Sahte Faturada Vergi Ziyaı Cezası – Danıştay 3. D 2025/3292

Sahte fatura kullanma isnadı içeren tarhiyatlarda tartışma çoğu zaman tek bir noktada düğümlenir: ceza kaç kat kesilecek? Danıştay Üçüncü Dairesi’nin 18.09.2025 tarihli, 2023/5382 E. ve 2025/3292 K. sayılı kararı, cevabın dosyanın tamamı için değil, her bir mükelleften alınan faturalar için ayrı ayrı verilmesi gerektiğini gösteriyor.

🧾 Dava Konusu Tarhiyat ve Cezalar

Dava; davacı adına alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiğinden bahisle, bu faturalara konu indirimlerin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2017 yılının Şubat dönemi için re’sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin; ihracat istisnası kapsamında haksız olarak aldığı tespit edilen katma değer vergileri üzerinden 2016 yılının Ağustos ilâ Kasım ve 2017 yılının Şubat dönemleri için kesilen iki kat vergi ziyaı cezalarının; ve 2016 ile 2017 yılları için 213 sayılı Kanun’un 353 üncü maddesinin 1 inci bendi gereğince kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.

Tarhiyatların dayanağı, davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporlarıdır. 2016 yılı bakımından düzenlenen raporda davacının bilerek sahte fatura kullandığı tespit edilmiş; 21.01.2019 tarihli ve 3 sayılı ikinci raporda, ihracat istisnası kapsamında haksız alınan KDV üzerinden iki kat vergi ziyaı cezası kesilmesi gerektiği belirtilmiştir.

⚖️ Vergi Mahkemesinden Danıştay’a

Vergi mahkemesi; 2017/Şubat dönemi için salınan üç kat vergi ziyaı cezalı KDV yönünden davayı reddetmiş, 2016/Ağustos-Kasım ile 2017/Şubat dönemleri için kesilen iki kat vergi ziyaı cezası ile özel usulsüzlük cezalarını ise kaldırmıştır.

Bölge idare mahkemesi vergi dava dairesi, üç kat cezalı KDV ile özel usulsüzlük cezalarına ilişkin hüküm fıkralarına yöneltilen istinaf başvurularını reddetmiştir. Ancak, bir kat vergi ziyaı cezalı verginin kaldırılmasına ilişkin kararlara yöneltilen ayrı bir istinaf başvurusu üzerine verilen kararlarda, ilgili şirketin düzenlediği faturaların gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığına hükmedildiğinden, iki kat vergi ziyaı cezasında da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış ve bu yönden dava reddedilmiştir.

Her iki taraf da temyiz yoluna başvurmuştur.

🧩 Bir Kat, İki Kat, Üç Kat: Hangi Durumda Hangisi?

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 344 üncü maddesinin birinci fıkrası, vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hâlinde ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceğini öngörür. İkinci fıkra ise vergi ziyaına 359 uncu maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi hâlinde bu cezanın üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat uygulanacağını düzenler.

359 uncu maddenin (b) fıkrasında sahte belge tanımı yapılmıştır: “Gerçek bir muamele veya durum olmadığı hâlde bunlar varmış gibi düzenlenen belge, sahte belgedir.” Aynı fıkra, sahte belge düzenleyenler ile bu belgeleri kullananlar için üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası öngörür.

Pratikte belirleyici olan, sahte belgenin bilerek mi bilmeyerek mi kullanıldığıdır. Bilmeden kullanma hâlinde kaçakçılık fiili oluşmadığından ceza bir kat uygulanır; bilerek kullanma tespit edildiğinde 344/2 devreye girer. Bu dosyada tarhiyatın bir bölümü üç kat, ihracat istisnası kaynaklı bölümü ise iki kat olarak kesilmiştir.

🔍 Bozmanın Gerekçesi: Fatura Bazında Değerlendirme

Danıştay, temyize konu kararın şu bölümlerini uygun bularak onamıştır: 2017/Şubat dönemi için salınan üç kat vergi ziyaı cezalı KDV; 2016/Ağustos-Kasım dönemleri için kesilen iki kat cezanın bir şirketten alınan faturalardan kaynaklanan kısmı; 2017/Şubat dönemi iki kat cezası; ve özel usulsüzlük cezaları.

Bozma ise dar ve teknik bir noktaya ilişkindir. Daire, 2016/Ağustos-Kasım dönemleri için kesilen iki kat cezanın yalnız bir şirketten değil, iki ayrı şirketten alınan faturalardan da kaynaklandığını tespit etmiştir. Bu iki şirketten alınan faturalardan kaynaklanan kısım hakkında, Dairenin aynı tarihli ve E.2023/5054, K.2025/3291 sayılı kararı da gözetilerek ayrı bir değerlendirme yapılması gerektiği belirtilmiş ve karar bu yönden bozulmuştur.

Başka bir deyişle: bir mükelleften alınan faturalar hakkındaki tespit, aynı dönemdeki diğer mükelleflerden alınan faturalar için otomatik olarak geçerli sayılamaz. Her tedarikçi hakkındaki saptamalar ayrı ayrı incelenmelidir.

🆕 Özel Usulsüzlük Cezası Ayrıca Kesilebilir mi?

Dosyada 213 sayılı Kanun’un 353 üncü maddesinin 1 inci bendi uyarınca özel usulsüzlük cezaları da kesilmiştir. Vergi mahkemesi bu cezaları kaldırmış, bölge idare mahkemesi bu hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunu reddetmiş, Danıştay ise bu bölümü onamıştır. Karar, özel usulsüzlük cezasının kaderinin, cezanın dayandığı fiilin ayrıca değerlendirilmesine bağlı olduğunu göstermektedir.

Temyiz sonucunda ayrıca, davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu’na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına karar verilmiştir.

🔗 Kararın Pratik Sonucu

Karar, sahte belge kullanma isnadı içeren tarhiyatlarda üç noktayı öne çıkarmaktadır:

Serideki diğer kararlar için Emsal Kararlar bölümü ve Karar Arama sayfası kullanılabilir. Bu karara konu türden bir uyuşmazlık hakkında detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.

❓ Sıkça Sorulan Sorular