Bir kripto varlık uyuşmazlığı asliye ticaret mahkemesinde mi, asliye hukuk mahkemesinde mi görülür? Türk Ticaret Kanunu’nun 4. ve 5. maddeleri, ticari dava kavramı üzerinden bu soruyu cevaplar; kripto varlık ilişkilerinin çeşitliliği ise her dosyada ayrı bir nitelendirme gerektirir.
🌐 Mutlak Ticari Davalar
Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrası, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın bazı davaları ticari dava sayar. Bunlar arasında Ticaret Kanunu’nda düzenlenen hususlar ile (f) bendinde sayılan bankalar, diğer kredi kuruluşları, finansal kurumlar ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerden doğan davalar yer alır.
Kripto varlık hizmet sağlayıcıların (f) bendi anlamında finansal kurum sayılıp sayılmayacağı, henüz yerleşmiş bir cevabı olmayan sorulardandır. Sermaye piyasası kurumlarına ilişkin uyuşmazlıkların ticari nitelikte kabul edilmesi yönündeki eğilim, 6362 sayılı Kanun’a tabi hizmet sağlayıcılar bakımından da tartışılmaktadır.
Not: Görev tespiti somut ilişkinin niteliğine göre yapılır; bu yazı genel ölçütleri tanıtır.
📇 Nispi Ticari Davalar
Aynı maddenin devamına göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan davalar da ticari davadır. İki şirket arasındaki kripto varlık alım satımı veya saklama ilişkisi bu kapsamda değerlendirilebilir.
Taraflardan biri gerçek kişi ve işlem ticari işletmesiyle ilgili değilse dava nispi ticari dava sayılmaz; görev, aşağıda belirtilen genel kurala göre belirlenir.
🪪 Tüketici ve Genel Görev
Kripto varlık kullanıcısı tüketici sıfatını taşıyorsa 6502 sayılı Kanun’un 73. maddesi uyarınca tüketici mahkemesi görevlidir. Kripto varlık işlemlerinin tüketici işlemi sayılıp sayılmadığı ayrı bir tartışma olup tüketici hukuku sınırları yazısında değerlendirilmiştir.
Ne ticari ne tüketici davası niteliği taşıyan uyuşmazlıklarda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 2. maddesi gereği asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkeme bunu kendiliğinden gözetir.
🤝 Ticari Davada Dava Şartı Arabuluculuk
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepli ticari davalarda, Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesi gereği dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Kripto varlık davası ticari dava olarak nitelendirilirse bu şart da gündeme gelir.
Kripto varlığın aynen teslimi talebinin bir miktar para alacağı sayılıp sayılmayacağı, dava şartının uygulanma alanını doğrudan etkiler. Arabuluculuk sürecinin kripto varlığa özgü yönleri için arabuluculuk ve tahkim başlığına başvurulabilir.
📌 İlgili Konular
Yetkili mahkeme · Yargılama gideri ve harç · Tüketici hukuku sınırları
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Kripto varlık davası ticari dava mıdır?
Her iki taraf tacirse ve iş ticari işletmeleriyle ilgiliyse nispi ticari davadır; hizmet sağlayıcının finansal kurum sayılması hâlinde mutlak ticari dava tartışması doğar.
Gerçek kişi ile platform arasındaki dava nerede görülür?
Tüketici sıfatı varsa tüketici mahkemesi; yoksa görev, ticari dava nitelendirmesine göre asliye ticaret veya asliye hukuk mahkemesidir.
Yanlış mahkemede dava açılırsa ne olur?
Görev kamu düzenindendir; mahkeme görevsizlik kararı verir ve dosya görevli mahkemeye gönderilir.
Ticari davada arabuluculuk zorunlu mu?
Para alacağı ve tazminat talepli ticari davalarda dava şartıdır.
Görev ile yetki aynı şey midir?
Hayır; görev hangi tür mahkemenin, yetki hangi yerdeki mahkemenin bakacağını belirler.
Kripto varlık uyuşmazlığınızda görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Kripto varlık mevzuatı hızla değişmektedir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez. Yatırım tavsiyesi değildir.
