Yoksulluk nafakası çoğu dosyada boşanma davasıyla birlikte istenir. Ancak boşanma kararında bu konuda hüküm kurulmamışsa, talep boşanma kesinleştikten sonra ayrı bir davayla da ileri sürülebilir. Bu yol süreye bağlıdır: Türk Medeni Kanunu’nun 178. maddesine göre boşanmadan doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Anayasa Mahkemesinin TMK 175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal eden kararı da konuyu yeniden gündeme taşıdı. Bu yazıda yoksulluk nafakasının şartları, sürenin nasıl hesaplandığı ve boşanmadan sonra açılan bir yoksulluk nafakası davası dilekçesi örneği yer alıyor.
🧩 Yoksulluk Nafakasının Şartları
TMK m.175 dört unsur üzerine kuruludur. Dilekçenin açıklamalar bölümü de bu unsurları sırasıyla karşılayacak biçimde yazılır:
- Boşanma ile yoksulluk arasında bağ: Yoksulluğun boşanma yüzünden doğması aranır. Evlilik boyunca çalışmamış, mesleği bulunmayan ya da geliri temel ihtiyaçlarını karşılamayan eş bakımından bu bağ genellikle açıklamaların merkezindedir.
- Kusur dengesi: Talep eden eşin kusuru diğerinden daha ağır olmamalıdır. Boşanma kararında belirlenen kusur durumu bu değerlendirmede esas alınır; eşit kusur talebe engel değildir.
- Yükümlünün mali gücü: Nafakanın miktarı, yükümlünün geliri ve yaşam düzeyiyle orantılı belirlenir.
- Talep: Hâkim yoksulluk nafakasına kendiliğinden hükmetmez; açık bir talep gerekir.
Yoksulluğun nasıl değerlendirildiğine güncel bir örnek, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 11.02.2026 tarihli, E.2025/6977, K.2026/1520 sayılı kararıdır. Daire, uzun süre çalışmamış ve boşanma davası sürerken asgari ücretle işe girmiş kadının, devamı güvence altında olmayan bu çalışma nedeniyle yoksulluktan kurtulmuş sayılamayacağını belirterek talebi reddeden kararı bozmuştur. Kararın ayrıntıları davada işe giren eşe nafaka yazımızda; kurumun genel çerçevesi yoksulluk nafakası nedir yazımızda yer alıyor.
⏳ Bir Yıllık Süre ve AYM İptal Kararı
| Konu | Kural |
|---|---|
| Ayrı dava süresi | Boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl (TMK m.178). Süre kesinleşme tarihinden işler, karar tarihinden değil. |
| Boşanma davasında talep edilip reddedilmişse | Aynı talep kesin hükümle sonuçlandığından ayrı dava konusu yapılamaz; ayrı dava, hüküm kurulmamış hâller içindir. |
| “Süresiz olarak” ibaresi | AYM E.2025/156, K.2026/131 ile iptal edildi; iptal, 30.09.2026’daki yayımdan dokuz ay sonra yürürlüğe girer. O tarihe kadar ibare yürürlüktedir. |
| Sonradan değişiklik | Hükmedilen irat nafakası, mali durumların değişmesi veya hakkaniyet gereği artırılabilir ya da azaltılabilir (TMK m.176/4); yeniden evlenme gibi hâllerde sona erer (m.176/3). |
İptal kararı yoksulluk nafakası kurumunu kaldırmamış; yalnızca süre konusunda hâkime takdir tanımayan ibareyi hedef almıştır. Gerekçe ve geçiş dönemi süresiz yoksulluk nafakası iptal edildi yazımızda inceleniyor. Hükmedilmiş bir nafakanın sonradan değiştirilmesi için nafaka artırım davası dilekçesi ve nafakanın kaldırılması davası dilekçesi örneklerimize bakılabilir.
🏛️ Dava Hangi Mahkemede Açılır?
Yoksulluk nafakası davası aile mahkemesinde, aile mahkemesi bulunmayan yerlerde aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülür. Genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (HMK m.6). Örnekte davalının Kadıköy’de oturduğu kabul edilerek dilekçe İstanbul Anadolu Aile Mahkemesine hitaben yazılmıştır.
Ortak çocuk varsa çocuk için istenecek nafaka ayrı bir kurumdur; bunun için iştirak nafakası davası dilekçesi örneği yazımız fikir verir. Miktar konusunda genel bir bakış için nafaka hesaplama yazımıza bakılabilir.
📄 Yoksulluk Nafakası Davası Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Örnek, boşanma kararında yoksulluk nafakası konusunda talep ve hüküm bulunmayan, kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıl dolmadan dava açan bir davacı üzerine kurulmuştur.
Büromuzun hazırladığı nafaka dilekçeleri; boşanma dosyası, kesinleşme şerhi, tarafların gelir, gider, mal varlığı ve sosyal durumuna ilişkin belgeler birlikte incelenerek, yoksulluk ve mali güç unsurlarının her biri ayrı delillerle desteklenecek biçimde yazılır. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak dilekçe, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
DAVALI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
KONU: Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşen davacı lehine, davalının mali gücü oranında aylık yoksulluk nafakasına hükmedilmesi talebidir.
