Mühürde sahtecilik, devletin veya kamu kurumlarının kullandığı onaylayıcı ve belgeleyici mühürlerin sahte olarak üretilmesi veya kullanılmasıyla işlenen bir kamu güvenine karşı suçtur. Sahte belgeye inandırıcılık kazandırmak için çoğu zaman sahte mühür de kullanıldığından, bu suç genellikle belgede sahtecilik ve dolandırıcılıkla birlikte gündeme gelir.
Kısa özet: TCK m.202 uyarınca Cumhurbaşkanlığı ve TBMM Başkanlığınca kullanılan mührü sahte olarak üreten veya kullanan kişi iki yıldan sekiz yıla; kamu kurum ve kuruluşlarınca veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca kullanılan onaylayıcı veya belgeleyici mührü sahte olarak üreten veya kullanan kişi bir yıldan altı yıla kadar hapis cezası alır.
Bu yazıda neler var?
🔏 Suçun Konusu: Hangi Mühürler?
- Birinci fıkra: Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca kullanılan mühür. Madde metninde Başbakanlık da sayılmakla birlikte, bu makam hükümet sistemi değişikliğiyle kaldırılmıştır.
- İkinci fıkra: Bakanlıklar, valilikler, belediyeler, mahkemeler, tapu ve nüfus müdürlükleri gibi kamu kurum ve kuruluşları ile barolar, tabip odaları, ticaret ve sanayi odaları gibi kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının kullandığı mühürler.
- Onaylayıcı veya belgeleyici olma şartı: Mührün, bir belgenin içeriğini veya bir işlemin yapıldığını onaylama ya da belgeleme işlevi görmesi gerekir. Özel şirketlerin kaşeleri bu maddenin kapsamında değildir; bunların taklidi özel belgede sahtecilik çerçevesinde değerlendirilir.
🛠️ Üretme ve Kullanma
Suç, seçimlik hareketli bir suçtur: Sahte mührü üretmek veya kullanmak yeterlidir. Mührü üreten ve aynı zamanda kullanan kişi tek suçtan sorumlu olur. Sahte mührü kendisi üretmeyen, ancak sahte olduğunu bilerek kullanan kişi de faildir. Taklidin aldatıcı nitelikte olması gerekir; ilk bakışta sahte olduğu anlaşılan kaba bir taklit bakımından suç oluşmayabilir ve bu konuda çoğu zaman kriminal inceleme yaptırılır.
🔓 Mühür Bozmadan Farkı
Mühürde sahtecilik, sahte mühür üretimi veya kullanımıyla ilgilidir. Buna karşılık yetkili makamın bir şeyi muhafaza altına almak için koyduğu mührü kaldıran, koparan veya mührün koyuluş amacına aykırı davranan kişi mühür bozma (TCK m.203) suçunu işler. Mühürlenen işyerinin açılması bu ikinci suçun tipik örneğidir. Ayrıntı için mühür bozma suçu ve cezası yazısına bakılabilir.
🔗 Belgede Sahtecilik ve Dolandırıcılıkla İlişkisi
Sahte mühür çoğu zaman sahte bir resmi belgenin üzerine basılır. Bu durumda mühürde sahtecilik ile resmi belgede sahtecilik arasındaki ilişki somut olaya göre değerlendirilir; belgenin sahteliği için resmi belgede sahtecilik yazısına bakılabilir. TCK m.212 uyarınca sahte belgenin başka bir suçun işlenmesinde kullanılması hâlinde hem sahtecilikten hem de o suçtan ayrı ayrı ceza verilir. Sahte kurum yazısıyla para isteyen kişiler bakımından bu nedenle nitelikli dolandırıcılık suçu da ayrıca gündeme gelir. Para ve kıymetli damgalardaki sahtecilik ise parada sahtecilik suçu başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir.
İlgili yazılar: açığa imzanın kötüye kullanılması.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Şirket kaşesini taklit etmek mühürde sahtecilik midir?
Hayır. Özel şirket kaşeleri m.202 kapsamında değildir; özel belgede sahtecilik gündeme gelir.
Sahte mühürlü belgeyi bilmeden kullandım, suç mu?
Suç kasten işlenebilir; sahteliği bilmeyen kişi bakımından kast unsuru tartışılır.
Mühürde sahtecilik uzlaşmaya tabi mi?
Hayır, re’sen soruşturulan bir suçtur.
Sahte noter veya mahkeme yazısı alırsam ne yapmalıyım?
Belgeyi saklayıp yetkili makamlara bildirmek önemlidir. Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Mühürde sahtecilik hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
