Suçta tekerrür, daha önce bir suçtan mahkûm olup hükmü kesinleşen kişinin, Kanunda belirtilen süreler içinde yeniden suç işlemesi hâlidir. 5237 sayılı TCK, eski Kanundan farklı olarak tekerrür nedeniyle cezayı artırmaz; bunun yerine cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesini ve infazdan sonra denetimli serbestlik uygulanmasını öngörür.
Kısa özet: TCK m.58 uyarınca önceki suçtan verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suç işlenirse tekerrür hükümleri uygulanır; önceki cezanın infaz edilmiş olması gerekmez. Önceki ceza beş yıldan fazla hapis ise infazdan itibaren beş yıl, beş yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası ise infazdan itibaren üç yıl geçtikten sonra işlenen suçlarda tekerrür uygulanmaz.
Bu yazıda neler var?
⚖️ Tekerrürün Şartları
- Önceki kesinleşmiş mahkûmiyet: Önceki suçtan verilen hüküm, yeni suç işlenmeden önce kesinleşmiş olmalıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı mahkûmiyet olmadığından tekerrüre esas alınmaz.
- Yeni bir suç: Hüküm kesinleştikten sonra işlenmiş olmalıdır. Kesinleşmeden önce işlenen suçlar bakımından tekerrür yoktur.
- Sürelerin dolmamış olması: m.58/2’deki beş veya üç yıllık süreler, önceki cezanın infaz edildiği tarihten itibaren hesaplanır.
⏳ Tekerrür Süreleri
| Önceki mahkûmiyet | Tekerrürün uygulanabileceği süre |
|---|---|
| Beş yıldan fazla hapis cezası | Cezanın infazından itibaren beş yıl içinde işlenen suçlar |
| Beş yıl veya daha az hapis cezası ya da adli para cezası | Cezanın infazından itibaren üç yıl içinde işlenen suçlar |
Önceki ceza henüz infaz edilmemişse süre işlemeye başlamamış olur; bu dönemde işlenen yeni suçlar bakımından tekerrür uygulanır. Adli sicil kaydının silinmesi ve arşiv kaydı ile ilişki için adli sicil kaydı ve silinmesi yazısına bakılabilir.
🚫 Tekerrürün Uygulanmadığı Hâller
- Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar arasında ve sırf askerî suçlarla diğer suçlar arasında (m.58/4),
- Fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış kişilerin işlediği suçlar bakımından (m.58/5),
- Yabancı ülke mahkemelerinden verilen hükümler bakımından; ancak kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik suçlarında yabancı hükümler de tekerrüre esas olur (m.58/4).
📜 Sonuçları
Tekerrür hâlinde sonraki suçun kanun maddesinde hapis cezası ile adli para cezası seçimlik olarak öngörülmüşse hapis cezasına hükmolunur (m.58/3). Mahkûmiyet kararında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı belirtilir (m.58/7). Mükerrirlerin koşullu salıverilme süreleri 5275 sayılı Kanunun 108. maddesinde daha ağır biçimde düzenlenmiştir. Bu hükümler itiyadi suçlu, suçu meslek edinen ve örgüt mensubu suçlular hakkında da uygulanır (m.58/9). İnfaz sistemi için koşullu salıverilme ve denetim ve denetimli serbestlik yazılarına; uyuşturucu suçlarına özgü uygulama için uyuşturucu suçlarında tekerrür yazısına bakılabilir.
Tekerrür, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme gibi kurumların uygulanmasını da dolaylı olarak etkileyebilir; kasıtlı bir suçtan mahkûmiyet bu kurumlar bakımından ayrıca engel oluşturabilir. Ayrıntı için HAGB yazısına bakılabilir.
İlgili yazılar: ceza hukukunda zamanaşımı.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Tekerrür cezayı artırır mı?
Hayır. 5237 sayılı TCK’da ceza artırılmaz; ceza mükerrirlere özgü infaz rejimiyle çektirilir.
HAGB kararı tekerrüre esas olur mu?
Hayır, HAGB bir mahkûmiyet hükmü değildir.
Taksirli suçtan sonra kasıtlı suç işlersem tekerrür olur mu?
Hayır, kasıtlı ve taksirli suçlar arasında tekerrür uygulanmaz.
Tekerrür süresi ne zaman başlar?
Önceki cezanın infaz edildiği tarihten itibaren. Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Suçta tekerrür hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
