İstanbul Yabancılar Avukatı: ikamet, sınır dışı ve vatandaşlık

Sınır dışı etme kararını valilik, Göç İdaresinin talimatıyla ya da kendiliğinden alır (YUKK m.53/1). Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşmak, çalışma izni olmadan çalışmak, ikamet izninin iptal edilmesi ya da kamu düzeni açısından tehdit sayılmak, kararın en sık gerekçeleridir (m.54). Karar gerekçesiyle birlikte yabancıya ya da avukatına tebliğ edilir.

Yedi günlük dava süresi (7533 s. K.)

YUKK m.53/3, 21.11.2024 tarihli 7533 sayılı Kanunla değiştirildi. Bugün sınır dışı kararına karşı dava süresi tebliğden itibaren yedi gündür; başvuru, kararı veren makama da bildirilir. Mahkeme dosyanın tamamlanmasından ya da ara karar ve duruşmanın bitmesinden itibaren on beş gün içinde karar verir ve bu karar kesindir. Dava süresi içinde ve yargılama sürerken, yabancının rızası olmadıkça sınır dışı işlemi uygulanmaz. İnternette hâlâ eski süreyi yazan kaynaklara rastlamak mümkün; bir İstanbul yabancılar avukatı olarak tebliğ tarihini ilk görüşmede kontrol ediyoruz.

Sınır dışı edilemeyecek kişiler

Gönderileceği ülkede ölüm cezası, işkence veya insanlık dışı muamele görme riski hakkında ciddi emare bulunanlar, ağır hastalık, yaş veya hamilelik nedeniyle seyahati riskli olanlar ve tedavisi süren şiddet mağdurları hakkında sınır dışı kararı alınmaz (m.55).

İdari gözetim

Kaçma riski, sahte belge ya da kamu düzeni tehdidi gibi hâllerde valilik idari gözetim kararı alır veya imza, belirli adreste oturma, elektronik izleme gibi alternatif yükümlülükler getirir (m.57, 57/A). Gözetime karşı başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır, başvuru gözetimi durdurmaz ve hâkim beş gün içinde karar verir. Ayrıntılar için idari gözetim ve itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Uluslararası koruma: Koruma başvurusuyla ilgili kararlara karşı tebliğden itibaren on gün içinde Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonuna itiraz edilebilir. Kabul edilemez başvuru ve hızlandırılmış değerlendirme kararlarına karşı yalnız yargı yolu vardır ve dava süresi on beş gündür; diğer kararlarda süre otuz gündür (YUKK m.80). İtiraz veya yargılama bitene kadar kişinin ülkede kalmasına izin verilir.

Tanıma ve tenfiz: Yurt dışında verilmiş bir boşanma, velayet ya da alacak kararının Türkiye'de sonuç doğurması için Türk mahkemesinden karar alınır (5718 s. MÖHUK m.50, 58). Tenfizde ülkeler arasında karşılıklılık aranır; yalnız tanımada bu şart uygulanmaz. Görevli mahkeme asliye mahkemesidir; aile hukukuna ilişkin kararlarda aile mahkemesi bakar. Karşı tarafın Türkiye'de yerleşim yeri yoksa dava İstanbul mahkemelerinde de açılabilir (m.51). Konuyu yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi yazımızda ele aldık.

Yabancıların taşınmaz edinimi de sık sorulan bir konudur: Cumhurbaşkanınca belirlenen ülkelerin vatandaşları, ilçe yüzölçümünün yüzde onu ve kişi başı otuz hektar sınırı içinde taşınmaz edinebilir (Tapu K. m.35). Taşınmaz, kısa dönem ikamet izni gerekçesi de olabildiği için alım öncesi incelemeyi bir İstanbul yabancılar avukatı ile yapmak iki dosyayı birden korur.