Kripto varlık platformlarının kullanıcı sözleşmelerinde sıkça yer alan “hiçbir sorumluluk kabul edilmez” türü kayıtlar, 6362 sayılı Kanun’un 35/C maddesinin birinci fıkrası karşısında hukuki değerini yitirmiştir. Bu yazıda sözleşmenin kanuni çerçevesi ve sorumsuzluk kaydının akıbeti ele alınmaktadır.
📄 Yazılı Sözleşme Zorunluluğu
Kanun, kripto varlık hizmet sağlayıcıların müşterileriyle, Kurul tarafından belirlenen asgari unsurları içeren bir sözleşme düzenlemesini öngörmektedir. Sözleşmenin içeriği, tarafların hak ve yükümlülüklerinin kapsamını belirleyen ilk hukuki kaynaktır.
Sözleşmeyle belirlenen konular arasında hizmetin kapsamı, ücretlendirme, işlem esasları, saklama tercihi, bildirim usulleri ve uyuşmazlık çözüm mekanizmaları yer alır.
Not: Sorumsuzluk kaydının geçersizliği kanundan doğar; buna rağmen sorumluluğun kapsamı her somut olayda ayrıca değerlendirilir.
❌ Sorumsuzluk Kaydı Geçersizdir
Kanun’un 35/C maddesinin birinci fıkrası, bu sözleşmelerde yer alan ve hizmet sağlayıcının sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan kayıtların geçersiz olduğunu düzenlemektedir.
Bu, sözleşme özgürlüğüne getirilmiş emredici bir sınırdır. Platformun kullanım koşullarında ne yazdığından bağımsız olarak, kanuni sorumluluk rejimi sözleşmeyle bertaraf edilemez.
⚖️ Sorumluluk Rejimi: 99/3 ve Genel Hükümler
6362 sayılı Kanun’un 99. maddesinin üçüncü fıkrası, kripto varlık hizmet sağlayıcıların müşterilerine karşı sorumluluğunu ve mensuplarının kusurları oranındaki sorumluluğunu düzenlemektedir. Bunun yanında sözleşmeye aykırılık ve haksız fiil hükümleri genel çerçeveyi tamamlar.
Sorumluluk değerlendirmesinde; hizmet sağlayıcının bilgi sistemleri yükümlülüklerine uyumu, müşteri varlıklarını ayrı tutup tutmadığı ve bildirim yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği belirleyici olur.
🧾 Standart Sözleşme ve Tüketici Boyutu
Kullanıcı sözleşmeleri tipik olarak genel işlem koşulu niteliğindedir. Müzakere edilmeksizin dayatılan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde karşı taraf aleyhine dengesizlik yaratan hükümler, Türk Borçlar Kanunu’nun genel işlem koşullarına ilişkin hükümleri çerçevesinde denetime tabidir.
Sözleşmenin dijital ortamda kurulması, bu denetimi ortadan kaldırmaz; aksine bilgilendirme ve şeffaflık yükümlülüklerini öne çıkarır.
📣 Danışmanlık ve Reklam Sınırları
Kanun’un 35/C maddesi, kripto varlıklara ilişkin danışmanlık ve portföy yönetimi faaliyetlerini ve bu alandaki tanıtım-reklam faaliyetlerini de düzenlemeye açık tutmaktadır. Sözleşmeyle sunulan hizmetin niteliği, hangi izinlerin gerektiğini belirler; “analiz” adı altında sunulan bir hizmet fiilen yatırım danışmanlığına dönüşüyorsa ayrı bir izin sorunu doğar.
📌 İlgili Konular
VASP lisans ve regülasyon · Lisanssız platform riskleri · Kripto hukuku rehberi
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Kripto platformunun kullanım koşullarındaki sorumsuzluk maddesi geçerli midir?
6362 sayılı Kanun’un 35/C maddesinin birinci fıkrası, hizmet sağlayıcının sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan sözleşme kayıtlarının geçersiz olduğunu düzenlemektedir.
Sözleşmenin asgari unsurları kim tarafından belirlenir?
Kanun, sözleşmenin asgari unsurlarının Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenmesini öngörmektedir.
Hizmet sağlayıcının sorumluluğu hangi maddede düzenlenmiştir?
6362 sayılı Kanun’un 99. maddesinin üçüncü fıkrası, kripto varlık hizmet sağlayıcıların ve mensuplarının sorumluluğuna ilişkin düzenleme içerir.
Kullanıcı sözleşmesi genel işlem koşulu sayılır mı?
Müzakere edilmeksizin tek taraflı hazırlanan ve tekrar kullanılmak üzere düzenlenen hükümler genel işlem koşulu niteliğinde değerlendirilebilir ve buna ilişkin denetime tabidir.
Platformun sunduğu ‘analiz’ hizmeti danışmanlık sayılır mı?
Hizmetin niteliği somut içeriğine göre belirlenir; fiilen yatırım danışmanlığı niteliği taşıyan faaliyetler ayrı izin gerektirebilir.
Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı ile Müşteri Sözleşmesi ve Geçersiz Sorumsuzluk Kaydı hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Kripto varlık mevzuatı hızla değişmektedir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez. Yatırım tavsiyesi değildir.
