Uyuşturucu Suçlarında Denetimli Serbestlik Süreci ve Tedavi

⚖️ Uyuşturucu Suçlarında Denetimli Serbestlik Nedir?
Uyuşturucu suçlarında denetimli serbestlik, TCK 191 kapsamında kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden, bulunduran ya da kullanan kişilerin cezalandırılmak yerine toplum içinde denetim altında tutularak tedavi ve rehabilitasyon yoluyla topluma kazandırılmasını amaçlayan bir sistemdir.
Bu sistem, uyuşturucu kullanan kişiyi suçlu olarak cezalandırmak yerine bağımlılıkla mücadele kapsamında tedaviye yönlendirerek topluma yeniden kazandırmayı hedeflemektedir. Denetimli serbestlik süreci, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararıyla birlikte uygulanır.
⚖️ Denetimli Serbestlik Süreci Nasıl İşler?
Kamu Davasının Ertelenmesi
Uyuşturucu kullanma suçunun ilk kez işlenmesi halinde cumhuriyet savcısı, şüpheli hakkında 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verir. Erteleme süresi boyunca şüpheli denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulur. Bu süre içinde kurallara uyulursa dava düşer ve herhangi bir ceza uygulanmaz.
Denetimli Serbestlik Süresi
Denetimli serbestlik tedbirinin süresi en az 1 yıldır. Cumhuriyet savcısı bu süreyi 3 aylık dönemler halinde en fazla 1 yıl daha uzatabilir. Böylece toplam denetimli serbestlik süresi en fazla 2 yıla kadar çıkabilir.
Denetimli Serbestlik Yükümlülükleri
Denetimli serbestlik kapsamında şüpheliye çeşitli yükümlülükler getirilir. Bunlar arasında; belirli aralıklarla denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurma, düzenli olarak idrar testi verme (uyuşturucu kullanıp kullanmadığının kontrolü), gerekli görülmesi halinde tedavi programına katılma, belirli saatlerde belirlenen yerde bulunma ve seminer veya eğitim programlarına katılma yer almaktadır.
⚖️ Tedavi Süreci
Denetimli serbestlik kapsamında şüphelinin madde bağımlılığı tespit edildiğinde tedavi programına yönlendirilir. Tedavi süreci; AMATEM (Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi) veya ÇAMATEM’de yatılı veya ayakta tedavi, psikiyatrik değerlendirme ve ilaç tedavisi, bireysel ve grup terapi seansları, düzenli kan ve idrar tahlilleri ile tedavi süreci boyunca denetimli serbestlik müdürlüğüne rapor sunulması aşamalarını kapsar.
Tedavi süreci kişinin bağımlılık düzeyine göre belirlenir. Hafif düzeyde bağımlılıkta ayakta tedavi yeterli görülebilirken, ağır bağımlılık halinde yatılı tedavi uygulanabilir. Tedavinin gerekleri yerine getirildiğinde ve denetimli serbestlik süresi başarıyla tamamlandığında kamu davası düşürülür.
⚖️ Denetimli Serbestlik İhlali ve Sonuçları
İhlal Sayılan Durumlar
Denetimli serbestlik sürecinde ihlal sayılan durumlar şunlardır: denetimli serbestlik müdürlüğüne zamanında başvurmamak, idrar testine gitmemek veya geç gitmek, tedavi programına katılmamak veya tedaviyi yarıda bırakmak, belirlenen yükümlülükleri yerine getirmemek, erteleme süresi içinde yeniden uyuşturucu madde kullanmak veya bulundurmak.
İhlal Durumunda Ne Olur?
Yükümlülüklere uymamakta ısrar edilmesi halinde (en az iki kez ihlal) veya erteleme süresi içinde yeniden uyuşturucu kullanılması halinde erteleme kararı kaldırılır ve kamu davası açılır. Bu durumda şüpheli TCK 191 kapsamında 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıyla yargılanır.
⚖️ İkinci ve Üçüncü Kez Yakalanma
İkinci kez uyuşturucu kullanma suçu işlenmesi halinde de kamu davasının ertelenmesi kararı verilebilir ve yeniden denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulur. Ancak ikinci seferde denetim şartları daha sıkı uygulanır ve tedavi sürecine daha fazla önem verilir.
Üçüncü kez uyuşturucu kullanma suçu işlenmesi halinde ise artık kamu davasının ertelenmesi uygulanmaz. Doğrudan kamu davası açılır ve fail TCK 191 kapsamında 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıyla yargılanır.
⚖️ Denetimli Serbestlik ve Adli Sicil
Denetimli serbestlik süreci başarıyla tamamlandığında kamu davası düşer ve adli sicil kaydı oluşmaz. Ancak bunun yerine arşiv kaydı tutulur. Bu kayıt, ileride aynı suçun tekrar işlenmesi halinde geçmişe dair bilgi sağlamak amacıyla muhafaza edilir.
Denetimli serbestlik sürecinin adli sicile etkisi bakımından; süreç başarıyla tamamlandığında sabıka kaydı oluşmaz, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kayıt çıkabilir ve memuriyete giriş veya belirli mesleklere kabul süreçlerinde değerlendirmeye alınabilir.
⚖️ Sıkça Sorulan Sorular
Denetimli serbestlikte idrar testi ne sıklıkla yapılır?
İdrar testi genellikle haftada bir veya iki haftada bir yapılır. Ancak denetimli serbestlik müdürlüğü, kişinin durumuna göre test sıklığını artırabilir veya azaltabilir.
Denetimli serbestlik süresince çalışabilir miyim?
Evet, denetimli serbestlik sürecinde çalışmanıza engel bir durum yoktur. Yalnızca belirlenen randevulara ve yükümlülüklere uymanız gerekmektedir.
Denetimli serbestlik süresince yurt dışına çıkabilir miyim?
Denetimli serbestlik sürecinde yurt dışına çıkış konusunda kısıtlama getirilebilir. Bu konuda denetimli serbestlik müdürlüğünden izin almanız gerekmektedir. Hukuki süreçleriniz için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
5 yıllık erteleme süresi dolduğunda ne olur?
5 yıllık erteleme süresi boyunca yeniden uyuşturucu kullanmaz ve denetimli serbestlik yükümlülüklerini yerine getirirseniz, hakkınızdaki kamu davası düşer. Herhangi bir ceza uygulanmaz ve adli sicil kaydı oluşmaz.
Bu makalede yer alan bilgiler güncel olmayabilir veya kesin olarak doğruyu içermeyebilir. Makale kullanılarak yapılan başvuru, şikayet ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.



