Bir kez hükmedilen nafaka, tarafların ve çocuğun koşulları değiştiğinde olduğu gibi kalmaz. Türk Medeni Kanunu, mali durumun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde nafakanın yeniden belirlenmesine imkân tanır; bunun yolu aile mahkemesine açılan artırım davasıdır. Dava dilekçesinin hangi mahkemeye verildiği, önceki ilamın nasıl anlatıldığı ve değişikliğin hangi vakıalarla ortaya konduğu, takdir edilecek miktarı doğrudan etkiler. Aşağıda nafaka artırım dosyalarında kullanılan bir dava dilekçesi örneği ile bölümlerin işlevi yer almaktadır.
🏛️ Dava Hangi Mahkemede Açılır?
Nafakanın artırılması istemi aile hukukundan doğduğundan görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi kurulmamış yerlerde davaya asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetki bakımından 4721 sayılı Kanun m.177 özel bir kural getirir: boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Bu kural, nafaka alacaklısının davayı kendi yerleşim yerinde açabilmesini sağlar.
Dava, önceki nafakayı hükmeden dosyanın devamı değil, bağımsız bir davadır; bu nedenle harca ve yeniden yargılamaya tabidir. Artırım davasının açılması belli bir sürenin geçmiş olmasına bağlı değildir, her dava açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilir. Talebin dayanağı ve kapsamı hakkında genel çerçeve nafaka artırım davası yazımızda, nafaka türleri arasındaki ayrım ise iştirak nafakası yazımızda ele alınmaktadır.
📄 Nafaka Artırım Dava Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Metin, aile mahkemesi uygulamasında aranan vakıa–delil–talep sırasına göre kısa tutulmuştur.
Büromuzun hazırladığı dilekçeler; önceki nafaka ilamı ve kesinleşme şerhi, çocuğun eğitim ve sağlık giderlerine ilişkin belgeler, tarafların SGK ve vergi kayıtları, banka hareketleri ve tapu–araç sorguları tek tek incelenerek yazılır. Talep edilen miktar, ilamdaki artış hükmünün bulunup bulunmadığına ve aradan geçen sürede oluşan değişime göre belirlenir. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak dilekçe, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. No: [ ], Adres: [ ]([Müşterek çocuk adı]’na velayeten / kendi adına asaleten)
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
DAVALI: [Ad Soyad], T.C. No: [ ], Adres: [ ]
KONU: [ ] Aile Mahkemesi’nin [ ] E. – [ ] K. sayılı ilamıyla hükmedilen aylık [ ] TL [iştirak / yoksulluk] nafakasının, dava tarihinden geçerli olmak üzere aylık [ ] TL’ye yükseltilmesi talebidir.
HARCA ESAS DEĞER: [Artırılması istenen aylık farkın yıllık tutarı] TL (fazlaya ilişkin talep ve haklar saklıdır).
AÇIKLAMALAR
1. Taraflar, [ ] Aile Mahkemesi’nin [tarih] tarihli, [ ] E. ve [ ] K. sayılı ilamıyla boşanmıştır. Anılan ilamla [doğum tarihi] doğumlu müşterek çocuk [ad]’ın velayeti davacıya bırakılmış ve çocuk yararına aylık [ ] TL iştirak nafakasına hükmedilmiştir. İlam [tarih] tarihinde kesinleşmiştir (Ek-1).
2. Nafakanın takdir edildiği tarihten işbu davanın açıldığı tarihe kadar [ ] yıl geçmiştir. Bu sürede müşterek çocuk [ ] yaşına gelmiş ve [okul öncesi / ilkokul / ortaokul / lise / üniversite] öğrenimine başlamıştır. Eğitim, ulaşım, beslenme, giyim ve sağlık giderleri buna bağlı olarak artmıştır; [özel ders / servis / yurt / kırtasiye ve eğitim materyali] giderleri ilam tarihinde bulunmamaktayken bugün düzenli gider kalemi hâline gelmiştir (Ek-2).
