Evlilik dışında doğan bir çocuk ile babası arasında soybağı kendiliğinden kurulmaz. Baba çocuğu tanımadığında bu bağ, ancak mahkeme kararıyla, yani babalık davası ile kurulabilir. Dava çocuğun nüfus kaydını, mirasçılığını, nafaka ve kişisel ilişki haklarını doğrudan etkilediği için kamu düzeniyle yakından ilgilidir ve mahkeme olguları kendiliğinden araştırır. Aşağıda aile mahkemesine sunulan bir babalık davası dilekçesinin örneği, davayı kimlerin kime karşı açabileceği, süreler, DNA incelemesi ve dilekçeye eklenen belgeler yer alıyor.
🏛️ Dava Hangi Mahkemede ve Hangi Sürede Açılır?
Mahkeme. Soybağı davaları aile mahkemesinin görevindedir; aile mahkemesi kurulmamış yerlerde dava asliye hukuk mahkemesinde aile mahkemesi sıfatıyla görülür. Yetkili mahkeme, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m.283). Örnekte İstanbul Anadolu Adliyesindeki bir aile mahkemesi esas alınmıştır.
Süre. Dava çocuğun doğumundan önce de sonra da açılabilir. Ananın dava hakkı doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer. Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı varsa bir yıllık süre, bu bağın ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar; gecikmeyi haklı kılan bir sebep varsa sebebin ortadan kalkmasından itibaren bir ay içinde dava açılabilir (TMK m.303). Çocuğun dava hakkı için öngörülen süre ise Anayasa Mahkemesinin 27.10.2011 tarihli, E.2010/71, K.2011/143 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
Babalık davasının genel çerçevesi için babalık davası yazımıza bakabilirsiniz.
👥 Davayı Kim Açar, Kime Karşı Açılır?
- Davacı: Ana ve çocuk (TMK m.301/1). Ana davayı kendi adına açar; çocuk adına dava, atanan kayyım aracılığıyla yürütülür.
- Davalı: Baba olduğu ileri sürülen kişi; ölmüşse mirasçıları (m.301/2).
- İhbar: Dava Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; ana tarafından açılmışsa kayyıma, kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir (m.301/3). İhbar yapılmadan verilen kararlar istinafta kaldırılabilmektedir.
- Ön şart: Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı bulunuyorsa, bu bağ ortadan kaldırılmadan babalık davası dinlenmez. Bu durumda önce soybağının reddi gündeme gelir; ayrıntı için soybağının reddi ve soybağının reddini kim açabilir (HGK 2025/595) yazılarımıza bakabilirsiniz.
Yargılama, kısaca şu aşamalardan geçer:
- Dava dilekçesinin aile mahkemesine sunulması ve davanın savcılık, Hazine ve kayyıma ihbarı.
- Gerekirse hükümden önce çocuk için tedbir nafakası istemi (TMK m.333).
- Ana, çocuk ve davalının Adli Tıp Kurumuna sevki ve DNA incelemesi.
- Davalının incelemeye katılmaması hâlinde zor kullanılarak inceleme yapılması (HMK m.292) veya kaçınmanın davalı aleyhine değerlendirilmesi (TMK m.284).
- Babalığın tespiti, nafaka ve mali hakların hükme bağlanması ve kararın nüfus kütüğüne işlenmesi.
📄 Babalık Davası Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Örnek, evlilik dışı birliktelikten doğan ve nüfusta baba hanesi boş olan bir çocuğun annesinin, doğumdan sonraki bir yıl içinde açtığı dava üzerine kurulmuştur.
Büromuzun hazırladığı babalık davası dilekçeleri; nüfus kayıtları, doğum belgeleri, birlikteliği gösteren yazışma ve tanık bilgileri, ananın giderleri ve çocuğun ihtiyaçları incelenerek, nafaka, kişisel ilişki ve miras boyutları birlikte gözetilerek yazılır. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak dilekçe, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE
DAVACI (ANA): [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
DAVALI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
İHBAR OLUNANLAR: İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı; Hazine (Maliye Hazinesi); küçüğe atanacak kayyım
KONU: Küçük [Ad] ([doğum tarihi]) ile davalı arasında babalık bağının tespiti, TMK m.304 uyarınca giderlerin, TMK m.333 uyarınca tedbir nafakasının ve iştirak nafakasının istenmesidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil ile davalı [yıl] yılından [yıl] yılına kadar evlilik dışı birliktelik yaşamışlardır. Bu birliktelikten küçük [Ad], [tarih] tarihinde dünyaya gelmiştir. Küçüğün nüfus kaydında baba hanesi boştur ve küçük ile başka bir erkek arasında soybağı bulunmamaktadır.
2. Davalı, küçüğün doğumundan önceki üç yüzüncü gün ile yüz sekseninci gün arasında müvekkil ile birlikte yaşamaktadır. Bu durum TMK m.302 uyarınca babalığa karine teşkil etmektedir. Birlikteliği gösteren yazışmalar, fotoğraflar ve tanık beyanları delil olarak sunulacaktır.
3. Davalı gebelikten haberdar olmasına rağmen küçüğü tanımamış ve doğumdan sonra küçüğün bakımına katkıda bulunmamıştır. Dava, TMK m.303’te öngörülen bir yıllık süre içinde açılmaktadır.
4. Soybağına ilişkin davalarda mahkemelerin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde doğru sicil oluşturma yükümlülüğü bulunduğundan, ana, küçük ve davalının aynı anda Adli Tıp Kurumuna sevk edilerek DNA raporu alınması gerekmektedir (Yargıtay 2. HD, 29.04.2024, E.2024/1263, K.2024/2926). Davalının incelemeye katılmaması hâlinde HMK m.292 ve TMK m.284/2 hükümlerinin uygulanması talep edilmektedir.
