Hatalı Ekspertiz Raporunun Sorumluluğu: Ekspertiz Firmasına Karşı Haklar ve Tazminat

İkinci el araç alırken ekspertiz raporu, alıcının aracı tanımasının en güvenilir yoludur. Rapor “boyasız ve değişensiz” dediği hâlde araç kısa süre sonra ağır hasarlı çıkarsa, alıcı yalnızca satıcıya değil raporu düzenleyen ekspertiz işletmesine de başvurabilir mi? Mevzuat bu soruya açık bir cevap verir: ekspertiz işletmesi, raporundaki bilgilerin aracın gerçek durumunu yansıtmamasından sorumludur.

🏷️ Ekspertizi Kim Yapabilir?

Yönetmeliğe göre ikinci el araç ticaretinde kullanılacak ekspertiz raporunu yalnızca TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip işletmeler düzenleyebilir. Rapor üç nüsha olarak hazırlanır ve en az beş yıl saklanır. Raporu düzenleyen firmanın belgesinin geçerli olup olmadığı, sorumluluk iddiasının ilk kontrol edilmesi gereken noktasıdır.

⚖️ Ekspertiz İşletmesinin Sorumluluğu

Yönetmeliğin 16/5. maddesi üç kural içerir: ekspertiz işletmesi rapordaki bilgilerin taşıtın gerçek durumunu yansıtmamasından sorumludur; Bakanlığın uyarısına rağmen aynı takvim yılında aykırılığı tekrarlayan işletmenin hizmet yeterlilik belgesi iptal edilir ve işletmeye bir yıl süreyle yetki belgesi verilmez; aldatıcı ve yanıltıcı raporlarla ilgili olarak tüketicilerin 6502 sayılı Kanundaki ayıplı hizmete ilişkin hakları saklıdır.

Ekspertiz hizmeti, bir işin özenle görülmesini konu alan bir iş görme sözleşmesidir. Türk Borçlar Kanunu uyarınca iş görenin özen borcu, aynı alanda iş gören basiretli bir kişinin göstermesi gereken özene göre belirlenir (TBK m.506/3). Bu nedenle kolayca görülebilecek bir boya veya değişen parçanın raporda yer almaması, özen borcunun ihlali olarak değerlendirilebilir. Ayıplı hizmetin genel kuralları ayıplı hizmet yazısında anlatılmıştır.

🤝 Raporu Kim Aldırdı?

Uygulamada iki durum görülür. Alıcı aracı kendisi ekspertize götürmüşse ekspertiz işletmesiyle doğrudan sözleşme ilişkisi vardır ve sorumluluk bu sözleşmeye dayanır. Galeri raporu kendisi aldırmışsa alıcının işletmeyle doğrudan sözleşmesi bulunmaz; ancak Yönetmelik tüketicinin ayıplı hizmete ilişkin haklarını açıkça saklı tuttuğu için alıcı yine de işletmeye karşı haklarını ileri sürebilir. Bu durumda galerinin satıcı olarak sorumluluğu da devam eder; bkz. araba galerilerinin hukuki sorumluluğu.

📋 Talep Edilebilecekler

• Ekspertiz ücretinin iadesi veya ayıp oranında indirilmesi,
• Hizmetin ücretsiz olarak yeniden yapılması,
• Raporun yanlışlığı nedeniyle uğranılan zararın tazmini (araç bedeli ile gerçek değer arasındaki fark, onarım masrafları gibi),
• Gerektiğinde satıcı ve ekspertiz işletmesinin birlikte davalı gösterilmesi.

🚧 Sorumluluğun Sınırları

Ekspertiz raporları genellikle incelenen ve incelenmeyen bölümleri ayrı ayrı gösterir. Raporda açıkça kapsam dışı bırakılan bir bölümdeki kusur için ekspertiz işletmesinin sorumluluğu sınırlı olabilir. Aynı şekilde, inceleme tarihinden sonra oluşan bir hasar veya olağan bir incelemeyle tespit edilmesi mümkün olmayan bir arıza da rapor hatası sayılmayabilir. Bu noktalar, bilirkişi incelemesiyle aydınlatılır.

⏳ Deliller ve Süreler

Noter satış sözleşmesinde ekspertiz raporunun tarihi, numarası ve kilometre bilgisi yer alır; rapor ve sözleşme birlikte en önemli delildir. Tüketici olarak açılacak taleplerde zamanaşımı hizmetin ifasından itibaren iki yıldır; ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (6502 s.K. m.16). Başvuru yeri uyuşmazlık değerine göre belirlenir: 2026’da 186.000 TL’ye kadar olmayan talepler için tüketici hakem heyeti, daha yüksek talepler için arabuluculuk ve ardından tüketici mahkemesi.

Mahkeme süreci için tüketici mahkemesi, hasar kaydının değere etkisi için TRAMER hasar kaydının etkileri, bireysel satıcıya karşı haklar için ikinci el araç satışında satıcının sorumluluğu yazılarına bakılabilir.

❓ Sıkça Sorulan Sorular