Bir NFT’nin satın alınması, o NFT’ye bağlı eserin telif haklarının da devralındığı anlamına gelmez. Bu ayrım, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu çerçevesinde NFT uyuşmazlıklarının merkezinde yer alır.
🏷️ Token ile Eser Farklıdır
Bir NFT, blok zinciri üzerinde kayıtlı benzersiz bir kayıttır ve çoğu zaman eserin kendisini değil, ona işaret eden bir bağlantıyı içerir. Dolayısıyla NFT’nin devri ile eser üzerindeki mali hakların devri ayrı işlemlerdir.
5846 sayılı Kanun, mali hakların devrinin yazılı olmasını ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesini aramaktadır. Bu şekil şartına uyulmadıkça, NFT satın alan kişi eserin telif haklarına sahip olmaz.
Not: Telif haklarının devri şekil şartına tabidir; her somut proje ayrıca değerlendirilmelidir.
📓 Alıcı Ne Elde Eder
Aksi açıkça kararlaştırılmadıkça NFT alıcısı, çoğunlukla yalnızca token üzerindeki hak sahipliğini elde eder. Eseri çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim hakları eser sahibinde kalır.
Bu nedenle NFT projelerinde satış koşullarının hangi hakları kapsadığı açıkça yazılmalıdır. Aksi hâlde alıcının beklentisi ile hukuki durum arasında ciddi bir fark oluşur.
⚠️ İzinsiz Basım (Minting)
Bir eserin, eser sahibinin izni olmaksızın NFT olarak kaydedilmesi telif hakkı ihlali oluşturabilir. Bu durumda eser sahibi, 5846 sayılı Kanun’un öngördüğü tespit, tecavüzün ref’i ve men’i ile tazminat taleplerinde bulunabilir.
Genel çerçeve için sitemizdeki telif hakkı ihlali ve tazminat yazımıza bakılabilir.
🧿 Kaldırma Talepleri ve Platform Sorumluluğu
İhlal içeren bir NFT’nin işlem gördüğü platformdan kaldırılması talebi, platformun aracılık rolü ve bilgi verildikten sonraki davranışı çerçevesinde değerlendirilir.
Ancak burada teknik bir sınır vardır: blok zinciri üzerindeki kayıt silinemeyebilir; kaldırma çoğunlukla platform arayüzünde görünürlüğün sona erdirilmesi anlamına gelir.
⚖️ Nitelendirme Sorusu
Son olarak, bir NFT’nin yalnızca koleksiyon amaçlı mı yoksa gelir paylaşımı veya ortaklık hakkı taşıyan bir yatırım aracı mı olduğu ayrıca değerlendirilmelidir. İkinci hâlde sermaye piyasası mevzuatı gündeme gelebilir.
Bu ayrım için NFT’lerin hukuki niteliği ve kripto varlık olarak ihraç yazılarımıza bakılabilir.
📌 İlgili Konular
NFT’lerin hukuki niteliği · Marka ve alan adı ihlalleri · NFT yatırım riskleri
❓ Sıkça Sorulan Sorular
NFT alan kişi telif haklarını da alır mı?
Kural olarak hayır. Mali hakların devri yazılı olmalı ve devredilen haklar ayrı ayrı gösterilmelidir; aksi hâlde haklar eser sahibinde kalır.
NFT alıcısı ne elde eder?
Aksi kararlaştırılmadıkça çoğunlukla yalnızca token üzerindeki hak sahipliğini; çoğaltma ve yayma gibi mali haklar eser sahibinde kalır.
İzinsiz NFT basımı ihlal midir?
Bir eserin eser sahibinin izni olmaksızın NFT olarak kaydedilmesi telif hakkı ihlali oluşturabilir ve Kanun’daki talepler gündeme gelir.
İhlal içeren NFT kaldırılabilir mi?
Platform arayüzünde görünürlüğün sona erdirilmesi mümkün olabilir; ancak blok zinciri üzerindeki kayıt teknik olarak silinemeyebilir.
Her NFT aynı hukuki niteliğe mi sahiptir?
Hayır. Koleksiyon amaçlı bir NFT ile gelir paylaşımı veya ortaklık hakkı taşıyan bir yapı farklı rejimlere tabi olabilir.
NFT’ler ve Telif Hakları hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Kripto varlık mevzuatı hızla değişmektedir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez. Yatırım tavsiyesi değildir.
