Eşlerden birinin şirket sahibi ya da ortağı olduğu boşanmalar, mal rejimi tasfiyesinin en karmaşık dosyalarını oluşturur: Hisseler nasıl değerlenecek, evlilik boyunca dağıtılmayan kârlar hesaba katılacak mı, şirket üzerinden mal kaçırma nasıl önlenecek? Bu yazıda şirket varlıklarının boşanmadaki akıbeti ana hatlarıyla açıklanmaktadır.
📜 Temel Ayrım: Hisse Ne Zaman Edinildi?
- Evlilik (mal rejimi) içinde edinilen hisseler: Kural olarak edinilmiş maldır; tasfiyede artık değer hesabına girer ve diğer eşin katılma alacağına konu olur.
- Evlilik öncesi kurulan şirket/edinilen hisseler: Kişisel maldır; hissenin kendisi tasfiyeye girmez. Ancak kritik kural şudur: Kişisel malın gelirleri (kâr payları) aksine sözleşme yoksa edinilmiş mal sayılır (TMK m.219). Yani evlilik boyunca elde edilen temettüler ve bunlarla alınan varlıklar hesaba katılır.
- Değer artışı: Kişisel mal niteliğindeki hissenin evlilik içindeki değer artışı kural olarak kişisel kalır; diğer eşin şirkete emek veya para katkısı varsa değer artış payı (TMK m.227) gündeme gelir.
📊 Hisse Değerlemesi Nasıl Yapılır?
Tasfiyede hisseler, kural olarak tasfiye anındaki sürüm (piyasa) değeriyle hesaba katılır. Değerleme; şirketin bilanço ve gelir tabloları, maddi duran varlıkları, marka ve şerefiye unsurları üzerinden mali müşavir ve değerleme bilirkişilerince yapılır. Kapalı aile şirketlerinde kayıtların gerçeği yansıtmadığı iddiaları sıkça gündeme gelir; bu durumda banka kayıtları, fiili ciro araştırması ve emsal incelemeleri devreye girer. Diğer eşe hisse devri değil, kural olarak para alacağı ödenir; şirket ortaklık yapısı tasfiyeden doğrudan etkilenmez.
Dikkat — mal kaçırma riski: Boşanma öncesinde hisselerin yakınlara devri, sermaye yapısının değiştirilmesi veya kârın şirkette bekletilmesi tipik kaçırma görüntüleridir. Tasfiyede bu işlemler eklenecek değerler (TMK m.229) kapsamında hesaba geri katılabilir; dava sürecinde hisseler üzerine tedbir istenebilir.
🧾 Sık Karşılaşılan Senaryolar
- Evlilik içinde kurulan limited şirket: Sermaye edinilmiş mallardan konulmuşsa hisseler bütünüyle tasfiyeye girer; artık değerin yarısı üzerinden alacak doğar.
- Babadan miras kalan hisseler: Miras kişisel maldır; hisse tasfiye dışı kalır ama evlilik dönemindeki kâr payları edinilmiş mal hesabına girer.
- Eşin şirkette fiilen çalışması: Ücretsiz veya düşük ücretle çalışan eşin emeği, değer artış payı ve katkı iddialarının temelini oluşturur.
- Şahıs işletmesi/esnaf faaliyeti: İşletme varlıkları ve evlilik içindeki kazançlar aynı ilkelerle değerlendirilir.
⚖️ Usul ve Strateji
Mal rejimi tasfiyesi, boşanmadan ayrı bir davadır ve boşanmanın kesinleşmesiyle sonuçlandırılır; ancak boşanma davasıyla eş zamanlı açılarak hisseler üzerine tedbir konulması, kaçırma riskine karşı en etkili önlemdir. Bu dosyalarda şirket kayıtlarının erken toplanması, ticaret sicili geçmişinin çıkarılması ve doğru bilirkişi kompozisyonunun talep edilmesi sonucu belirler. Genel çerçeve için katılma alacağı ve mal kaçırma yazılarımıza bakabilirsiniz.
🔗 İlgili Konular
Boşanmada mal paylaşımı · Edinilmiş mallara katılma rejimi · Mal ayrılığına geçiş · Krediler ve borçlar
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Eşimin şirketinden hisse alabilir miyim?
Kural olarak hayır; tasfiyede hisse devri değil para alacağı söz konusudur. Hisselerin değeri bilirkişice belirlenir ve payınıza düşen tutar alacak olarak hükmedilir.
Şirket evlilikten önce kurulduysa hiç hakkım yok mu?
Hissenin kendisi kişisel maldır; ancak evlilik dönemindeki kâr payları edinilmiş mal sayılır, şirkete emek veya para katkınız varsa değer artış payı isteyebilirsiniz.
Eşim hisselerini kardeşine devretti; ne yapılabilir?
Katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler, tasfiye hesabına eklenecek değerler kapsamında geri katılabilir; şartlarına göre devralana karşı da talep yöneltilebilir. İvedi tedbir kritik önemdedir.
Şirket hiç kâr dağıtmadıysa hesaba ne girer?
Dağıtılmamış kârın şirkette bekletilmesi, kaçırma görüntüsü oluşturuyorsa bilirkişi incelemesinde fiilî kazanç araştırılır; hisse değerlemesi de birikmiş kârı yansıtacağından hesap bu yolla dengelenir.
Şirket varlıklarının bulunduğu tasfiye dosyaları erken strateji gerektirir. Detaylı bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür.
