Kamulaştırmada tebligatın nasıl yapılacağı, 2001 yılında kökten değişti. Noter aracılığıyla yapılan eski usulü düzenleyen 2942 sayılı Kanun’un 13. maddesi, 24/4/2001 tarihli 4650 sayılı Kanun’un 21. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Bugün kamulaştırma tebligatı idare tarafından değil, mahkeme tarafından yapılır ve usulü 10. maddede düzenlenmiştir. Dava açma süresi bu tebligatla işlemeye başladığı için, davetiyenin içeriği ve tarihi dosyanın kaderini belirler.
🧾 İki Ayrı Bildirim: İdarenin Yazısı ve Mahkemenin Davetiyesi
Malik, kamulaştırma sürecinde birbirinden farklı iki belge alır. Bunların karıştırılması süre hesabında hataya yol açar.
- İdarenin resmî taahhütlü yazısı (m.8): Satın alma usulünde idare, tahmini bedeli belirtmeksizin taşınmazı pazarlıkla satın almak veya trampa yoluyla devralmak istediğini taahhütlü yazıyla bildirir. Malik bu yazının tebliğinden itibaren on beş gün içinde idareye başvurursa pazarlık görüşmesi yapılır. Bu yazı bir dava süresi başlatmaz.
- Mahkemenin meşruhatlı davetiyesi (m.10): Satın alma usulüyle anlaşma sağlanamazsa idare, asliye hukuk mahkemesine başvurur. Dava açma süresini başlatan tebligat budur.
Mahkeme, idarenin başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün sonrası için bir duruşma günü belirler ve bu günü, dava dilekçesi ile idarenin verdiği belgelerin birer örneğini de ekleyerek malike meşruhatlı davetiyeyle bildirir. Duruşma günü idareye de tebliğ olunur.
Dikkat: İnternette ve pek çok kaynakta hâlâ «kamulaştırma tebligatı notere verilir, noter on beş gün içinde tebliğe çıkarır» bilgisi yer alır. Bu, 2001’de yürürlükten kaldırılan 13. maddenin metnidir. Süre hesabı yaparken mahkemeden gelen davetiyenin tebliğ tarihi esas alınır.
🧭 Davetiyede Bulunması Zorunlu Sekiz Bilgi
Madde, mahkemece doğrudan çıkarılacak meşruhatlı davetiyede veya ilan yoluyla yapılacak tebligatta yer alması gerekenleri tek tek sayar:
- Taşınmazın tapuda kayıtlı bulunduğu yer, mevkii, pafta, ada, parsel numarası, vasfı ve yüzölçümü
- Malik veya maliklerin ad ve soyadları
- Kamulaştırmayı yapan idarenin adı
- 14. maddedeki süre içinde, tebligat veya ilan tarihinden itibaren idarî yargıda iptal veya adli yargıda düzeltim davası açabilecekleri
- Açılacak davalarda husumetin kime yöneltileceği
- Süresi içinde idarî yargıda iptal davası açanların dava açtıklarını belgelendirmedikleri takdirde kamulaştırma işleminin kesinleşeceği ve taşınmazın idare adına tescil edileceği
- Tespit edilen bedelin hak sahibi adına hangi bankaya yatırılacağı
- Konuya ve taşınmazın değerine ilişkin tüm savunma ve delillerin, tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde mahkemeye yazılı olarak bildirilmesi gerektiği
Bu kalemlerden birinin eksik olması, davetiyenin amacına ulaşıp ulaşmadığı tartışmasını gündeme getirir. Özellikle husumetin gösterilmemesi veya yanlış gösterilmesi, 14. maddede ayrıca düzenlenen bir düzeltme mekanizmasına bağlanmıştır.
🔍 Anayasa Mahkemesi’nin 2025 Tarihli İptali
Altıncı bentte önemli bir değişiklik vardır. Hüküm eskiden, iptal davası açanların dava açtıklarını ve yürütmenin durdurulması kararı aldıklarını belgelendirmelerini arıyordu. Anayasa Mahkemesi, 10/7/2025 tarihli E.2025/148, K.2025/141 sayılı kararıyla «ve yürütmenin durdurulması kararı aldıklarını» ibaresini iptal etmiştir.
Bunun pratik sonucu şudur: malikten artık yalnızca dava açtığını belgelendirmesi beklenir. Yürütmenin durdurulması kararı almış olmak, kamulaştırma işleminin kesinleşmesini önlemek bakımından aranmaz. İdarî yargının yoğunluğu nedeniyle kısa sürede yürütmeyi durdurma kararı alınamayan dosyalarda malikin hak kaybına uğraması bu kararla giderilmiştir.
