Kripto varlık teslim borcu zamanında ifa edilmezse alacaklı faiz isteyebilir mi? Cevap, borcun para borcu sayılıp sayılmadığına bağlıdır; çünkü 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun yalnızca para borçlarına uygulanır.
🌐 Temerrüdün Oluşması
Türk Borçlar Kanunu’nun 117. maddesine göre muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer; borcun ifa edileceği gün birlikte belirlenmişse ihtara gerek yoktur.
Kripto varlık sözleşmelerinde ifa günü genellikle blokzincir üzerindeki işlem zamanıyla belirlenir. İşlemin ağda onaylanma süresi ve ağ ücreti gibi teknik unsurlar, ifa anının tespitinde dikkate alınmalıdır.
Not: Faiz oranı ve hesap yöntemi somut uyuşmazlığa göre belirlenir; bu yazı hesaplama içermez.
📇 Faizin Kapsamı: 3095 Sayılı Kanun
3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi kanunî faizi, 2. maddesi ise temerrüt faizini para borçları için düzenler. Kanun’un 4/a maddesi yabancı para borçlarına özel bir faiz kuralı getirir; kripto varlık ise yabancı para sayılmadığından bu hükümden de yararlanamaz.
Kripto varlık teslimi para borcu değil, bir tedarik borcu olarak nitelendirildiğinde temerrüt faizi doğrudan uygulanmaz. Bu nitelendirme sorunu borcun kripto varlıkla ifası başlığı altında ayrıntılı biçimde tartışılmıştır.
🪪 Faiz Yerine Gecikme Tazminatı
Tedarik borcunda temerrüde düşen borçlu, Türk Borçlar Kanunu’nun 118. maddesi gereği gecikme nedeniyle doğan zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Bu zarar, alacaklının varlığı zamanında alamamasından kaynaklanan fiyat farkını da içerebilir.
Alacaklı 125. madde uyarınca ifadan vazgeçip olumlu zararının tazminini de isteyebilir; bu hâlde tazminat Türk parası cinsinden belirleneceğinden artık para borcu doğar ve bu para borcuna 3095 sayılı Kanun’a göre faiz işletilebilir.
📈 Aşkın Zarar
Borç para borcu olarak nitelendirilmişse alacaklı, 122. madde uyarınca temerrüt faizini aşan zararını da isteyebilir. Kripto varlık fiyatlarındaki hızlı değişim, aşkın zarar iddialarının sık gündeme gelmesine yol açar; ancak zararın ispatı alacaklıya aittir.
Zararın hangi tarihteki değere göre hesaplanacağı, uyuşmazlıkların çoğunda belirleyici sorudur; bu konuda teknik inceleme ve bilirkişilik yazısı yol göstericidir.
📌 İlgili Konular
Borcun kripto varlıkla ifası · Cezai şart · Zamanaşımı
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Kripto varlık borcuna temerrüt faizi işler mi?
Borç para borcu sayılmıyorsa 3095 sayılı Kanun uygulanmaz; gecikme tazminatı istenebilir.
Kripto varlık yabancı para sayılır mı?
Hayır; 3095 sayılı Kanun’un yabancı para borçlarına ilişkin 4/a maddesi kripto varlığa uygulanmaz.
Temerrüt için ihtar gerekir mi?
İfa günü birlikte belirlenmemişse ihtar gerekir; belirli vadeli borçlarda vadenin dolmasıyla temerrüt oluşur.
Fiyat düştüğü için oluşan zarar istenebilir mi?
Gecikme zararı veya aşkın zarar kapsamında, ispat edilmek şartıyla istenebilir.
Tazminata dönüşen borca faiz işler mi?
Evet; tazminat Türk parası cinsinden para borcu olduğundan 3095 sayılı Kanun uygulanır.
Kripto Varlık Borcunda Temerrüt ve Faiz hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Kripto varlık mevzuatı hızla değişmektedir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez. Yatırım tavsiyesi değildir.
