Kilometresi Düşürülmüş Araç Alan Kişinin Hakları: İptal, Tazminat ve Suç Duyurusu

Kilometre sayacıyla oynanarak satılan araçlar, alıcıyı hem değer kaybına hem de beklenmedik onarım masraflarına uğratır. Kilometrenin düşük gösterilmesi, aracın gerçek yaşını ve yıpranma düzeyini gizleyen bir aldatmadır. Bu nedenle alıcının elinde hukuki, tüketici hukukuna dayalı ve ceza hukukuna ilişkin olmak üzere birbirini tamamlayan birden fazla yol bulunur.

🔍 Kilometre Düşürme Nasıl Anlaşılır?

Kilometre bilgisi aracın birçok resmî ve ticari kaydında yer alır. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, ticari satışlarda kilometrenin ekspertiz raporunda, teslim belgesinde, araç bilgi kartında ve noter satış sözleşmesinde gösterilmesini öngörür; ekspertiz raporu yoksa alıcı ve satıcının kilometre beyanı sözleşmeye yazılır. Bu belgeler, sonradan ortaya çıkan gerçek kilometreyle karşılaştırılarak düşürmenin ispatında kullanılır.

• Yetkili servis bakım kayıtları ve fatura geçmişi,
• Araç muayene raporlarındaki kilometre bilgisi,
• Sigorta ve hasar dosyalarındaki kilometre kayıtları,
• Satış ilanı ve noter satış sözleşmesindeki beyan,
• Bilirkişi incelemesiyle tespit edilen aşınma düzeyi ve elektronik kayıtlar.

🎭 Aldatma Nedeniyle Sözleşmeden Kurtulma

TBK m.36’ya göre taraflardan biri karşı tarafın aldatmasıyla sözleşme yapmışsa, yanılması esaslı olmasa bile sözleşmeyle bağlı değildir. Kilometrenin düşürülmesi, alıcının satın alma kararını doğrudan etkileyen tipik bir aldatmadır. Ancak bu hak süreye tabidir: alıcı aldatmayı öğrendiği andan itibaren bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirmez veya ödediği bedeli geri istemezse sözleşmeyi onamış sayılır (m.39). Sözleşmenin onanması, alıcının tazminat isteme hakkını ortadan kaldırmaz.

🔧 Ayıp Hükümleri ve Tazminat

Gerçek kilometresi gizlenen araç, satıcının bildirdiği niteliği taşımadığı için ayıplıdır. Alıcı TBK m.227 uyarınca sözleşmeden dönme veya bedel indirimi isteyebilir; ayrıca uğradığı zararın tazminini talep edebilir. Ayıp hükümlerindeki iki yıllık zamanaşımı, ağır kusurlu satıcıyı korumaz (m.231). Bireyden bireye satışlardaki genel kurallar ikinci el araç satışında satıcının sorumluluğu yazısında anlatılmıştır.

🏪 Satıcı Galeriyse

Araç bir galeriden alınmışsa 6502 sayılı Kanun uygulanır. Kanuna göre tüketici sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya misliyle değişim haklarından birini seçebilir ve ayrıca tazminat isteyebilir (m.11). Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir (m.10). İkinci el satışlarda satıcının sorumluluk süresi bir yıldan az olamaz (m.12/2). En önemlisi, ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (m.12/3).

Uyuşmazlığın değeri 186.000 TL’nin altındaysa (2026) tüketici hakem heyetine, üstündeyse önce zorunlu arabuluculuğa, anlaşma olmazsa tüketici mahkemesine başvurulur. Galerilerin yükümlülükleri için araba galerilerinin hukuki sorumluluğu, tüketici davalarının görüldüğü mahkeme için tüketici mahkemesi yazılarına bakılabilir.

🚨 Ceza Hukuku Boyutu

Kilometre sayacıyla oynanarak aracın daha yüksek bedelle satılması, hileli davranışlarla bir kişiyi aldatıp yarar sağlama niteliği taşıdığından dolandırıcılık suçu (TCK m.157) kapsamında değerlendirilebilir. Bu suç için bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür. Suçun tacirlerce ticari faaliyet sırasında işlenmesi nitelikli hâl olup (TCK m.158) üç yıldan on yıla kadar hapis cezası gerektirir. Basit dolandırıcılık şikâyete bağlı olmamakla birlikte uzlaştırma kapsamındadır.

Ceza soruşturması, hukuk davasından bağımsız yürür; ancak soruşturmada toplanan bilirkişi raporları hukuk davasında da delil olarak kullanılabilir. Araç alım-satımında karşılaşılan başka bir dolandırıcılık türü için sahte çekle araç bedeli ödenmesi yazısına bakılabilir.

🧭 Hangi Yol Seçilmeli?

Aracın değer kaybının hesaplanması için araç değer kaybında güncel uygulama yazısı da yol gösterebilir.

❓ Sıkça Sorulan Sorular