Bir kripto varlık platformunda yaşanan erişim kesintisi, işlem gecikmesi veya sistem hatası nedeniyle zarar doğduğunda sorumluluk kime aittir? Bu soru, kullanıcıların en sık karşılaştığı somut sorunlardan biridir.
🧱 Sorumsuzluk Kaydı Geçersizdir
Kullanıcı sözleşmelerinde “teknik arızalardan doğan zararlardan sorumlu değildir” türü kayıtlar sık görülür. Ancak 6362 sayılı Kanun’un 35/C maddesinin birinci fıkrası, hizmet sağlayıcının sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan kayıtları geçersiz saymaktadır.
Dolayısıyla kesinti hâlinde sorumluluk sorusu, sözleşmedeki muafiyet maddesiyle değil kanuni rejimle cevaplanır. Ayrıntı için müşteri sözleşmesi yazımıza bakılabilir.
Not: Sorumluluğun doğup doğmadığı somut olayın koşullarına göre belirlenir; bu yazı sonuç taahhüdü içermez.
⚖️ Sorumluluğun Kanuni Dayanağı
6362 sayılı Kanun’un 99. maddesinin üçüncü fıkrası, hizmet sağlayıcının hukuka aykırı faaliyetlerinden ve nakit ile kripto varlık teslim yükümlülüklerini yerine getirememesinden doğan zararlardan sorumlu olduğunu düzenler.
Erişim kesintisi nedeniyle çekim talebinin karşılanamaması, doğrudan bu ikinci başlıkla ilgilidir. Zararın tazmin edilememesi hâlinde mensupların kusurları oranındaki sorumluluğu da gündeme gelir.
📔 Kusur Değerlendirmesinde Ölçütler
Kesintinin sorumluluk doğurup doğurmadığı değerlendirilirken şu başlıklar öne çıkar:
- Bilgi sistemleri ve iç kontrol yükümlülüklerine uyum (m.35/B-2),
- Kesintinin öngörülebilir olup olmadığı ve süresi,
- Kullanıcılara zamanında bildirim yapılıp yapılmadığı,
- Yedekleme ve süreklilik önlemlerinin varlığı,
- Kesinti sırasında müşteri varlıklarının durumu.
Teknik yükümlülüklerin çerçevesi için bilgi sistemleri ve iç kontrol yazımıza bakılabilir.
🛠️ Zararın İspatı
Uygulamadaki asıl güçlük, zararın ispatıdır. “Kesinti olmasaydı satardım” biçimindeki bir iddia, kaçırılan kazanç niteliğindedir ve ispatı güçtür.
Buna karşılık gerçekleştirilmiş bir talimatın yerine getirilmemesi veya bakiyeye erişilememesi daha somut bir zarar oluşturur. Bu nedenle kesinti sırasındaki talimat kayıtları, ekran görüntüleri ve yazışmalar belirleyici delil değeri taşır.
⛔ Mücbir Sebep İddiası
Platformlar kesintileri çoğu zaman mücbir sebep olarak nitelendirir. Ancak mücbir sebep, borçlunun faaliyet alanı dışında kalan, kaçınılmaz ve öngörülemez olayları ifade eder.
Sunucu arızası, kapasite yetersizliği veya yazılım hatası gibi durumlar kural olarak işletme riski kapsamındadır ve mücbir sebep sayılmayabilir. Bu ayrım, sorumluluk tartışmasının merkezinde yer alır.
📌 İlgili Konular
Hizmet sağlayıcının sorumluluğu · Bilgi sistemleri ve iç kontrol · İspat ve elektronik delil
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Platform kesinti nedeniyle sorumlu tutulabilir mi?
6362 sayılı Kanun’un 99/3 maddesi, teslim yükümlülüklerinin yerine getirilememesinden doğan zararlardan sorumluluk öngörmektedir.
Sözleşmedeki teknik arıza muafiyeti geçerli midir?
Hayır. Kanun’un 35/C maddesinin birinci fıkrası sorumluluğu kaldıran veya sınırlayan kayıtları geçersiz saymaktadır.
Kusur değerlendirmesinde neye bakılır?
Bilgi sistemleri yükümlülüklerine uyum, kesintinin süresi ve öngörülebilirliği, bildirim yapılıp yapılmadığı ve süreklilik önlemleri.
Kaçırılan kazanç talep edilebilir mi?
Bu tür iddiaların ispatı güçtür; gerçekleştirilmiş bir talimatın yerine getirilmemesi daha somut bir zarar oluşturur.
Sunucu arızası mücbir sebep midir?
Mücbir sebep borçlunun faaliyet alanı dışında kalan, kaçınılmaz ve öngörülemez olayları ifade eder; sunucu veya yazılım kaynaklı sorunlar kural olarak işletme riski kapsamında değerlendirilir.
Kripto Platformlarında Hizmet Kesintisi ve Kusur Sorumluluğu hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Kripto varlık mevzuatı hızla değişmektedir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez. Yatırım tavsiyesi değildir.