DEĞER: [Aylık talep × 12 üzerinden] (harca esas)
AÇIKLAMALAR
1. Taraflar [tarih] tarihinde evlenmiş; [mahkeme adı]’nın [tarih] tarihli, [esas/karar no] sayılı kararıyla boşanmalarına karar verilmiştir. Karar [tarih] tarihinde kesinleşmiştir (Ek-1). Boşanma kararında yoksulluk nafakası konusunda talep ve hüküm bulunmamaktadır.
2. Boşanma kararında [davalının tam kusurlu / davalının ağır kusurlu / tarafların eşit kusurlu] olduğu belirlenmiştir. Davacının kusuru davalınınkinden daha ağır değildir (TMK m.175/1).
3. Davacı [yıl] yıl süren evlilik boyunca [ev işleri ve çocukların bakımıyla ilgilenmiş / gelir getirici bir işte çalışmamış]; [yaş] yaşında olup belirli bir mesleği ve düzenli geliri yoktur. [Varsa: Davacının [işi / geliri] geçici nitelikte olup temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetmemektedir.] Davacı boşanma ile birlikte [konut / sağlık sigortası / geçim kaynağı] imkânını yitirmiş ve yoksulluğa düşmüştür.
4. Davalı [meslek / işyeri] olarak çalışmakta, [gelir bilgisi], [taşınmaz / araç / diğer gelirler] sahibidir. Davalının mali gücü, talep edilen nafakayı ödemeye elverişlidir.
5. Dava, TMK m.178’de öngörülen ve boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren işleyen bir yıllık süre içinde açılmaktadır. Nafakanın, irat biçiminde ve her yıl tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilerek belirlenecek oranda artırılmak üzere takdirini talep ediyoruz.
HUKUKİ NEDENLER: TMK m.175, 176, 178; HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Boşanma dosyası ([mahkeme ve esas no]) ve kesinleşme şerhi, nüfus kayıtları, tarafların SGK hizmet dökümleri, tapu ve araç kayıtları, banka ve maaş bilgileri (davalının işverenine ve ilgili kurumlara müzekkere), sosyal ve ekonomik durum araştırması, tanık beyanları, her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve mahkemece re’sen gözetilecek nedenlerle;
1. Davacı lehine aylık [tutar] TL yoksulluk nafakasının dava tarihinden itibaren davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2. Nafakanın her yıl tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilerek artırılmasına,
3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
Kesinleşme tarihi. Ayrı davada ilk bakılan husus sürenin korunup korunmadığıdır. Bu nedenle dilekçede karar tarihi ile kesinleşme tarihi ayrı ayrı yazılır ve kesinleşme şerhli karar eklenir.
Önceki talep ve feragat. Boşanma davasında yoksulluk nafakası istenip reddedilmişse ya da anlaşmalı boşanma protokolünde nafaka talebinden açıkça vazgeçilmişse ayrı dava yolu kapanabilir. Açıklamalarda kararda bu konuda hüküm bulunmadığının belirtilmesi bu yüzdendir; anlaşmalı boşanmadaki protokol düzeni için anlaşmalı boşanma dilekçesi ve protokol örneği yazımıza bakılabilir.
Yoksulluk ve mali güç ayrı başlıklar. Davacının yoksulluğu ile davalının ödeme gücü farklı delillerle ispatlanır. Mahkemenin sosyal ve ekonomik durum araştırması yaptırması ve kurumlara müzekkere yazması bu bölümlerdeki somut bilgilere dayanır.
Başlangıç tarihi. Ayrı açılan davada nafaka talebi dava tarihinden itibaren ileri sürülür. Boşanma davası sürerken bağlanan tedbir nafakası ise ayrı bir kurumdur; farkı için tedbir nafakası yazımız bilgi verir.
📎 Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Kesinleşme şerhli boşanma kararı.
- Nüfus kayıt örneği ve kimlik fotokopisi.
- Davacının gelir durumunu gösteren belgeler (SGK hizmet dökümü, varsa bordro, kira sözleşmesi, sağlık giderleri).
- Davalının mali gücüne ilişkin bilinen bilgiler (işyeri, tapu, araç, şirket ortaklığı).
- Tanık listesi ve vekâletname.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Boşanmadan sonra yoksulluk nafakası istenebilir mi?
Boşanma kararında bu konuda hüküm kurulmamışsa, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı davayla istenebilir (TMK m.178).
AYM kararından sonra yoksulluk nafakası kaldırıldı mı?
Hayır. Anayasa Mahkemesi yalnızca TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir. İptal, 30.09.2026’daki yayımdan dokuz ay sonra yürürlüğe girecek; kurumun kendisi ve şartları yerinde durmaktadır.
Çalışan eş yoksulluk nafakası alabilir mi?
Gelirin bulunması tek başına talebi ortadan kaldırmaz; gelirin düzeyi, sürekliliği ve kişiyi yoksulluktan kurtarıp kurtarmadığı değerlendirilir. Yargıtay 2. HD’nin 2026/1520 sayılı kararı asgari ücret düzeyindeki geçici bir çalışma bakımından bu yönde bir örnektir.
Kusurlu eş yoksulluk nafakası isteyebilir mi?
Talep eden eşin kusuru diğerinden daha ağır olmamalıdır; eşit kusur veya daha az kusur talebe engel değildir. Somut dosyadaki durum için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her nafaka dosyasında boşanma kararının içeriği, süreler ve tarafların mali durumu farklıdır ve metin buna göre düzenlenir. Örnek kullanılarak yapılan başvurulardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
