Kripto varlık uyuşmazlıklarının önemli bölümü, hâkimin hukuki bilgisi dışında kalan teknik hususlar içerir. Bu noktada Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun bilirkişi incelemesine ilişkin hükümleri devreye girer.
🧱 Bilirkişiye Ne Zaman Başvurulur
Hukuk Muhakemeleri Kanunu, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren hâllerde bilirkişi incelemesine başvurulmasını öngörür. Kanun aynı zamanda hukuki konularda bilirkişiye başvurulamayacağını açıkça belirtir.
Bu ayrım kripto varlık dosyalarında sıkça gözden kaçar: bir transferin gerçekleşip gerçekleşmediği teknik bir sorudur; o transferin bağış mı ödünç mü olduğu ise hukuki bir nitelendirmedir ve hâkimin işidir.
Not: Bilirkişi incelemesinin kapsamı ve sonucu her dosyada ayrıca değerlendirilir.
🔬 Teknik İncelemenin Kapsamı
Kripto varlık dosyalarında bilirkişi incelemesine konu olabilecek başlıca hususlar şunlardır:
- Belirli bir işlemin blok zinciri üzerinde gerçekleşip gerçekleşmediği,
- İşlemin tarihi, tutarı ve taraf adresleri,
- Adresler arası bağlantıların izlenmesi,
- Platform kayıtlarının bütünlüğü ve tutarlılığı,
- Belirli bir tarihteki piyasa değerinin tespiti.
📔 Adres–Kişi Bağının Sınırı
Teknik inceleme, bir adresin hareketlerini gösterebilir; ancak o adresin kime ait olduğunu tek başına ortaya koyamaz. Bu bağ genellikle platform kayıtları, kimlik tespiti belgeleri ve banka hareketleriyle kurulur.
Bilirkişi raporunun bu sınırı aşarak kişi atfetmesi, raporun itiraza açık yönlerinden biri olur. İspat boyutu için ispat ve elektronik delil yazımıza bakılabilir.
🛠️ Değerleme İncelemeleri
Tazminat, tasfiye ve icra dosyalarında sıkça karşılaşılan bir başlık, belirli bir tarihteki değerin tespitidir. Fiyat oynaklığı nedeniyle referans alınan kaynak ve an, sonucu belirgin biçimde değiştirir.
Bu nedenle bilirkişiye yöneltilecek soruların, hangi ana ve hangi kaynağa göre değerleme yapılacağını açıkça belirtmesi gerekir.
⚖️ Rapora İtiraz
Bilirkişi raporu delil değerlendirmesinde hâkimi bağlamaz. Rapora karşı süresi içinde itiraz edilebilir; eksik veya çelişkili görülmesi hâlinde ek rapor ya da yeni bilirkişi incelemesi gündeme gelebilir.
İtirazın etkili olması, teknik sınırların ve hukuki nitelendirme ayrımının somut biçimde gösterilmesine bağlıdır.
📌 İlgili Konular
İspat ve elektronik delil · Blockchain takibi · İcra takibinde haciz
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Kripto uyuşmazlıklarında bilirkişiye başvurulur mu?
Çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren hususlarda bilirkişi incelemesine başvurulabilir.
Hukuki konularda bilirkişi görüşü alınabilir mi?
Hayır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu hukuki konularda bilirkişiye başvurulamayacağını belirtmektedir; nitelendirme hâkimin işidir.
Bilirkişi bir adresin kime ait olduğunu tespit edebilir mi?
Teknik inceleme adres hareketlerini gösterebilir; kişi bağı genellikle platform kayıtları, kimlik belgeleri ve banka hareketleriyle kurulur.
Değerleme incelemesinde neye dikkat edilir?
Hangi ana ve hangi kaynağa göre değerleme yapılacağının bilirkişiye açıkça belirtilmesi gerekir.
Bilirkişi raporu bağlayıcı mıdır?
Hayır. Rapor hâkimi bağlamaz; süresi içinde itiraz edilebilir, ek rapor veya yeni inceleme gündeme gelebilir.
Kripto Varlık Uyuşmazlıklarında Bilirkişilik ve Teknik İnceleme hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Kripto varlık mevzuatı hızla değişmektedir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez. Yatırım tavsiyesi değildir.
