Kütüphane, kurumdaki eğitim ve iyileştirme altyapısının parçasıdır ve 5275 sayılı Kanun’un 61. maddesinde ayrıca düzenlenmiştir. 2020 yılında maddeye eklenen hükümle, kurum dışındaki kamu kütüphanelerinden yararlanma imkânı da getirilmiştir.
📚 Her Kurumda Kütüphane veya Kitaplık
61. maddenin birinci fıkrasına göre ceza infaz kurumlarında, kurumun büyüklüğüne göre kütüphane veya kitaplık oluşturulur.
Kanun içeriği de belirler: kütüphanelerde veya kitaplıklarda verilen derslere kaynaklık edecek kitapların yanı sıra, olanaklar ölçüsünde hükümlülerin boş zamanlarını değerlendirmelerini, okuma alışkanlığı edinmelerini ve kültür bakımından ufuklarını geliştirmelerini sağlayacak kitaplar da bulundurulur.
🏛️ 2020’de Eklenen İmkân: Kamu Kütüphaneleri
İkinci fıkranın ilk cümlesi hükümlüye kurum kütüphanesinden yararlanma imkânı verir. 14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanun’la eklenen cümle ise kapsamı genişletmiştir: hükümlüler, kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı kütüphanelerde bulunan ve 62. maddedeki şartları taşıyan yayınlardan yararlandırılabilir.
62. maddedeki şartlar, yayının mahkemelerce yasaklanmamış olması ve kurum disiplinini, düzenini veya güvenliğini bozmaması gibi ölçütlerdir. Ayrıntı için yayın ve kitap hakkı yazımıza bakabilirsiniz.
🚐 Gezici Kitaplık
Üçüncü fıkra pratik bir çözüm öngörür: bu hizmet, gezici kitaplıklarla da yerine getirilebilir.
🎓 Ders Kitapları Denetlenemez
Kütüphaneyle doğrudan bağlantılı bir güvence 62. maddenin ikinci fıkrasındadır: eğitim ve öğretimine devam eden hükümlülerin ders kitapları denetime tâbi tutulamaz.
Aynı fıkraya göre resmî kurumlar, üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile belirli vakıf ve derneklerce çıkarılan gazete, kitap ve basılı yayınlar hükümlülere ücretsiz olarak ve serbestçe verilir.
⭐ Kütüphane, Kurs ve İyi Hâl
88. madde kütüphane ve kurslardan yararlanmayı birlikte düzenler. Bu faaliyetlere katılımın hukuki önemi, 89. maddenin ikinci fıkrasından gelir: iyi hâl değerlendirmesinde katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile kitap okuma alışkanlığı açıkça dikkate alınacak unsurlar arasında sayılmıştır.
Bu, kütüphane kullanımını yalnız bir imkân değil, infaz sürecinde sonuç doğuran bir veri hâline getirir.
⚖️ Erişim Engellenirse
Kütüphaneden yararlandırılmama veya talep edilen yayının verilmemesi, kurum idaresinin hükümlü hakkındaki bir işlemidir ve infaz hâkimliğine şikâyet edilebilir. Süre, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren on beş gündür.
Anayasa Mahkemesi kitabın hükümlüye teslim edilmemesini bireysel başvuru yoluyla incelemiş ve Serdar Güzelçay başvurusunda (2022/66987, 21.12.2023, Genel Kurul) ihlal sonucuna varmıştır.
📌 İlgili Konular
yayın ve kitap hakkı, spor, kütüphane ve kurslar ve cezaevinde eğitim ve öğretim yazılarımıza bakabilirsiniz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Her kurumda kütüphane var mı?
Kanun, kurumun büyüklüğüne göre kütüphane veya kitaplık oluşturulacağını öngörür.
Kurum dışı kütüphanelerden yararlanılabilir mi?
2020’de eklenen hükümle, kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı kütüphanelerdeki uygun yayınlardan yararlandırılabilir.
Gezici kitaplık mümkün mü?
Evet. Kanun bu hizmetin gezici kitaplıklarla da yerine getirilebileceğini belirtir.
Ders kitaplarım denetlenir mi?
Hayır. Eğitim ve öğretimine devam eden hükümlülerin ders kitapları denetime tâbi tutulamaz.
Kitap okuma iyi hâli etkiler mi?
5275 m.89/2 kitap okuma alışkanlığını değerlendirme unsurları arasında sayar.
Kütüphane ve yayına erişim sorununuz için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. İnfaz süreleri ve koşulları suç tarihine, suç türüne ve hükmün özelliklerine göre değişir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez.