🗂️ Gazete ve İnternet Haber Sitesi İlanı
Mahkeme, doğrudan tebligatın yanında ilan da yapar. 13/10/2022 tarihli 7418 sayılı Kanun’un 28. maddesiyle değiştirilen fıkraya göre kamulaştırmanın ve belgelerin özeti şu üç kanalda en az birer defa yayımlanır:
- Taşınmazın bulunduğu yerde çıkan bir gazete
- Bir internet haber sitesi
- Türkiye genelinde yayımlanan gazetelerden biri
Adresleri idarece yapılan araştırmalar sonucunda bulunamayanlara ise 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 28. maddesi gereğince ilan yoluyla tebligat yapılır. İlanen tebligatın geçerliliği, adres araştırmasının gerçekten yapılmış olmasına bağlıdır; bu yol olağan tebligatın tüketilmesi hâlinde başvurulan istisnaî bir yoldur.
⚖️ Tebligattan Sonra İşleyen Süreler
Meşruhatlı davetiye elinize geçtiğinde birbirinden bağımsız üç süre işlemeye başlar:
- On gün: Konuya ve taşınmazın değerine ilişkin tüm savunma ve deliller mahkemeye yazılı olarak bildirilir.
- Otuz gün: 14. madde uyarınca, tebligat gününden — tebligat yapılamayanlar bakımından mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihinden — itibaren kamulaştırma işlemine karşı idarî yargıda iptal, maddî hatalara karşı adlî yargıda düzeltim davası açılabilir.
- Duruşma günü: İdarenin başvurusundan en geç otuz gün sonrası için belirlenir. Duruşmada hâkim önce tarafları bedelde anlaşmaya davet eder; anlaşma olmazsa en geç on gün içinde keşif, otuz gün sonrası için de yeni duruşma günü tayin edilir.
İştirak hâlinde veya müşterek mülkiyette paydaşların tek başına dava hakkı bulunur. İdarî yargıda açılan davalar öncelikle görülür.
📌 İlgili Konular
Tebligattan önceki aşamalar için idarî şerh ve ön hazırlık işlemleri ile satın alma usulü ve uzlaşma, süre içinde açılacak dava için kamulaştırma işlemine karşı iptal davası, duruşmadan sonraki değerleme aşaması için bilirkişi kurulunun oluşumu yazılarımıza bakılabilir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Kamulaştırma tebligatı noter aracılığıyla mı yapılır?
Noter usulünü düzenleyen 13. madde, 24/4/2001 tarihli 4650 sayılı Kanun’un 21. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Bugün tebligat, 10. madde uyarınca mahkemece meşruhatlı davetiyeyle yapılır.
İdareden taahhütlü yazı geldi, dava süresi başladı mı?
İdarenin 8. madde uyarınca gönderdiği satın alma yazısı pazarlık görüşmesi için on beş günlük bir süre başlatır; dava süresi ise mahkemenin tebligatıyla işlemeye başlar.
Davetiyede husumetin kime yöneltileceği yazmıyor.
Bu bilgi, davetiyede bulunması gereken kalemler arasındadır. Eksik veya yanlış gösterilmesi hâlinde 14. maddedeki düzeltme mekanizması gündeme gelir.
İptal davası açtım ama yürütmeyi durdurma kararı alamadım.
Anayasa Mahkemesi 10/7/2025 tarihli kararıyla, yürütmenin durdurulması kararı alınmış olmasını arayan ibareyi iptal etmiştir; dava açıldığının belgelendirilmesi esas alınır.
Delillerimi ne kadar sürede sunmalıyım?
Konuya ve taşınmazın değerine ilişkin tüm savunma ve deliller, tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde mahkemeye yazılı olarak bildirilir.
Adresim bulunamazsa tebligat nasıl yapılır?
İdarece yapılan araştırmalar sonucunda adresi bulunamayanlara, 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 28. maddesi gereğince ilan yoluyla tebligat yapılır.
Gazete ilanı kaç yerde yayımlanır?
7418 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra yerel gazete, internet haber sitesi ve Türkiye genelinde yayımlanan bir gazetede en az birer defa yayımlanır.
Kamulaştırmada Tebligat Usulü: Meşruhatlı Davetiye ve İlan hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır. Kamulaştırma ve imar mevzuatı sık değişmekte, Anayasa Mahkemesi iptalleri yürürlük tarihine bağlı sonuç doğurmaktadır. Her taşınmaz ve her idari işlem kendine özgüdür; metin sonuç taahhüdü içermez.
