Yetkili Servis Sözleşmesi ve Feshi: 2017/3 Tebliği, Fesih Süreleri ve Denkleştirme
Yetkili servis olmak; marka standartlarına uygun tesis, ekipman, eğitimli personel ve yedek parça stoku için ciddi bir yatırım gerektirir. Üretici veya distribütörün sözleşmeyi feshetmesi ya da yenilememesi, bu yatırımın geri dönüşünü tehlikeye atar. Yetkili servis sözleşmelerinin süresi ve feshi, hem Rekabet Kurumunun otomotiv tebliği hem de Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde değerlendirilir.
Kısa özet: 2017/3 sayılı Tebliğ, muafiyetten yararlanmak için belirsiz süreli dağıtım ve servis sözleşmelerinde en az iki yıllık fesih bildirim süresi, en az beş yıllık belirli süreli sözleşmelerde en az altı ay önceden yenilememe bildirimi arar. Yetkili servisin faaliyetini bakım-onarımla sınırlı tutma ve üçüncü kişilerden parça alma serbestisi kısıtlanamaz. Münhasırlık ispatlanırsa fesihte TTK m.122 uyarınca denkleştirme gündeme gelebilir.
Bu yazıda neler var?
📘 2017/3 Sayılı Tebliğ ve Fesih Süreleri
| Sözleşme türü | Asgari şart (m.5/4) |
|---|---|
| Belirli süreli | En az 5 yıl süre; yenilememe isteği en az 6 ay önceden bildirilir |
| Belirsiz süreli | Her iki taraf için en az 2 yıl fesih bildirim süresi |
| İstisna | Sağlayıcının fesih nedeniyle uygun tazminat ödemesi veya ağı yeniden düzenleme zorunluluğu hâlinde en az 1 yıl |
Nitel seçici dağıtımda, yani yalnızca nitel, herkese aynı biçimde uygulanan ve servis sayısını sınırlamayan kriterlerle yetkilendirmede pazar payı eşiği aranmaz; nicel seçici ve münhasır dağıtımda eşik yüzde 30’dur. Bu şartları taşımayan sözleşmeler muafiyetten yararlanamaz.
🔓 Yetkili Servisin Serbestlikleri
- Yetkili servisin faaliyetini bakım-onarım ve yedek parça dağıtımıyla sınırlı tutma serbestisi kısıtlanamaz (m.6/1-e),
- Servisin orijinal veya eşdeğer parçayı dilediği üçüncü kişiden alması engellenemez; garanti, ücretsiz bakım ve geri çağırma işleri bu kuralın istisnasıdır (m.6/1-ğ),
- Yetkili ağın özel servislere yedek parça satması kısıtlanamaz; bu konunun tüketici boyutu için yetkisiz serviste bakım ve garanti yazısına bakılabilir.
🚫 Rekabet Yasağı
Yetkili servise sözleşme süresince veya sözleşme sona erdikten sonra getirilen rekabet etmeme yükümlülükleri, Tebliğin 7/1-c maddesi uyarınca muafiyetten yararlanamaz. Bu nedenle sözleşme bittikten sonra başka bir markanın servisi olmayı yasaklayan kayıtlar, rekabet hukuku açısından ayrıca değerlendirilmelidir.
⚖️ Fesihte Denkleştirme ve Tazminat
TTK m.122/5, denkleştirme istemini hakkaniyete aykırı düşmedikçe tek satıcılık ve benzeri tekel hakkı veren sürekli sözleşmelere de uygular. Yetkili servise belirli bir bölgede münhasırlık tanınmışsa ve üretici sözleşme sonrasında servisin oluşturduğu müşteri çevresinden yararlanmaya devam ediyorsa denkleştirme istenebilir; talep sözleşmenin sona ermesinden itibaren bir yıl içinde ileri sürülmelidir. Şartlar ve hesaplama için bayilik sözleşmesinin feshi ve denkleştirme yazısına bakılabilir.
📚 Yargıtay’ın Yaklaşımı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, iki yıl önceden bildirimde bulunularak ve ağın yeniden yapılandırılması gerekçesiyle feshedilen bir yetkili servis ve yedek parça bayiliği sözleşmesinde, feshin dürüstlük kuralına aykırı olmadığını; kâr kaybı, yatırım maliyeti ve manevi tazminat taleplerinin reddinin yerinde olduğunu, münhasırlık ispatlanamadığı için denkleştirme talebinin de reddedildiğini kabul ederek kararı onamıştır (E.2025/2392, K.2025/4702, 01.07.2025). Karar, fesih bildirim süresine uyulmasının ve münhasırlığın ispatının belirleyici olduğunu gösterir.
✅ Sözleşme İmzalarken
- Sözleşmenin belirli mi belirsiz mi süreli olduğu ve fesih bildirim süreleri,
- Münhasır bölge tanınıp tanınmadığı ve bunun yazılı olarak gösterilmesi,
- Fesih hâlinde stok, özel ekipman ve yazılım lisanslarının geri alınmasına ilişkin hükümler,
- Rekabet yasağı ve sözleşme sonrası yükümlülükler,
- Uyuşmazlıkta yetkili mahkeme ve tahkim kayıtları.
Tebliğde fesih hâlinde stok veya ekipmanın geri alınmasına ilişkin bir hüküm bulunmadığından bu konu sözleşmeyle düzenlenmelidir. Bayilik ve distribütörlüğün genel yapısı distribütörlük ve bayilik sözleşmesi, rekabet hukukunun genel çerçevesi rekabet hukuku ve Rekabet Kurulu, ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk bayilik ve franchise arabuluculuğu yazısında anlatılmıştır. Genel çerçeve otomotiv hukuku rehberi yazısındadır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Yetkili servis sözleşmesi ne kadar önceden feshedilmeli?
Muafiyet için belirsiz süreli sözleşmelerde en az iki yıl; belirli hâllerde en az bir yıl bildirim süresi aranır.
Yetkili servis başka yerden parça alabilir mi?
Evet; garanti, ücretsiz bakım ve geri çağırma işleri dışında orijinal veya eşdeğer parça üçüncü kişilerden alınabilir.
Fesihte denkleştirme istenebilir mi?
Münhasırlık ve TTK m.122 şartları ispatlanırsa istenebilir; talep bir yıl içinde ileri sürülmelidir.
Sözleşme sonrası rekabet yasağı geçerli mi?
Yetkili servise getirilen rekabet etmeme yükümlülükleri muafiyetten yararlanamaz; ayrıca değerlendirilmelidir.
Davam için ne yapmalıyım?
Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Yetkili servis sözleşmesi ve feshi hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
