İstanbul Boşanma Avukatı: anlaşmalı, çekişmeli boşanma ve velayet

Boşanmanın iki yolu vardır ve hangisinin izleneceği dosyanın süresini, maliyetini ve sonucunu belirler. Bir İstanbul boşanma avukatının ilk görüşmede yaptığı iş, eşler arasında gerçekten bir anlaşma zemini olup olmadığını ve bu anlaşmanın mahkemede onaylanabilecek nitelikte olup olmadığını tespit etmektir.

Anlaşmalı boşanma (TMK m.166/3)

Evlilik en az bir yıl sürmüşse ve eşler birlikte başvurursa ya da bir eş diğerinin davasını kabul ederse, evlilik birliği kanunen temelden sarsılmış sayılır. Ancak bu otomatik bir onay değildir: hâkim eşleri bizzat dinler, iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirir ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulmalıdır. Hâkim protokolde değişiklik yapabilir; bu değişiklikler taraflarca da kabul edilirse boşanmaya karar verilir. İyi hazırlanmış bir protokolle anlaşmalı boşanma çoğu zaman tek duruşmada sonuçlanır.

Protokolde en sık yapılan hatalar; velayeti almayan ebeveynle görüşme günlerinin belirsiz bırakılması, nafakanın artış yönteminin yazılmaması ve mal paylaşımının "ileride konuşulacak" diye açık bırakılmasıdır. Bu boşluklar boşanmadan sonra yeni davalara dönüşür.

Çekişmeli boşanma

Eşlerden biri boşanmak istemiyorsa ya da velayet, nafaka, tazminat veya mal paylaşımı konusunda uzlaşma yoksa dava çekişmeli olarak görülür. Kanun genel boşanma sebebi olarak evlilik birliğinin temelden sarsılmasını (TMK m.166) ve ayrıca aldatma, hayata kast ve pek kötü davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat, terk ve akıl hastalığı gibi özel sebepleri düzenler. Özel sebeplerin bir kısmı için hak düşürücü süreler vardır; örneğin aldatma ve pek kötü davranışta dava, öğrenmeden itibaren altı ay içinde açılmalıdır.

Çekişmeli davada daha önce reddedilmiş bir boşanma davası varsa 7532 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik önemlidir: ret kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmesine rağmen ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir. Bu süre değişiklikten önce üç yıldı.

Velayet kararında mahkemenin tek ölçütü çocuğun üstün yararıdır; anne ya da babanın kusuru tek başına velayeti belirlemez. Mahkeme çocuğun yaşını, okul ve sağlık düzenini, ebeveynlerin çalışma koşullarını, çocukla kurdukları bağı ve gerektiğinde uzman raporunu birlikte değerlendirir. İdrak çağındaki çocuğun görüşü de alınır.

Velayeti almayan ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişki kararda gün, saat ve tatil dönemleriyle ayrıca düzenlenir. Kişisel ilişkinin gereklerinin yerine getirilmemesi hâlinde velayetin değiştirilebileceği kanunda açıkça yer alır. Çocuğun eğitim giderlerine her iki ebeveyn de gücü oranında katılır.

Velayet tartışmasında en etkili delil; çocuğun günlük bakımını kimin üstlendiğini gösteren somut kayıtlardır: okul yazışmaları, sağlık kayıtları, tanıklar. Bu kayıtları dava açılmadan önce düzenli biçimde toplamak, bir İstanbul boşanma avukatının dosyaya en büyük katkılarından biridir. Konuyu boşanmada velayet yazımızda ayrıntılı ele aldık.