Ayıplı Hizmet Nedir? Tüketicinin Seçimlik Hakları, 30 İş Günü Kuralı ve Başvuru Yolları
Kuaförden diş kliniğine, oto servisten internet aboneliğine, düğün organizasyonundan tadilat işine kadar tüketicilerin satın aldığı hizmetlerin önemli bir kısmı sözleşmede vaat edildiği gibi ifa edilmez. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, bu durumu “ayıplı hizmet” olarak tanımlar ve tüketiciye dört seçimlik hak ile tazminat talebi tanır.
Kısa özet: Sözleşmede belirlenen sürede başlamayan veya kararlaştırılan ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan hizmet ayıplıdır (6502 s.K. m.13). Tüketici hizmetin yeniden görülmesini, ücretsiz onarımı, bedel indirimini veya sözleşmeden dönmeyi seçebilir; ayrıca tazminat isteyebilir (m.15). Onarım veya yeniden ifa en geç 30 iş günü içinde yapılmalıdır. Zamanaşımı hizmetin ifasından itibaren 2 yıldır; hile varsa uygulanmaz (m.16).
Bu yazıda neler var?
📖 Ayıplı Hizmet Nedir?
6502 sayılı Kanunun 13. maddesi ayıplı hizmeti şöyle tanımlar: sözleşmede belirlenen süre içinde başlamaması veya taraflarca kararlaştırılmış olan ve objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan hizmet. Tanımın iki ayağı vardır: hizmetin zamanında başlamaması ve hizmetin niteliğinin sözleşmeye ve makul beklentiye uymaması. Reklamda, tanıtımda veya etikette vaat edilen özellikler de kararlaştırılmış özellikler arasında sayılır.
🧾 Örnekler
- Sözleşmede belirtilen tarihte başlamayan tadilat veya taşıma hizmeti,
- Taahhüt edilen hızın sağlanmadığı internet aboneliği,
- Arızayı gidermeyen veya yeni bir arıza yaratan oto servis onarımı,
- Vaat edilen içeriğin verilmediği eğitim veya kurs hizmeti,
- Kararlaştırılan nitelikte yapılmayan organizasyon hizmeti,
- Hatalı düzenlenen ekspertiz raporu; bkz. hatalı ekspertiz raporunun sorumluluğu,
- Uçuşun iptal edilmesi veya yolcunun uçağa alınmaması gibi taşıma hizmetindeki aksaklıklar; bkz. overbooking tazminatı.
🔄 Tüketicinin Seçimlik Hakları
| Seçimlik hak (m.15/1) | Açıklama |
|---|---|
| Hizmetin yeniden görülmesi | Hizmetin ayıpsız olarak tekrar ifası |
| Ücretsiz onarım | Hizmetten ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımı |
| Bedel indirimi | Ayıp oranında ücretin indirilmesi |
| Sözleşmeden dönme | Sözleşmenin ortadan kaldırılması ve ödenen bedelin iadesi |
Seçim hakkı tüketiciye aittir ve hizmet sağlayıcı, tüketicinin seçtiği hakkı yerine getirmekle yükümlüdür. Bütün masraflar hizmet sağlayıcıya aittir. Tüketici bu haklardan biriyle birlikte, Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre tazminat da talep edebilir. Ancak onarım veya yeniden ifa, hizmet sağlayıcı için orantısız güçlükler doğuracaksa tüketici bu iki hakkı seçemez (m.15/2).
⏱️ 30 İş Günü ve Bedel İadesi
Ücretsiz onarım veya hizmetin yeniden görülmesi, talebin hizmet sağlayıcıya yöneltilmesinden itibaren en geç 30 iş günü içinde yerine getirilmelidir. Bu süre içinde yerine getirilmezse tüketici diğer seçimlik haklarını kullanabilir (m.15/4). Sözleşmeden dönme veya bedel indirimi seçilmişse, ödenen bedelin tamamı veya indirim tutarı tüketiciye derhâl iade edilir (m.15/3).
Önemli: Talebin tarihini ispat edebilmek için başvurunun yazılı olarak (e-posta, noter ihtarnamesi veya şirketin başvuru kanalı) yapılması ve başvuru kaydının saklanması gerekir.
⏳ Zamanaşımı
Daha uzun bir süre öngörülmemişse ayıplı hizmete ilişkin sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıksa bile hizmetin ifasından itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir (m.16/1). Ayıp, ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (m.16/2).
📨 Başvuru Yolları
Tüketici hakem heyetleri 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklara bakar; daha yüksek değerli uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır (6502 s.K. m.73/A). Heyetin kararına, tebliğ tarihinden başlayarak iki haftalık süre içinde tüketici mahkemesinde itiraz edilebilir. Görevli mahkeme ve usul için tüketici mahkemesi yazısına bakılabilir.
Dijital hizmet ve aboneliklerde cayma hakkı için dijital abonelik ve cayma hakkı, uzaktan kurulan sözleşmeler için mesafeli satış sözleşmesi yazılarına bakılabilir. Hizmetin bir malın kusuruyla birlikte ortaya çıktığı durumlarda, örneğin ikinci el araç satışlarında, araba galerilerinin hukuki sorumluluğu yazısındaki ayıplı mal kuralları da uygulanabilir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Ayıplı hizmette hangi hakları kullanabilirim?
Hizmetin yeniden görülmesi, ücretsiz onarım, bedel indirimi veya sözleşmeden dönme; ayrıca tazminat.
Hizmet sağlayıcı onarımı ne kadar sürede yapmalı?
Talepten itibaren en geç 30 iş günü içinde; yapılmazsa diğer haklar kullanılabilir.
Ayıbı bildirmek için kısa bir süre var mı?
Kanunda zamanaşımı hizmetin ifasından itibaren iki yıldır; ancak talebin vakit kaybetmeden ve yazılı yapılması ispat açısından önemlidir.
Ayıplı hizmet için nereye başvurulur?
Uyuşmazlık değeri 2026 sınırı olan 186.000 TL’nin altındaysa tüketici hakem heyetine; üstündeyse önce arabulucuya, ardından tüketici mahkemesine.
Davam için ne yapmalıyım?
Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Ayıplı hizmet hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
