Avukatla görüşme, hükümlünün savunma hakkının kurum içindeki karşılığıdır ve 5275 sayılı Kanun’un 59. maddesinde ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Madde hem güçlü güvenceler hem de sınırlı bir hükümlü grubu bakımından kısıtlama rejimi içerir; kısıtlama kararı ise infaz hâkimine bırakılmıştır.
🤝 Vekâletnamesiz Üç Görüşme
59. maddenin birinci fıkrası uygulamada az bilinen bir imkân tanır: hükümlü, avukatlık mesleğinin icrası çerçevesinde avukatları ile vekâletnamesi olmaksızın en çok üç kez görüşme hakkına sahiptir.
Bu, henüz vekâlet ilişkisi kurulmadan önce hukuki değerlendirme yapılabilmesini sağlar.
Not: Avukatla görüşmenin gizliliği kural, kısıtlama istisnadır; istisna somut bilgi-bulgu-belgeye ve infaz hâkimi kararına bağlıdır.
🚪 Görüşmenin Yapılış Biçimi
İkinci fıkraya göre avukat ve noterle görüşme; meslek kimliklerinin ibrazı üzerine, tatil günleri dışında ve çalışma saatleri içinde, bu iş için ayrılan görüşme yerlerinde, konuşulanların duyulamayacağı, ancak güvenlik nedeniyle görülebileceği bir biçimde yapılır.
Kanun ayrıca bir sınır koyar: avukatlar, vekâletnameleri olsa da aynı anda birden fazla hükümlü ile görüşme yapamazlar.
🛡️ Belge ve Kayıtların Korunması
Dördüncü fıkra, savunmanın gizliliğini koruyan temel güvencedir. Görüşme sırasında; hükümlünün avukatına veya avukatın hükümlüye verdiği belge veya belge örnekleri, dosyalar ve aralarındaki konuşmaya ilişkin kendilerinin tuttukları kayıtlar incelenemez; hükümlünün avukatı ile yaptığı görüşme dinlenemez ve kayda alınamaz.
Bu alanda güncel bir gelişme vardır: Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik’in avukat görüşmesinin kaydedilmesine ve belgelere el konulmasına ilişkin düzenlemesi Danıştay 10. Dairesinin 22.10.2024 tarihli, 2020/5168 esas ve 2024/4229 karar sayılı kararıyla iptal edilmiş; iptal, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 04.02.2026 tarihli, 2025/507 esas ve 2026/161 karar sayılı onama kararıyla kesinleşmiştir.
⚠️ Sınırlı Bir Grup İçin Kısıtlama Rejimi
2016 yılında eklenip 2018’de kanunlaşan beşinci fıkra, belirli suçlardan mahkûm olanlar bakımından istisnai bir rejim getirir. Bu rejim; toplumun ve kurumun güvenliğinin tehlikeye düşürüldüğüne, terör örgütü veya diğer suç örgütlerinin yönlendirildiğine, emir ve talimat verildiğine ya da gizli, açık veya şifreli mesaj iletildiğine ilişkin bilgi, bulgu veya belge elde edilmesi hâlinde uygulanabilir.
Kanun bunu iki güvenceye bağlamıştır: Cumhuriyet başsavcılığının istemi ve infaz hâkiminin kararı, ve üç ay süreyle. Bu süre içinde görüşmeler teknik cihazla sesli veya görüntülü kaydedilebilir, görevli görüşmede hazır bulundurulabilir, belge ve kayıtlara el konulabilir ya da görüşmelerin gün ve saatleri sınırlandırılabilir.
⏳ Sürenin Uzatılması, Kısaltılması ve Sonlandırılması
Altıncı fıkraya göre infaz hâkimliği; hükümlünün kurallara uyumunu, toplum veya kurum bakımından arz ettiği tehlikeyi ve rehabilitasyon çalışmalarındaki gelişimini değerlendirerek süreyi üç aydan fazla olmamak üzere birden çok kez uzatabileceği gibi, kısaltılmasına veya sonlandırılmasına da karar verebilir.
Yedinci fıkra, görüşmenin belirtilen amaca yönelik yapıldığının anlaşılması hâlinde görüşmeye derhâl son verilerek durumun gerekçesiyle tutanağa bağlanacağını; tarafların görüşme başlamadan önce bu hususta uyarılacağını düzenler.
⚖️ Yasaklama ve İtiraz Yolu
Sekizinci fıkraya göre tutanak tutulması hâlinde, Cumhuriyet başsavcılığının istemiyle hükümlünün avukatlarıyla görüşmesi infaz hâkimince altı ay süreyle yasaklanabilir. Yasaklama kararı hükümlüye ve yeni bir avukat görevlendirilmesi için derhâl ilgili baro başkanlığına bildirilir; görevlendirilen avukata kanunda gösterilen usule göre ücret ödenir.
Dokuzuncu fıkra bir denetim yolu tanır: bu madde uyarınca infaz hâkimi tarafından verilen kararlara karşı 4675 sayılı Kanun’a göre itiraz edilebilir. Tutuklular bakımından karar verme yetkisi soruşturma aşamasında sulh ceza hâkimine, kovuşturma aşamasında mahkemeye aittir.
🌍 Yabancı Uyruklu Avukatla Görüşme
On ikinci fıkra özel bir hâl düzenler. Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere ve karşılıklılık esasına uygun olmak koşuluyla; yabancı ülkelerde haklarında soruşturma veya kovuşturma yapılan, yabancı ülke ya da uluslararası yargı mercilerinde dava açmak isteyen veya davası olan Türk vatandaşı ya da yabancı uyruklu hükümlüler, vekâletname sunmak koşuluyla yabancı uyruklu avukatlarıyla görüşebilir.
Vekâletnamesi olmayan yabancı uyruklu avukatlar ise hükümlü ile ancak Türkiye barolarına kayıtlı bir avukatla birlikte görüşme yapabilir.
📌 İlgili Konular
mektup ve haberleşme hakkı, ziyaret hakkı ve infaz hâkimliği kararına itiraz yazılarımıza bakabilirsiniz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Vekâletnamem yoksa avukatla görüşebilir miyim?
Evet. Kanun, vekâletname olmaksızın en çok üç kez görüşme hakkı tanır.
Avukat görüşmesi dinlenebilir mi?
Kural olarak hayır; görüşme dinlenemez ve kayda alınamaz, belge ve kayıtlar incelenemez.
Kısıtlama hangi hâlde uygulanır?
Kanunda sayılan suçlarda ve somut bilgi, bulgu veya belge elde edilmesi hâlinde; savcılık istemi ve infaz hâkimi kararıyla, üç ay süreyle.
Kısıtlama kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. 5275 m.59/9, 4675 sayılı Kanun’a göre itiraz yolunu açık tutar.
Bir avukat aynı anda kaç hükümlüyle görüşebilir?
Vekâletnamesi olsa dahi aynı anda birden fazla hükümlü ile görüşme yapamaz.
Avukat görüşme hakkına ilişkin uyuşmazlığınız için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. İnfaz süreleri ve koşulları suç tarihine, suç türüne ve hükmün özelliklerine göre değişir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez.
