Hükümlünün yazışma hakkı 5275 sayılı Kanun’un 68. maddesinde düzenlenmiştir. Hak kural, kısıtlama ise istisnadır; ancak istisnanın sınırları kanunda sayılmıştır. Uygulamada en çok tartışılan konu, bir mektubun hangi gerekçeyle hükümlüye verilmediği ya da gönderilmediğidir.
✉️ Hakkın Kapsamı
Hükümlü, maddede belirlenen kısıtlamalar dışında kendisine gönderilen mektup, faks ve telgrafları alma ve ücretleri kendisince karşılanmak koşuluyla gönderme hakkına sahiptir.
2021 yılında eklenen hükümle birlikte hükümlü, usul ve esasları Adalet Bakanlığınca belirlenmek suretiyle, gerekli teknik altyapının bulunduğu kurumlarda elektronik yöntemlerle de mektup alıp gönderebilir.
🔍 Denetim Kim Tarafından Yapılır?
Hükümlü tarafından gönderilen ve kendisine gelen mektup, faks ve telgraflar; mektup okuma komisyonu bulunan kurumlarda bu komisyon, bulunmayan kurumlarda kurumun en üst amiri tarafından denetlenir.
⛔ Hangi Mektup Verilmez veya Gönderilmez?
68. maddenin üçüncü fıkrası kısıtlama sebeplerini sayar. Buna göre;
- Kurumun asayiş ve güvenliğini tehlikeye düşüren,
- Görevlileri hedef gösteren,
- Terör ve çıkar amaçlı suç örgütü veya diğer suç örgütleri mensuplarının haberleşmelerine neden olan,
- Kişi veya kuruluşları paniğe yöneltecek yalan ve yanlış bilgileri içeren,
- Tehdit ve hakaret içeren,
mektup, faks ve telgraflar hükümlüye verilmez; hükümlü tarafından yazılmışsa gönderilmez.
Bu sayım sınırlıdır. Listede yer almayan bir gerekçeyle verilen kısıtlama kararına karşı infaz hâkimliğine şikâyet yoluna gidilebilir.
🛡️ Denetime Tâbi Olmayan Yazışmalar
Maddenin dördüncü fıkrası önemli bir istisna getirir: hükümlü tarafından resmî makamlara veya savunması için avukatına gönderilen mektup, faks ve telgraflar denetime tâbi değildir.
2021 yılında eklenen cümleye göre bu iletiler, alıcısı dışındaki kişilerin erişimini engelleyici tüm tedbirler alınarak, hükümlünün talebine göre posta yoluyla veya elektronik ortamda alıcısına ulaştırılabilir.
💾 Kayıt ve Saklama Rejimi
2021 yılında eklenen beşinci fıkra, sınırlı bir hükümlü grubu bakımından yazışmaların dijital olarak kaydedilmesine veya fiziki olarak saklanmasına imkân tanır. Bu grup, terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlardan mahkûm olanlar ya da tehlikeli hâlde bulunan veya dışarıyla iletişimi kurum güvenliği açısından tehlikeli olabileceği değerlendirilen hükümlülerdir.
Kanun burada da güvenceler öngörür: kayıtlar amacı dışında kullanılamaz, kanunda açıkça belirtilen hâller dışında paylaşılamaz, soruşturma veya kovuşturmaya konu edilmemişse en geç bir yıl sonunda silinir veya imha edilir ve bu işlem Cumhuriyet savcısı tarafından denetlenir. Kanun ayrıca bu fıkranın dördüncü fıkra bakımından uygulanmayacağını açıkça belirtir; yani avukat ve resmî makam yazışmaları bu kayıt rejiminin dışındadır.
📌 İlgili Konular
ziyaret hakkı, disiplin cezaları ve infaz hâkimliği kararına itiraz yazılarımıza bakabilirsiniz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Mektubum neden verilmedi?
Kanun kısıtlama sebeplerini sınırlı olarak sayar. Karara katılmıyorsanız infaz hâkimliğine şikâyet yolu açıktır.
Avukatıma yazdığım mektup okunur mu?
Hayır. Resmî makamlara ve savunma için avukata gönderilen yazışmalar denetime tâbi değildir.
Mektup ücretini kim öder?
Gönderme hakkı, ücretlerin hükümlü tarafından karşılanması koşuluna bağlıdır.
Elektronik mektup mümkün mü?
Gerekli teknik altyapının bulunduğu kurumlarda, Adalet Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde mümkündür.
Mektup denetimini kim yapar?
Mektup okuma komisyonu bulunan kurumlarda bu komisyon, bulunmayanlarda kurumun en üst amiri.
Mektup ve haberleşme hakkına ilişkin uyuşmazlığınız için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. İnfaz süreleri ve koşulları suç tarihine, suç türüne ve hükmün özelliklerine göre değişir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez.
