Kentsel Dönüşümde Elektrik, Su ve Doğalgaz Kesintisi

Kentsel dönüşüm sürecinde riskli yapının tahliye ve yıkım süresi dolduğu halde yapı boşaltılmazsa, idare tarafından elektrik, su ve doğalgaz hizmetlerinin durdurulması talep edilir. Bu uygulama, 6306 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile düzenlenmiş olup malikleri tahliye ve yıkıma zorlamayı amaçlar. Bu rehberde, kentsel dönüşümde hizmet kesintisinin yasal dayanağını, uygulama sürecini, kiracı ve malik üzerindeki etkilerini ve hukuki koruma yollarını ele alıyoruz.

Savun Hukuk

⚖️ Yasal Dayanak

Elektrik, su ve doğalgaz kesintisinin hukuki dayanağı 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un 4. maddesinin 3. fıkrasıdır. Bu hükme göre, riskli yapının tahliyesi ve yıktırılması için verilen süreler dolduğunda ve yapı hâlâ yıktırılmadığında, ilgili idare elektrik, su ve doğalgaz hizmetlerinin durdurulmasını ilgili kuruluşlardan ister. İlgili kuruluşlar (elektrik dağıtım şirketi, su idaresi, doğalgaz dağıtım şirketi) bu talebi yerine getirmek zorundadır.

📌 Kesintinin Uygulanma Şartları

Elektrik, su ve doğalgaz kesintisi uygulanabilmesi için şu koşulların tamamının sağlanması gerekir:

• Riskli yapı tespitinin kesinleşmesi: Tespit kesinleşmeden hizmet kesintisi yapılamaz.
• Tebligatın usulüne uygun yapılması: Maliklere ve kullanıcılara tahliye ve yıkım için süre tanıyan tebligat yapılmış olmalıdır.
• Yasal sürelerin dolması: Maliklere verilen en az 60 günlük yıktırma süresi ve ardından en az 30 günlük ek süre dolmuş olmalıdır.
• Yapının hâlâ yıktırılmamış olması: Tüm sürelere rağmen yapı yıktırılmamışsa hizmet kesintisi gündeme gelir.

💡 Kesinti Süreci Nasıl İşler?

Hizmet kesintisi süreci şu adımlarla gerçekleşir:

• İdarenin talebi: Kentsel Dönüşüm Başkanlığı veya yetki devri yapılan belediye, ilgili kuruluşlara yazılı olarak hizmetin durdurulmasını talep eder.
• Kuruluşların uygulaması: Elektrik dağıtım şirketi, su idaresi ve doğalgaz dağıtım şirketi talep üzerine hizmeti durdurur. Bu kuruluşların talebi reddetme hakları bulunmamaktadır.
• Fiili kesinti: Yapıya gelen elektrik, su ve doğalgaz bağlantıları fiziksel olarak kesilir.

🏗️ Kesintinin Kiracı ve Malik Üzerindeki Etkileri

Malikler Açısından

• Yapıda yaşamaya devam etmek fiilen imkansız hale gelir.
• Yapıyı kiraya vermiş olan malik, kiracıya karşı sorumlu tutulabilir.
• Hizmet kesintisi, yıkım sürecinin başladığının açık bir göstergesidir; yapının en kısa sürede yıktırılması gerekir.

Kiracılar Açısından

• Kiracı, elektrik, su ve doğalgaz olmadan yapıda kalmaya zorlanamaz.
• Kiracının tahliye hakkı doğar ve kira sözleşmesi kendiliğinden sona erer.
• Kiracı, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’ndan kira yardımı veya taşınma yardımı talep edebilir.
• Kiracının uğradığı zararlar için malike rücu hakkı bulunabilir.

Sınırlı Ayni Hak Sahipleri Açısından

İntifa hakkı, oturma hakkı gibi sınırlı ayni hak sahipleri de kesintiden doğrudan etkilenir. Bu kişilerin hakları, riskli yapının yıkılmasıyla birlikte sona erer ve yeniden inşa sürecinde yeni düzenleme yapılması gerekir.

⚖️ Hizmet Kesintisine Karşı Hukuki Yollar

Hizmet kesintisinin hukuka aykırı olduğunu düşünen kişiler şu yollara başvurabilir:

• Riskli yapı tespitinin iptali davası: Hizmet kesintisinin temelinde riskli yapı tespiti yatar. Tespitin iptali ile yıkım süreci ve dolayısıyla hizmet kesintisi de ortadan kalkar.
• Yürütmeyi durdurma talebi: İptal davasıyla birlikte yürütmeyi durdurma talep edilmesi halinde mahkeme tarafından yürütmeyi durdurma kararı verilirse, kesilen hizmetlerin yeniden bağlanması gerekir.
• Hizmet kesintisi işleminin iptali: Doğrudan hizmet kesintisi işlemine karşı da idare mahkemesinde dava açılabilir. Ancak bu dava tek başına yeterli olmayabilir; asıl hedef riskli yapı tespitinin iptalini sağlamak olmalıdır.
• Tazminat davası: Hukuka aykırı kesinti nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararlar için tam yargı davası açılabilir.

📌 Kesinti Sonrası Hizmetlerin Yeniden Bağlanması

Hizmetlerin yeniden bağlanması şu durumlarda mümkündür:

• Yürütmeyi durdurma kararı: Mahkeme tarafından yürütmeyi durdurma kararı verilmesi halinde hizmetler yeniden bağlanır.
• Riskli yapı tespitinin iptali: Tespitin mahkemece iptal edilmesi halinde yıkım süreci sona erer ve hizmetler tekrar verilir.
• Yapının güçlendirilmesi: Riskli yapının güçlendirme projesi onaylanıp uygulanması halinde hizmetler yeniden bağlanabilir.

📝 Dikkat Edilecek Hususlar

• Süreleri takip edin: Riskli yapı tespitinin tebliğinden itibaren itiraz ve dava açma sürelerini kaçırmayın.
• Yürütmeyi durdurma talep edin: Dava açarken mutlaka yürütmeyi durdurma talebinde bulunun; aksi halde dava sonuçlanmadan hizmetler kesilebilir.
• Kira yardımı başvurusu yapın: Tahliye edilmek zorunda kalan malik ve kiracılar Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na kira yardımı için başvurabilir.
• Belgeleri saklayın: Tebligatlar, kesinti bildirimleri ve yapılan tüm yazışmaları muhafaza edin.
• Hukuki destek alın: Sürecin karmaşık yapısı nedeniyle uzman bir avukattan danışmanlık almak büyük önem taşır.

📞 Hukuki Destek

Kentsel dönüşümde hizmet kesintisine itiraz etmek, yürütmeyi durdurma talebiyle dava açmak veya haklarınızı korumak konusunda profesyonel hukuki destek almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.