Kripto varlık alanında zarar doğduğunda ilk soru şudur: kim, neden ve ne ölçüde sorumludur? 6362 sayılı Kanun’un 99. maddesinin üçüncü fıkrası, bu soruya kripto varlık hizmet sağlayıcılar bakımından özel bir cevap vermektedir.
🧩 Sorumluluğun Kapsamı
Kanun; kripto varlık hizmet sağlayıcıların hukuka aykırı faaliyetlerinden ve müşterilerine karşı nakit ve kripto varlık teslim yükümlülüklerini yerine getirememelerinden doğan zararlardan sorumlu olduğunu düzenlemektedir.
İki sorumluluk kaynağı ayrı ayrı sayılmıştır: bir yanda mevzuata aykırı davranış, diğer yanda edimin ifa edilememesi. İkincisi, uygulamada en sık karşılaşılan durumdur.
Not: Sorumluluğun varlığı ve kapsamı her somut olayda ayrıca değerlendirilir; bu yazı sonuç taahhüdü içermez.
📗 Mensupların Kusur Sorumluluğu
Düzenlemenin ikinci ayağı, zararın hizmet sağlayıcı tarafından tazmin edilememesi hâlinde devreye girer. Kanun bu durumda kuruluş mensuplarının kusurları oranında sorumlu olacağını öngörmektedir.
Bu, tüzel kişilik perdesinin kanunla belirlenmiş bir sınırıdır. Sorumluluk otomatik değildir; kusur ve kusur oranı somut olayda değerlendirilir.
🔎 Sözleşmeyle Sınırlanamaz
35/C maddesinin birinci fıkrası, hizmet sağlayıcının sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan sözleşme kayıtlarını geçersiz saymaktadır. Dolayısıyla 99/3’teki sorumluluk rejimi, kullanım koşullarıyla daraltılamaz.
Sözleşme boyutunun ayrıntısı için müşteri sözleşmesi ve sorumsuzluk kaydı yazımıza bakınız.
🏛️ Sorumluluğun Değerlendirilmesinde Ölçütler
Somut olayda sorumluluk değerlendirilirken şu başlıklar öne çıkar:
- Müşteri varlıklarının ayrı tutulup tutulmadığı (m.35/C-7),
- Saklama tercihinin nasıl belirlendiği ve nasıl uygulandığı (m.35/C-6),
- Bilgi sistemleri ve iç kontrol yükümlülüklerine uyum (m.35/B),
- Kayıtların güvenli ve izlenebilir tutulup tutulmadığı (m.35/C-5),
- Bildirim ve raporlama yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediği.
⚖️ Tazmin Mekanizmasının Bulunmaması
Sorumluluk rejiminin önemi, kripto varlık alanında kamusal bir tazmin mekanizmasının bulunmamasından kaynaklanır. 35/C maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kripto varlık hizmet sağlayıcılar Yatırımcı Tazmin Merkezi kapsamında değildir; altıncı fıkra uyarınca kripto varlıklar mevduat sigortası kapsamında değildir.
Bu tablo, zararın giderilmesinde genel hükümler ve 99/3’ün belirleyici olduğunu gösterir. Ayrıntı için YTM kapsamı dışında olma yazımıza bakılabilir.
📌 İlgili Konular
Müşteri sözleşmesi · Zimmet suçu · Saklama ve mevduat sigortası
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Kripto varlık hizmet sağlayıcı hangi zararlardan sorumludur?
6362 sayılı Kanun’un 99/3 maddesi, hukuka aykırı faaliyetlerden ve nakit ile kripto varlık teslim yükümlülüklerinin yerine getirilememesinden doğan zararlardan sorumluluk öngörmektedir.
Zarar kuruluş tarafından karşılanamazsa ne olur?
Kanun, bu durumda kuruluş mensuplarının kusurları oranında sorumlu olacağını düzenlemektedir.
Sorumluluk sözleşmeyle sınırlandırılabilir mi?
Hayır. 35/C maddesinin birinci fıkrası, sorumluluğu kaldıran veya sınırlayan sözleşme kayıtlarını geçersiz saymaktadır.
Kripto varlıklar için bir tazmin fonu var mıdır?
Kanun, kripto varlık hizmet sağlayıcıların Yatırımcı Tazmin Merkezi kapsamında olmadığını ve kripto varlıkların mevduat sigortası kapsamında bulunmadığını düzenlemektedir.
Sorumluluk değerlendirmesinde neler dikkate alınır?
Varlık ayrılığı, saklama uygulaması, bilgi sistemleri ve iç kontrol yükümlülüklerine uyum ile kayıt ve bildirim yükümlülükleri başlıca ölçütlerdir.
Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcının Sorumluluğu hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Kripto varlık mevzuatı hızla değişmektedir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez. Yatırım tavsiyesi değildir.