3. Davalının gelir durumu da ilam tarihine göre değişmiştir. Davalı hâlen [işyeri / kurum] nezdinde [unvan] olarak çalışmakta olup geliri ilam tarihindeki gelirinin üzerindedir. Davalının gelirinin tespiti bakımından SGK hizmet ve ücret kayıtları ile vergi dairesi kayıtlarının, ayrıca tapu ve trafik sicil kayıtlarının celbi talep olunur.
4. Davacının kendi gelir ve giderlerinde nafaka yükünü karşılamaya elverecek bir iyileşme olmamış, çocuğun bakım ve gözetimi fiilen davacı tarafından sürdürülmüştür. Mevcut nafaka miktarı, çocuğun zorunlu ihtiyaçlarını karşılamaktan uzaktır.
5. 4721 sayılı Kanun m.176/4’e göre tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılmasına karar verilebilir. Aynı Kanun m.331 uyarınca durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler. Nafaka miktarının takdirinde m.330 gereği çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri esas alınır.
6. [İlamda gelecek yıllar için artış öngörülmüşse:] Önceki ilamda nafakanın her yıl ÜFE oranında artırılması hükme bağlanmış ise de, bu otomatik artış çocuğun büyümesinden ve öğrenim durumundaki değişiklikten doğan gider artışını karşılamamaktadır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 17.05.2017 tarihli, 2016/17793 E. ve 2017/7432 K. sayılı kararında; iştirak nafakasının belirlenmesinde ÜFE artış oranının esas alınamayacağı, önceki ilam tarihinden dava tarihine kadar geçen sürede çocuğun yaşının büyümesi, ihtiyaçlarının artması, ekonomik göstergelerdeki değişim ile nafaka yükümlüsünün gelir durumu dikkate alınarak 4721 sayılı Kanun m.4’te vurgulanan hakkaniyet ilkesine uygun bir artırıma karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
HUKUKİ NEDENLER: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.4, 175, 176, 177, 182, 328, 330, 331; 6100 sayılı HMK m.119 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: [ ] Aile Mahkemesi’nin [ ] E. – [ ] K. sayılı dosyası ve kesinleşme şerhli ilam, nüfus kayıt örneği, öğrenci belgesi, eğitim–sağlık–ulaşım giderlerine ilişkin belge ve faturalar, tarafların SGK hizmet ve ücret dökümleri, vergi dairesi kayıtları, tapu ve trafik sicil kayıtları, banka hesap hareketleri, sosyal ve ekonomik durum araştırması, tanık beyanı, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Davanın kabulü ile, [ ] Aile Mahkemesi’nin [ ] E. – [ ] K. sayılı ilamıyla hükmedilen aylık [ ] TL nafakanın, dava tarihinden geçerli olmak üzere aylık [ ] TL’ye yükseltilmesine,
2. 4721 sayılı Kanun m.330/3 uyarınca nafakanın gelecek yıllarda hangi miktarda ödeneceğinin karara bağlanmasına,
3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına,
karar verilmesini müvekkil adına saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
EKLER: 1) Kesinleşme şerhli nafaka ilamı 2) Nüfus kayıt örneği ve öğrenci belgesi 3) Gider belgeleri ve faturalar 4) Banka hesap hareketleri 5) Vekâletname
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
Önceki ilamın künyesi dilekçenin çıkış noktasıdır. Artırım davası, mevcut bir nafaka hükmünün yeniden belirlenmesi istemidir; bu nedenle ilamın mahkemesi, esas–karar numarası, tarihi, hükmedilen miktar ve kesinleşme tarihi dilekçede açıkça yazılır. Aynı bölümde ilamda gelecek yıllar için bir artış oranı öngörülüp öngörülmediği de belirtilir, çünkü bu husus talebin gerekçesini değiştirir. Nafaka türleri arasındaki farklar ve hesaplama ölçütleri nafaka nasıl hesaplanır yazımızda; kaba bir öngörü için kullanılabilecek araç ise nafaka hesaplama 2026 sayfamızda yer alır.
Değişiklik anlatımı davanın esasını taşıyan bölümdür. Kanun, artırım için soyut bir enflasyon artışını değil, tarafların mali durumlarındaki değişmeyi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâlleri arar. Bu nedenle dilekçede çocuğun yaşı ve öğrenim durumundaki değişiklik, yeni ortaya çıkan gider kalemleri ve nafaka yükümlüsünün gelirindeki artış ayrı ayrı vakıa olarak sıralanır. Aynı ölçütler ters yönde işlediğinde gündeme gelen dava türü nafaka azaltma ve kaldırma davası yazımızda incelenmektedir.
