kişinin evlenmesine hiçbir makam izin veremez; bu sınırın altındaki birliktelikler hukuken evlilik doğurmadığı gibi cezai sorumluluk da gündeme gelir.
Önemli: Çocuk yaşta evliliklerin önlenmesi kamu düzenindendir. Yaş ve izin kurallarına aykırı evlendirme girişimleri, hem evliliğin geçerliliği hem ceza hukuku yönünden ağır sonuçlar doğurur.
🧩 Yaş Kurallarına Aykırılığın Sonuçları
Yasal temsilci izni alınmadan evlenen on yedi yaşındaki küçüğün evliliği kendiliğinden geçersiz değildir; izni gereken kişi süresi içinde iptal davası açabilir, ancak kadın gebe kalmışsa veya küçük sonradan on sekiz yaşını doldurmuşsa evliliğin iptaline karar verilemez. On altı yaş sınırının büsbütün altında kalan “evlilikler” ise yok hükmünde olup nüfusa tescil edilemez. Evliliğin sakatlığına ilişkin genel çerçeve için evliliğin iptali (butlan) yazımıza bakabilirsiniz.
📌 Evlenmenin Küçüğe Etkisi
Evlenme kişiyi ergin kılar (TMK m.11): Hâkim veya yasal temsilci izniyle evlenen küçük, evlilikle birlikte fiil ehliyetini kazanır ve bu erginlik, evlilik sona erse bile devam eder.
🔗 İlgili Konular
Evliliğin iptali (butlan) · Nişanın bozulması · İddet müddeti · Boşanma davası nasıl açılır?
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye’de evlenme yaşı kaçtır?
Kural olarak on yedi yaşın doldurulması ve ergin olunmadığı sürece yasal temsilci izni gerekir. On altı yaşını doldurmuş kişi ancak olağanüstü durumda ve pek önemli sebeple hâkim izniyle evlenebilir; daha küçük yaşta evlenme mümkün değildir.
Ailem evlenmeme izin vermiyor; ne yapabilirim?
On yedi yaşını doldurmuş küçük, haklı sebep olmaksızın izin verilmemesi hâlinde mahkemeye başvurabilir; hâkim yasal temsilciyi dinledikten sonra evlenmeye izin verebilir.
Hâkim izni hangi durumlarda verilir?
Kanun “olağanüstü durum ve pek önemli sebep” arar; mahkeme bunu her olayda ayrıca değerlendirir, küçüğün iradesini ve menfaatini araştırır. İzin istisnadır, kural değildir.
İzinle evlenen kişi reşit sayılır mı?
Evet. Evlenme kişiyi ergin kılar; evlilikle kazanılan erginlik, evliliğin boşanma veya başka sebeple sona ermesi hâlinde de devam eder.
Evlenmeye izin davaları ve evlenme ehliyetine ilişkin uyuşmazlıklar hakkında detaylı bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür.
