⚖️ Denetimli Serbestlik Nedir?
Denetimli serbestlik, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 105/A maddesi ile düzenlenen ve hükümlünün cezasının son kısmını cezaevi dışında, belirli yükümlülükler altında geçirmesine olanak tanıyan bir infaz biçimidir. Bu uygulama, hükümlülerin topluma yeniden kazandırılması ve cezaevlerindeki doluluk oranının azaltılması amacını taşımaktadır.
Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme (şartla tahliye) ile karıştırılmamalıdır. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihinden belirli bir süre önce başlayan ve hükümlünün denetim altında serbest bırakılmasını sağlayan bir ara aşamadır.
⚖️ Denetimli Serbestlik Şartları
Hükümlünün denetimli serbestlik uygulamasından yararlanabilmesi için aşağıdaki koşulların sağlanması gerekmektedir:
• Açık ceza infaz kurumunda bulunmak veya açık cezaevine ayrılma hakkını kazanmış olmak
• Koşullu salıverilme tarihine kadar cezaevinde geçirilmesi gereken sürenin en az 1/10’unu infaz kurumunda geçirmiş olmak (en az 5 gün)
• İyi hâlli olmak
• Talep dilekçesi vermek
⚖️ Denetimli Serbestlik Süreleri
Denetimli serbestlik süreleri hükümlünün durumuna göre değişiklik gösterir:
Genel Süre: 1 Yıl
5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesinin genel kuralına göre denetimli serbestlik süresi 1 yıldır. Koşullu salıverilme tarihine 1 yıl veya daha az süre kalan hükümlüler bu haktan yararlanabilir.
Kadın Hükümlüler İçin: 2 Yıl
Sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler için koşullu salıverilmelerine 2 yıl veya daha az süre kalması hâlinde denetimli serbestlik uygulanabilir.
Ağır Hastalık ve İleri Yaş: 3 Yıl
Ağır hastalık, engellilik veya ileri yaşlılık (kocama) nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen hükümlüler için koşullu salıverilmelerine 3 yıl veya daha az süre kalması hâlinde denetimli serbestlik uygulanabilir.
⚖️ Denetimli Serbestlik Yükümlülükleri
Denetimli serbestlik kapsamında hükümlüye bir veya birden fazla yükümlülük yüklenir. Başlıca yükümlülükler şunlardır:
İmza Yükümlülüğü
Hükümlü, belirlenen tarihlerde denetimli serbestlik müdürlüğüne veya ilgili karakola giderek imza atmalıdır. İmza atma sıklığı hükümlünün durumuna göre haftada bir veya iki hafta da bir olarak belirlenebilir.
Elektronik Kelepçe
Hükümlünün belirli bir konut veya bölgede kalmasını sağlamak amacıyla ayağına elektronik kelepçe takılabilir. Bu cihaz, kişinin belirlenen sınırlar dışına çıkıp çıkmadığını anlık olarak takip eder.
Kamuya Yararlı İşte Çalışma
Hükümlü, kamu kurumlarında veya topluma yararlı işlerde ücretsiz olarak çalıştırılabilir.
Eğitim ve Programa Katılma
Hükümlü, belirlenen eğitim programlarına, meslek kurslarına veya rehabilitasyon programlarına katılmakla yükümlü tutulabilir.
Belirli Yerlere Gitmeme
Hükümlünün suçla ilişkili belirli yer veya bölgelere gitmesi yasaklanabilir.
⚖️ Denetimli Serbestlik İhlali ve Sonuçları
Denetimli serbestlik yükümlülüklerine uyulmaması hâlinde ciddi yaptırımlar uygulanır:
• İlk ihlal: Hükümlüye yazılı uyarı yapılır
• İkinci ihlal: İkinci yazılı uyarı verilir
• Üçüncü ihlal: Bir yıl içinde haklı mazeretsiz üç kez ihlal edilmesi hâlinde denetimli serbestlik kararı kaldırılır ve hükümlü cezasının kalan kısmını cezaevinde çeker
• Elektronik kelepçe ihlali: Kelepçenin çıkarılması, zarar görmesi veya belirlenen alanın dışına çıkılması hâlinde denetimli serbestlik hakkı kaybedilir
⚖️ Denetimli Serbestlik Başvuru Süreci
Denetimli serbestlik başvurusu, hükümlünün bulunduğu ceza infaz kurumu idaresine yazılı bir dilekçe ile yapılır. Ceza infaz kurumu, hükümlünün iyi hâlini ve koşulları değerlendirdikten sonra infaz hâkimliğine dosyayı gönderir. İnfaz hâkimi, şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini inceleyerek karar verir.
⚖️ Denetimli Serbestlik ve Koşullu Salıverilme Farkı
Denetimli serbestlik ile koşullu salıverilme birbirini takip eden ancak farklı aşamalardır. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihinden önce başlayan ve hükümlünün cezaevi dışında ancak belirli yükümlülükler altında yaşamasını sağlayan bir geçiş sürecidir. Koşullu salıverilme ise hükümlünün belirli şartlarla tamamen serbest bırakılmasıdır.
Denetimli serbestlik süresi sona erdiğinde koşullu salıverilme aşamasına geçilir. Koşullu salıverilme süresinde suç işlenmemesi hâlinde ceza infaz edilmiş sayılır.
⚖️ Denetimli Serbestlikten Yararlanamayan Suçlar
Her ne kadar denetimli serbestlik genel bir uygulama olsa da bazı suçlarda koşullu salıverilme oranları farklı olduğundan denetimli serbestlik süreleri de değişir. Terör suçları, örgütlü suçlar ve cinsel suçlar gibi ağır suçlarda infaz süreleri daha uzun olduğundan denetimli serbestliğe ayrılma zamanı da geç gelmektedir.
⚖️ Avukatın Rolü
Denetimli serbestlik sürecinde uzman bir ceza avukatından destek almak, başvurunun doğru zamanda ve eksiksiz yapılması, yükümlülüklerin belirlenmesi ve olası ihlallerde hukuki savunmanın sağlanması açısından büyük önem taşır. Özellikle infaz hesaplamalarının doğru yapılması teknik bilgi gerektiren bir konudur.
Denetimli serbestlik ve ceza infaz süreçleri hakkında hukuki destek almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler güncel olmayabilir veya kesin olarak doğruyu içermeyebilir. Makale kullanılarak yapılan başvuru, şikayet ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