5. Müvekkil, doğum giderleri ile doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderlerini tek başına karşılamıştır (TMK m.304). Davalının ekonomik durumu ve küçüğün ihtiyaçları gözetildiğinde, babalık olasılığının kuvvetli olması nedeniyle hükümden önce küçük yararına tedbir nafakasına hükmedilmesi gerekmektedir (TMK m.333).
HUKUKİ NEDENLER: 4721 sayılı TMK m.283, 284, 301, 302, 303, 304, 333; 6100 sayılı HMK m.292; ilgili mevzuat.
DELİLLER: Nüfus kayıtları, doğum raporu ve hastane kayıtları, yazışmalar ve fotoğraflar, gider belgeleri, tanık beyanları, Adli Tıp Kurumu DNA incelemesi, sosyal ve ekonomik durum araştırması ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Davanın Cumhuriyet Başsavcılığına ve Hazineye ihbarına; küçüğe kayyım atanması için ilgili sulh hukuk mahkemesine yazı yazılmasına ve davanın atanacak kayyıma ihbarına,
2. Ana, küçük ve davalının Adli Tıp Kurumuna sevki ile DNA incelemesi yapılmasına,
3. Yargılama süresince küçük yararına aylık [ ] TL tedbir nafakasına hükmedilmesine,
4. Küçük [Ad] ile davalı arasında babalık bağının TESPİTİNE ve kararın nüfus kütüğüne işlenmesine,
5. Müvekkil yararına TMK m.304 uyarınca [ ] TL doğum ve geçim giderinin, küçük yararına aylık [ ] TL iştirak nafakasının davalıdan tahsiline,
6. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine,
karar verilmesini saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
EKLER: 1) Vekâletname 2) Nüfus kayıt örnekleri 3) Doğum belgesi 4) Gider belgeleri 5) Yazışma ve fotoğraf dökümleri 6) Tanık listesi
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
İhbar ve kayyım istemi. Babalık davası kamu düzeniyle ilgili olduğundan savcılık ve Hazineye ihbar zorunludur; ana davacı olduğunda kayyıma da ihbar yapılır. Bu istemlerin dilekçenin başında yer alması, ihbar eksikliği nedeniyle kararın kaldırılması ve yargılamanın uzaması riskini azaltır.
Karine paragrafı. TMK m.302, doğumdan önceki üç yüzüncü gün ile yüz sekseninci gün arasında davalının ana ile ilişkide bulunmasını babalık karinesi sayar. Dilekçede birlikteliğin bu döneme denk geldiğinin somut delillerle anlatılması, DNA incelemesine kadar geçen sürede tedbir nafakası istemini de güçlendirir. Davalı, babalığın olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının daha fazla olduğunu ispatlarsa karine çürür.
DNA incelemesinin nasıl yapılacağı. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, taraflardan birinin getirdiği özel rapor veya farklı yerlerde alınan örneklerle yetinilmesini eksik inceleme saymaktadır; ana, çocuk ve davalının aynı anda örnek vermesi aranır. Kimlik kaydı bulunmayan çocukların durumu için kimliksiz çocukta babalık davası ve DNA (2026/5387) karar incelememize bakabilirsiniz.
Mali talepler. TMK m.304’teki giderler babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak istenebilir; üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca yapılan ödemeler hakkaniyet ölçüsünde indirilir. İştirak nafakasının ölçütleri için iştirak nafakası davası dilekçesi örneği yazımız fikir verir.
📎 Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Ana ve çocuğa ait nüfus kayıt örnekleri (baba hanesinin durumunu gösterir).
- Doğum raporu ve hastane kayıtları.
- Birlikteliği ve gebelik dönemini gösteren yazışma, fotoğraf ve benzeri belgeler.
- Doğum, gebelik ve bakım giderlerine ait fatura ve dekontlar.
- Tanıkların ad ve adresleri.
- Davalı ölmüşse veraset ilamı veya mirasçıları gösteren kayıtlar.
- Vekil aracılığıyla dava açılıyorsa vekâletname.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Babalık davası açma süresi ne kadardır?
Ananın dava hakkı doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer. Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı varsa süre bu bağın kalktığı tarihte başlar; haklı bir gecikme sebebi varsa sebebin kalkmasından itibaren bir ay içinde dava açılabilir. Çocuk için öngörülen süre Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir.
Davalı DNA testine gitmezse ne olur?
Haklı bir sebep olmaksızın incelemeye katılmayan kişi hakkında hâkim, incelemenin zor kullanılarak yapılmasına karar verir (HMK m.292). Ayrıca hâkim, durum ve koşullara göre incelemeden beklenen sonucu davalı aleyhine doğmuş sayabilir (TMK m.284/2).
Baba ölmüşse babalık davası açılabilir mi?
Evet. Dava, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır. Babalığın tespitiyle çocuk, babanın yasal mirasçısı konumuna gelir; bu nedenle miras hukukuna ilişkin sonuçlar da ayrıca değerlendirilir.
Dava sürerken çocuk için nafaka istenebilir mi?
Babalık davası ile birlikte nafaka istenmiş ve hâkim babalık olasılığını kuvvetli bulmuşsa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir (TMK m.333). Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her dosyada çocuğun nüfus durumu, süreler, deliller ve mali talepler farklıdır ve metin buna göre düzenlenir. Örnek kullanılarak yapılan başvuru ve taleplerden Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