Talep ve harca esas değer bölümü çoğu dosyada gözden kaçar. Artırım davasında harç, talep edilen aylık fark tutarının yıllık karşılığı üzerinden hesaplanır; talep sonucu belirsiz bırakıldığında mahkeme eksikliğin giderilmesi için süre verir. Talep edilen miktarın üzerine çıkılamayacağı için fazlaya ilişkin hakların saklı tutulup tutulmadığı da bu bölümde görünür. Yoksulluk nafakasının süresiz olmasına ilişkin tartışmanın güncel durumu için mevcut nafakalar AYM kararından sonra ne olacak yazımıza bakılabilir.
📎 Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Nafakaya hükmeden ilamın kesinleşme şerhli örneği; önceki dosyanın esas–karar numarası ve mahkemesi ile birlikte sunulur.
- Nüfus kayıt örneği ve çocuğa ait öğrenci belgesi; yaş ve öğrenim durumundaki değişikliği gösterir.
- Eğitim, servis, yurt, sağlık ve benzeri giderlere ilişkin fatura, dekont ve yazılar.
- Tarafların SGK hizmet ve ücret dökümleri ile vergi kayıtlarına ilişkin celp talebi; bu belgeler çoğu dosyada mahkeme aracılığıyla getirtilir.
- Nafakanın hangi tarihlerde ve hangi miktarda ödendiğini gösteren banka hesap hareketleri.
- Vekil aracılığıyla açılıyorsa vekâletname.
Nafakanın tahsili, birikmiş nafaka alacağı ve icra aşamasındaki sorunlar ayrı bir başlıktır; bu konuda nafaka ödenmezse ne olur yazımız ile İstanbul boşanma avukatı sayfamız yol gösterir. Dosyanıza özgü değerlendirme için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Nafaka artırım davası açmak için aradan belli bir süre geçmesi gerekir mi?
Kanunda böyle bir süre öngörülmemiştir. 4721 sayılı Kanun m.176/4 ve m.331, mali durumun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi ölçütünü esas alır. Her dava açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilir; aradan geçen sürenin uzunluğu ise değişikliğin ispatı bakımından önem taşır.
İlamda her yıl ÜFE oranında artış öngörülmüşse yeniden dava açılabilir mi?
İlamdaki otomatik artış hükmü, artırım davasının açılmasına engel değildir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2016/17793 E. – 2017/7432 K. sayılı kararında, iştirak nafakasının belirlenmesinde ÜFE artış oranının tek başına esas alınamayacağı, çocuğun yaşı ve ihtiyaçlarındaki artış ile yükümlünün gelir durumunun gözetilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Dava hangi yer mahkemesinde açılır?
4721 sayılı Kanun m.177, boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesini yetkili kılar. Görevli mahkeme ise aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla davaya bakar.
Artırılan nafaka hangi tarihten itibaren işler?
Talep bu yönde kurulduğunda artırılan miktar kural olarak dava tarihinden itibaren geçerli olur. Bu nedenle talep sonucunda “dava tarihinden geçerli olmak üzere” ifadesine yer verilir. Karar kesinleşinceye kadar geçen dönem bakımından doğan fark, ilamın icrası aşamasında gündeme gelir.
Yoksulluk nafakası ile iştirak nafakası aynı dilekçede artırılabilir mi?
İkisi farklı hukuki temellere dayanır: yoksulluk nafakası eş lehine m.175–176 kapsamında, iştirak nafakası çocuk lehine m.182 ve m.330–331 kapsamında hükmedilir. Aynı ilamda her ikisine birlikte hükmedilmişse tek dilekçede istenebilir; bu durumda vakıalar, talep kalemleri ve harca esas değer her nafaka için ayrı ayrı gösterilir.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her dosyanın olayları, süreleri ve delilleri farklıdır ve dilekçe buna göre düzenlenmelidir. Örnek kullanılarak yapılan başvuru ve taleplerden Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
