Hüküm kesinleştiğinde infaz kendiliğinden başlamaz; Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü bir usul vardır. Bu usulde bazı cezalarda önce çağrı kâğıdı gönderilir, bazılarında ise doğrudan yakalama emri çıkarılır. Aradaki fark cezanın süresine ve türüne bağlıdır.
📬 Başsavcılığın İlk İşlemleri (m.20)
5275 sayılı Kanun’un 20. maddesine göre hapis cezasını içeren kesinleşmiş mahkûmiyet kararları, hangi hükümlü ve hangi cezanın infazına ilişkin olduğu açıkça belirtilerek mahkemece Cumhuriyet Başsavcılığına verilir.
Başsavcılık ilâmı infaz defterine kaydeder ve cezanın süresini gözeterek hükümlü hakkında çağrı kâğıdı veya yakalama emri çıkarır.
Not: Bu yazı infazdan kaçınmaya ilişkin hiçbir yöntem içermez; yalnız kanunun öngördüğü usulü ve süreleri anlatır.
📍 Adres Bildirme Yükümlülüğü
Maddenin üçüncü fıkrası, uygulamada sık sorun yaratan bir kural içerir: çağrı kâğıdı hükümde gösterilen adrese tebliğ edilir. Hükümlü, adres değişikliklerini mahkemeye veya Cumhuriyet Başsavcılığına bildirmekle yükümlüdür.
Kanun sonucu da açıkça yazmıştır: aksi hâlde hükümde gösterilen adreste yapılan tebligat geçerlidir. Adres değişikliğinin bildirilmemesi, tebligatın usulsüzlüğü iddiasını dayanaksız bırakabilir.
📄 Müddetnamenin Kanunî Dayanağı
20. maddenin dördüncü fıkrası, uygulamada «müddetname» olarak bilinen belgenin dayanağıdır. Buna göre hükümlüye, Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen ve şunları belirten bir belge verilir:
- Ceza infaz kurumuna alındığı tarih
- Salıverileceği tarih
- Ceza süresi
- Cezanın hangi hükme ilişkin bulunduğu
Bu belgedeki tereddütler ayrı bir konudur; müddetname yazımıza bakabilirsiniz.
🚔 Yakalama Emri Ne Zaman Çıkarılır? (m.19)
Kanun’un 19. maddesi iki ayrı hâl düzenler:
- Çağrı kâğıdı sonrası: hükümlü, çağrı kâğıdının tebliği üzerine on gün içinde gelmez, kaçar ya da kaçacağına dair şüphe uyandırırsa Cumhuriyet savcısı yakalama emri çıkarır.
- Doğrudan yakalama emri: kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle işlenen suçlarda beş yıldan fazla hapis cezasının infazı için doğrudan yakalama emri çıkarılır.
Bu ayrım 2013 yılında 6411 sayılı Kanun’la bugünkü hâlini almıştır.
💳 Adlî Para Cezasından Çevrilen Hapiste Öncelik
2013 yılında eklenen üçüncü fıkra bir öncelik kuralı getirir: adlî para cezasından çevrilen hapsin infazında hükümlüye öncelikle çağrı kâğıdı gönderilir.
Adlî para cezasının infazına ilişkin ayrıntılar için sitemizdeki adlî para cezası yazısına bakabilirsiniz.
🔍 Yakalama İçin Arama Yetkisi
2020 yılında 19. maddeye eklenen dördüncü fıkra, hakkında yakalama emri çıkarılan hükümlünün yakalanabilmesi amacıyla gerektiğinde konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama yapılabilmesi bakımından Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 119. maddesi hükümlerinin uygulanacağını düzenler.
Kanun yetkiyi bir güvenceye bağlamıştır: hâkim tarafından verilecek arama kararları sulh ceza hâkimi tarafından verilir.
📌 İlgili Konular
kuruma kabul ve kayıt işlemleri, müddetname ve itiraz ve infazda tereddüt yazılarımıza bakabilirsiniz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Çağrı kâğıdına kaç günde cevap vermeliyim?
Tebliğden itibaren on gün. Bu sürede gelinmezse Cumhuriyet savcısı yakalama emri çıkarır.
Hangi cezalarda doğrudan yakalama emri çıkar?
Kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle işlenen suçlarda beş yıldan fazla hapis cezalarının infazında.
Adresimi bildirmezsem ne olur?
Kanun açıktır: hükümde gösterilen adreste yapılan tebligat geçerli sayılır.
Adlî para cezasından çevrilen hapiste durum farklı mı?
Evet. Kanun bu hâlde öncelikle çağrı kâğıdı gönderilmesini öngörür.
Yakalama için eve girilebilir mi?
CMK m.119 hükümleri uygulanır ve arama kararı sulh ceza hâkimince verilir.
İnfaza başlama ve yakalama emri süreciniz için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. İnfaz süreleri ve koşulları suç tarihine, suç türüne ve hükmün özelliklerine göre değişir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez.
