Birden çok mahkûmiyeti bulunan hükümlülerde infazın nasıl yürütüleceği ayrı bir karar konusudur. 5275 sayılı Kanun, cezaların toplanmasında hangi infaz hâkimliğinin yetkili olduğunu ayrıntılı biçimde belirlemiştir. Yanlış mercie yapılan başvuru zaman kaybına yol açar.
🔀 İki Ayrı Tereddüt, İki Ayrı Merci
5275 sayılı Kanun’un 98. maddesi tereddüdü ikiye ayırır:
- Hükmün yorumunda duraksama veya sonradan yürürlüğe giren kanun hükmünün Türk Ceza Kanunu’nun 7. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gereği → hükmü veren mahkeme
- Çektirilecek cezanın hesabında duraksama ya da cezanın kısmen veya tamamen yerine getirilip getirilemeyeceği iddiası → infaz hâkimliği
Bu ayrım 2020 yılında 7242 sayılı Kanun’la bugünkü hâlini almıştır.
➕ Cezaların Toplanmasında Yetki Kuralı
Kanun’un 101. maddesinin ikinci fıkrası, 99. madde gereğince cezaların toplanması gerektiğinde hüküm verme yetkisini şöyle belirler: yetki, en fazla cezaya hükmetmiş bulunan mahkemenin bulunduğu yer infaz hâkimliğine aittir. Bu durumda birden çok infaz hâkimliği yetkili ise, son hükmü vermiş olan mahkemenin bulunduğu yer infaz hâkimliği yetkilidir.
🏛️ Üç Özel Hâl
Aynı fıkra, en fazla cezanın hangi merci tarafından verildiğine göre üç özel hâl düzenler:
- En fazla ceza Yargıtay tarafından ilk derece mahkemesi sıfatıyla verilmişse → Ankara infaz hâkimliği
- Bölge adliye mahkemesi tarafından ilk derece mahkemesi sıfatıyla verilmişse → bölge adliye mahkemesinin bulunduğu il infaz hâkimliği
- Bölge adliye mahkemesi tarafından duruşma açmak suretiyle verilmişse → hükmü kaldırılan ilk derece mahkemesinin bulunduğu yer infaz hâkimliği
⚖️ Karar Usulü ve İtiraz
101. maddenin birinci fıkrasına göre, cezanın infazı sırasında 98 ilâ 100. maddeler gereğince mahkemeden veya infaz hâkimliğinden alınması gereken kararlar duruşma yapılmaksızın verilir. Karar verilmeden önce Cumhuriyet savcısı ve hükümlünün görüşlerini yazılı olarak bildirmeleri istenebilir.
Üçüncü fıkra uyarınca bu kararlara karşı itiraz yoluna gidilebilir.
🏥 Hastanede Geçen Süre
Kanun’un 100. maddesi, hastanede geçen sürenin cezadan indirilmesini düzenler. Bu konudaki kararlar da 101. maddedeki usule tâbidir; yani duruşmasız verilir ve itiraza açıktır.
🧭 Şikâyetten Farkı
Bu maddelerdeki başvurular, 4675 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki şikâyet yolundan farklıdır. Şikâyet, kurum işlemlerine veya savcılığın infaza ilişkin kararlarına karşı on beş / otuz günlük süreye bağlı bir yoldur. 98 ilâ 101. maddelerdeki başvurular ise infaz sırasında ortaya çıkan bir duraksamanın giderilmesi ya da yerine getirilecek cezanın belirlenmesi içindir.
Hangi yolun izleneceği, talebin niteliğine göre belirlenir.
📌 İlgili Konular
müddetname ve itiraz, infaz hâkimliğine şikâyet ve karara itiraz yazılarımıza bakabilirsiniz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Cezaların toplanmasına kim karar verir?
Kural olarak en fazla cezaya hükmetmiş mahkemenin bulunduğu yer infaz hâkimliği; birden çok yetkili varsa son hükmü veren mahkemenin bulunduğu yer.
En fazla cezayı Yargıtay verdiyse?
İlk derece mahkemesi sıfatıyla verilmişse Ankara infaz hâkimliği yetkilidir.
Bu kararlar duruşmalı mı verilir?
Hayır. 5275 m.101/1 uyarınca duruşma yapılmaksızın verilir.
İtiraz edebilir miyim?
Evet. 5275 m.101/3 bu kararlara karşı itiraz yolunu açık tutar.
Bu, infaz hâkimliğine şikâyetle aynı şey mi?
Hayır. Şikâyet kurum işlemlerine karşıdır ve süreye bağlıdır; bu maddeler infazdaki duraksamanın giderilmesine ilişkindir.
Cezaların toplanması ve infazdaki tereddüt için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. İnfaz süreleri ve koşulları suç tarihine, suç türüne ve hükmün özelliklerine göre değişir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez.
