Araba Galerilerinin Hukuki Sorumluluğu: Yetki Belgesi, Ekspertiz, 3 Ay Garanti ve Tüketici Hakları
Galeriden ikinci el araç alan kişi, bireysel bir satıcıdan alım yapan kişiye göre çok daha güçlü bir korumaya sahiptir. Galeri bir işletme olduğu için tüketici hukukunun bütün güvenceleri devreye girer; ayrıca Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik galerilere yetki belgesi, ekspertiz raporu ve garanti gibi özel yükümlülükler yükler.
Kısa özet: Galeriler yetki belgesi olmadan ikinci el araç satamaz. Sekiz yaş ve 160.000 km altındaki binek ve hafif ticari araçlarda satıştan önceki 10 gün içinde ekspertiz raporu alınması ve motor, şanzıman ile elektrik-elektronik sistemlerin 3 ay veya 5.000 km garanti altında olması zorunludur. Ayıplı araçta tüketici dönme, indirim, onarım veya değişim isteyebilir; ikinci elde galerinin sorumluluğu bir yıldan az olamaz.
Bu yazıda neler var?
📚 Uygulanacak Mevzuat
Galeri satışlarında iki temel düzenleme vardır: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve 27.08.2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik. Bu yönetmelik, daha önce yürürlükte olan ikinci el araç ticaretine ilişkin yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır. Yönetmelikte 2025 ve 2026 yıllarında geçiş hükümlerine ve yetki belgesi şartlarına ilişkin değişiklikler yapılmıştır; bu nedenle güncel metnin takip edilmesi gerekir.
🪪 Yetki Belgesi
Yönetmeliğin 5. maddesi uyarınca yetki belgesi bulunmayanlar ticari faaliyet kapsamında ikinci el araç pazarlayamaz ve satamaz. Yetki belgesi numarasının ilanlarda ve satış sözleşmesinde yer alması gerekir. Yetki belgesi bulunmayan bir işletmeden alım yapmak, uyuşmazlık çıktığında muhatap bulmayı ve sorumluluğu ispat etmeyi zorlaştırır.
🔎 Ekspertiz Raporu Zorunluluğu
Galeri, satışa konu M1, M1G, N1 ve N1G sınıfı araçlar için satıştan önceki 10 gün içinde alınmış bir ekspertiz raporu bulundurmak zorundadır. Satış alıcıdan kaynaklanan bir sebeple gerçekleşmezse rapor ücretini alıcı, diğer hâllerde işletme öder. Model yılına göre sekiz yaşından büyük veya 160.000 km üzerindeki araçlarda rapor zorunlu değildir. Raporu yalnızca TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip ekspertiz işletmeleri düzenleyebilir. Raporun hatalı olması hâlinde sorumluluk için hatalı ekspertiz raporunun sorumluluğu yazısına bakılabilir.
🛡️ 3 Ay / 5.000 Km Garantisi
Yönetmeliğin 17. maddesi, sekiz yaş ve 160.000 km altındaki araçlarda motor, şanzıman ve elektrik-elektronik sistemlerin satış tarihinden itibaren 3 ay veya 5.000 km boyunca işletmenin garantisi altında olduğunu düzenler. Üretici tarafından yenilenmiş araçlarda bu süre bir yıl veya 20.000 km’dir. Garanti kapsamındaki arıza en geç 45 iş günü içinde giderilir ve aracın serviste kaldığı süre garanti süresine eklenir.
Alıcının satış öncesinde yazılı olarak bilgilendirildiği arızalar, aşınma parçaları ve sarf malzemeleri, kaporta, cam, lastik ve akü gibi unsurlar garanti kapsamı dışındadır. Garanti, tüketicinin 6502 sayılı Kanundan doğan haklarını ortadan kaldırmaz; ona ek bir güvencedir.
🔧 Ayıplı Araç ve Tüketici Hakları
6502 sayılı Kanuna göre satış sözleşmesine aykırı olan araç ayıplıdır. Tüketici, sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım veya imkân varsa ayıpsız bir misliyle değişim haklarından birini seçebilir ve ayrıca tazminat isteyebilir (m.11). Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslimde var olduğu kabul edilir (m.10). İkinci el araç satışlarında galerinin sorumluluk süresi bir yıldan az olamaz; ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı uygulanmaz (m.12).
Kilometre düşürme ve hasar gizleme gibi aldatmalarda izlenecek yollar kilometresi düşürülmüş araç yazısında, hasar kaydının etkisi TRAMER hasar kaydı yazısında ele alınmıştır.
💳 Ödeme ve Noter İşlemleri
Yönetmelik, satış bedelinin güvenli ödeme sistemi aracılığıyla ödenmesine ilişkin kurallar içerir. Noter, satış sırasında işletmenin yetki belgesini ve ekspertiz raporunu elektronik sistem üzerinden kontrol eder; ekspertiz raporunun tarihi, numarası ve kilometre bilgisi satış sözleşmesine yazılır. Bu kayıtlar, sonraki bir uyuşmazlıkta en güçlü delillerdendir.
📨 Nereye Başvurulur?
2026 için belirlenen parasal sınıra göre 186.000 TL’nin altındaki talepler tüketici hakem heyetinde, bu sınırın üstündekiler ise dava şartı arabuluculuk aşamasından sonra tüketici mahkemesinde görülür. Hakem heyeti kararlarına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. Mahkeme süreci için tüketici mahkemesi yazısına bakılabilir.
Galerinin borçları nedeniyle satıştaki araçlara haciz konulması da alıcıları etkileyebilir; bu konu oto galeri stokunun haczi yazısında ele alınmıştır. Galeri dışında bireyden yapılan alımlar için ikinci el araç satışında satıcının sorumluluğu yazısına bakılabilir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Galeriden aldığım araçta garanti var mı?
Sekiz yaş ve 160.000 km altındaki araçlarda motor, şanzıman ve elektrik-elektronik sistemler 3 ay veya 5.000 km garantilidir.
Galeri ekspertiz raporu vermek zorunda mı?
Bu yaş ve kilometre sınırının altındaki binek ve hafif ticari araçlarda satıştan önceki 10 gün içinde alınmış rapor zorunludur.
Ayıp çıkarsa galeri ne kadar süre sorumludur?
İkinci el satışta sorumluluk süresi bir yıldan az olamaz; ayıp hileyle gizlenmişse zamanaşımı uygulanmaz.
Nereye başvurmalıyım?
2026’da 186.000 TL altı uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine, üstünde arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesine.
Davam için ne yapmalıyım?
Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Araba galerilerinin hukuki sorumluluğu hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
