Sermaye piyasalarında fiyatların yapay olarak yönlendirilmesi, hem yatırımcıları zarara uğratır hem de ceza hukuku bakımından suç oluşturur. Piyasa dolandırıcılığı, yaygın adıyla manipülasyon, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107. maddesinde düzenlenmiştir. Konu, aşağıda bilgilendirici amaçla ele alınmaktadır.
⚖️ İşlem Bazlı Manipülasyon (m.107/1)
Sermaye piyasası araçlarının fiyatlarına, fiyat değişimlerine, arz ve taleplerine ilişkin yanlış veya yanıltıcı izlenim uyandırmak amacıyla alım-satım yapmak, emir vermek, emir iptal veya değiştirmek ya da hesap hareketleri gerçekleştirmek işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı kapsamında değerlendirilir.
Özet: İşlem bazlı manipülasyon, yapay işlemlerle piyasada gerçek dışı bir görünüm oluşturulmasıdır.
📣 Bilgi Bazlı Manipülasyon (m.107/2)
Sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını, değerlerini veya yatırımcıların kararlarını etkilemek amacıyla yalan, yanlış ya da yanıltıcı bilgi vermek, söylenti çıkarmak, haber yaymak veya yanıltıcı yorum/rapor hazırlayıp yaymak bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı olarak ele alınır. Sosyal medya üzerinden yayılan asılsız söylentiler de bu kapsamda tartışılabilir.
🛡️ Mağdur ve Savunma Açısından
Zarara uğrayan yatırımcılar bakımından süreç, Cumhuriyet Başsavcılığı’na yapılacak başvuru ve SPK’nın inceleme/sevk işlemleriyle ilerleyebilir. Suçlamayla karşılaşan kişiler bakımından ise işlemlerin ekonomik gerekçesinin ve kastın bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi savunmanın merkezindedir. Ayrıca nitelikli dolandırıcılık gibi suçlarla ilişkisi somut olaya göre incelenir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Manipülasyon hangi kanunda düzenlenir?
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107. maddesinde işlem bazlı ve bilgi bazlı olmak üzere düzenlenmiştir.
Sosyal medyada hisse hakkında söylenti yaymak suç mu?
Yatırımcı kararını etkilemek amacıyla yanıltıcı bilgi/söylenti yayılması bilgi bazlı manipülasyon kapsamında tartışılabilir.
Manipülasyon davalarına hangi mahkeme bakar?
Sermaye piyasası suçları, kanunda belirlenen görevli ceza mahkemelerinde görülür; somut duruma göre değerlendirilir.
Pişmanlık hükmü var mı?
Kanun, elde edilen menfaatin belirli koşullarla Hazineye ödenmesi hâlinde ceza bakımından indirim/sonuç doğuran pişmanlık düzenlemesi öngörür.
Sermaye piyasası ve manipülasyon iddiaları için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür.
