İstanbul’de bir kaynakçının tersane havuzundaki kazası ile bir vardiya zabitinin ödenmeyen maaşı, bambaşka mevzuat hükümlerine göre çözülür. Avukat Veli Savun, Savun Hukuk & Danışmanlık çatısı altında İstanbul gemi ve deniz iş avukatı olarak bu ayrımı doğru kuran bilgilendirici destek verir. Ambarlı ve Haydarpaşa limanlarından Tuzla tersanelerine, armatör merkezlerinden acente ofislerine; İstanbul, Türkiye denizcilik uyuşmazlıklarının merkezi konumundadır.
🏗️ İstanbul’de Karada Çalışanın Hakları
Tersanede, limanda veya gemi söküm sahasında çalışan işçi hukuken kara işçisidir; 4857 sayılı İş Kanunu ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uygulanır. Yüksekte çalışma, kapalı hacimler ve kaynak işleri nedeniyle tersane iş kazaları bu dosyaların en ağır grubunu oluşturur; iş göremezlik ölçüsünde SGK gelirleri ve işveren kusuru oranında maddi-manevi tazminat gündeme gelir. İstanbul sahasında yaygın olan taşeron zincirlerinde asıl işverenin birlikte sorumluluğu dosyanın kilit sorusudur.
🚢 İstanbul’den Denize Açılanın Hakları
Türk bayraklı gemide çalışan gemi adamı ise 854 sayılı Deniz İş Kanunu kapsamındadır: kıdem tazminatı her tam yıl için 30 günlük ücret üzerinden hesaplanır, fazla mesai saat ücretinin yüzde elli fazlasıyla ödenir. Yabancı bayraklı gemide çalışan Türk gemi adamı bu kanunun dışında kalır; alacakları genel hükümlere göre ve çoğu durumda yine Türk mahkemelerinde takip edilebilir. Sözleşmenin feshi ve gemideki iş kazaları kendi özel rejimine tabidir.
Pusula Notu: Deniz iş dosyasında ilk adım doğru kanunu belirlemektir: geminin bayrağı, tonajı ve işin gemide mi karada mı görüldüğü, hangi mahkemenin ve hangi kuralların uygulanacağını değiştirir. Sözleşme, gemi jurnali ve vardiya kayıtları bu tespitin ana delilleridir.
⚓ Gemiye Karşı Takip ve Süreç
Deniz alacaklarında tahsilin en etkili aracı gemidir: ücret alacağı gemi adamına gemi alacaklısı hakkı verir ve geminin ihtiyati haczi ile seferden men mümkündür. Tersane ve tedarikçi firmaların gemi inşa ve tamir alacakları da aynı araçlarla güvence altına alınabilir. İşçilik alacaklarında dava öncesi zorunlu arabuluculuk aşaması unutulmamalıdır. İstanbul bağlantılı dosyalar vekâletname ile uzaktan yürütülebilir; Savun Hukuk & Danışmanlık her aşamada bilgilendirici destek verir.
📌 İlgili Konular
Konu tersane iş kazası tazminatı ve geminin ihtiyati haczi ile yakından bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Gemi adamının kıdem tazminatı kara işçisiyle aynı mı hesaplanır?
Esas benzerdir ancak dayanak 854 sayılı Deniz İş Kanunu’dur; her tam yıl için 30 günlük ücret ödenir ve hesaplamada ücretin kapsamı ile tavan uygulaması dosya bazında değerlendirilir.
İş kazasından hemen sonra işveren bana bir tutanak imzalatmak istiyor; bu belge neyi etkiler?
Kaza anlatımını ve kusur dağılımını etkileyebilecek her belge sonuç doğurabilir; içeriği tam anlaşılmadan atılan imza ileride ispat yükünü ağırlaştırabilir. Belgenin niteliğinin hukuki olarak değerlendirilmesi önemlidir.
İstanbul’de taşeron işçisi olarak çalışırken kaza geçirdim; sadece taşeron mu sorumlu?
Alt işveren ilişkisinin geçerli olduğu hallerde asıl işveren, işçinin kanundan ve sözleşmeden doğan haklarından alt işverenle birlikte sorumludur; muvazaalı taşeronlukta sorumluluk daha da genişler.
Yabancı bayraklı gemide çalıştım, maaşlarım ödenmedi; Türkiye’de dava açabilir miyim?
Sözleşmenin Türkiye’de imzalanması, işverenin Türkiye’de acentesinin bulunması veya mutad işyerinin Türkiye ile bağlantısı gibi hallerde Türk mahkemelerinde takip çoğu durumda mümkündür; her dosyada bağlama kuralları ayrıca değerlendirilir.
İstanbul gemi ve deniz iş uyuşmazlıklarınız için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
