Yabancı uyruklu hükümlüler bakımından 5275 sayılı Kanun ek güvenceler getirmiştir. Konsolosluk ziyaretinin geciktirilmeden yerine getirilmesi, kuruma alınmanın temsilciliğe bildirilmesi ve bilgilendirmenin kendi dilinde yapılması bunların başında gelir.
🛂 Konsolosluk Ziyareti Geciktirilmez
Kanun’un 84. maddesinin birinci fıkrasına göre yabancı hükümlülerin, vatandaşı olduğu devletin diplomatik temsilciliği veya konsolosluğunun ziyaret istemleri, mevzuatta belirlenen esas ve usullere uygun olarak geciktirilmeden yerine getirilir.
Kanundaki «geciktirilmeden» ifadesi, bu ziyaretin olağan ziyaret sırasına tâbi olmadığını gösterir.
🌍 Temsilciliği Bulunmayan Devletler, Mülteci ve Vatansızlar
İkinci fıkra, uygulamada gözden kaçan bir boşluğu doldurur. Diplomatik temsilciliği veya konsolosluğu bulunmayan devletler vatandaşlığındaki hükümlüler ile mülteci veya vatansız olan hükümlüler bakımından da aynı hüküm uygulanır.
Bu kişiler; yararlarını koruyan devletin diplomatik temsilciliği veya bu gibi kimseleri koruma görevini üstlenmiş ulusal ya da uluslararası kuruluşlarla görüştürülür.
Üçüncü fıkra ise 83. madde hükümlerinin saklı olduğunu belirtir; yani olağan ziyaret rejimi de yabancı hükümlüler bakımından ayrıca geçerlidir.
📨 Kuruma Alınmanın Bildirilmesi
22. maddenin ikinci fıkrası bir bildirim yükümlülüğü getirir. Hükümlü yabancı ise, yazılı olarak karşı çıkmaması hâlinde, uyruğu olduğu devletin diplomatik temsilcilik veya konsolosluğuna; kuruma alınma, başka kuruma nakil ve hastaneye yatırılma durumları bildirilir.
Dikkat edilmesi gereken nokta, bildirimin hükümlünün yazılı itirazıyla engellenebilir olmasıdır.
Aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca hükümlünün ölümü hâlinde de bu hükümler uygulanır.
🗣️ Kendi Dilinde Bilgilendirme
22. maddenin birinci fıkrasına göre Türkçe bilmeyen yabancı uyruklu hükümlülere; iyileştirme çalışmaları, disiplin suç ve cezaları, bilgi edinme ve şikâyet yolları, hak ve sorumlulukları gibi konular kendi dilinde, mümkün olmadığında İngilizce, Fransızca veya Almanca olarak bildirilir.
Bu hüküm, şikâyet yollarının bilinmemesi nedeniyle sürelerin kaçırılmasını önlemeyi amaçlar.
📰 Yabancı Dilde Yayın ve Yazışma
Yabancı hükümlüleri doğrudan ilgilendiren iki hüküm daha vardır:
- Yayın: 62. maddenin dördüncü fıkrasına göre yabancı dilde yayımlanmış gazete ve dergilerin kuruma kabul edilmesinde Adalet Bakanlığı yetkilidir.
- Yazışma: 68. maddenin dördüncü fıkrası uyarınca resmî makamlara ve savunma için avukata gönderilen yazışmalar denetime tâbi değildir.
⚖️ Ziyaret Reddedilirse
Konsolosluk ziyareti veya bildirim taleplerinin karşılanmaması, kurum idaresinin hükümlü hakkındaki bir işlemidir. 4675 sayılı Kanun’un 4. maddesi, hükümlü ve tutukluların dışarıyla ilişkilerine ilişkin şikâyetleri infaz hâkimliğinin görevleri arasında sayar.
Şikâyet süresi on beş gündür; infaz hâkiminin kararına karşı iki hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir.
📌 İlgili Konular
kuruma kabul ve kayıt, ziyaret hakkı ve mektup ve haberleşme hakkı yazılarımıza bakabilirsiniz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Konsolosluk ziyareti sıraya tâbi mi?
Kanun, bu istemlerin geciktirilmeden yerine getirileceğini düzenler.
Ülkemin temsilciliği yoksa ne olur?
Yararları koruyan devletin temsilciliği veya koruma görevini üstlenmiş ulusal/uluslararası kuruluşlarla görüştürülür.
Mülteci veya vatansız hükümlüler kapsamda mı?
Evet. 84. maddenin ikinci fıkrası bu kişileri açıkça kapsar.
Konsolosluğa bildirim zorunlu mu?
Hükümlü yazılı olarak karşı çıkmadıkça kuruma alınma, nakil ve hastaneye yatırılma bildirilir.
Türkçe bilmiyorum, haklarım nasıl anlatılır?
Kendi dilinizde; mümkün olmadığında İngilizce, Fransızca veya Almanca olarak bildirilir.
Yabancı hükümlü ziyaret ve bildirim süreçleri için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. İnfaz süreleri ve koşulları suç tarihine, suç türüne ve hükmün özelliklerine göre değişir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez.
