Engelli Araç ÖTV Muafiyeti 2026: Kimler Yararlanır, Üst Sınır ve 5 Yıllık Satış Kuralı
Engelli bireylerin araç alımında özel tüketim vergisi istisnası, önemli bir maliyet avantajı sağlar. Ancak istisnanın kimlere uygulandığı, aracın en fazla hangi bedelde olabileceği ve aracın ne zaman satılabileceği konularında 2024-2026 yıllarında önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikleri bilmeden yapılan bir alım veya satış, vergi ve ceza riskine yol açabilir.
Kısa özet: ÖTV istisnası; engellilik oranı yüzde 90 veya üzerinde olanlar, tekerlekli sandalye tertibatlı araçlar ile özel tertibat yaptıranlar ve sürücü belgesi alamayan yüzde 40 ve üzeri ortopedik engelliler için uygulanır (ÖTV K. m.7/2). Hak on yılda bir kullanılabilir. 2026 yılı için istisna üst sınırı 2.873.900 TL‘dir ve yerli katkı oranı şartı aranır. İstisnayla alınan araç beş yıldan önce elden çıkarılırsa vergi aranır.
Bu yazıda neler var?
♿ Kimler Yararlanabilir?
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7/2. maddesi istisnanın kapsamını belirler:
- Engellilik oranı yüzde 90 veya üzerinde olanlar,
- Tekerlekli sandalye veya sedye ile binilecek tertibatlı araçlar,
- Aracı bizzat kullanmak için özel tertibat yaptıranlar ile ortopedik engellilik oranı yüzde 40 ve üzerinde olup bu nedenle sürücü belgesi alamayanlar (bu bent 2026 yılında yeniden düzenlenmiştir).
Engellilik oranı ve türü, yetkili sağlık kurulu raporuyla belgelenir. Raporun istisnanın gerektirdiği oranı ve engellilik türünü açıkça göstermesi gerekir; aksi hâlde başvuru reddedilebilir.
📅 On Yılda Bir Hak
7537 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonrasında istisna, aracın on yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabında uygulanır. Daha önce bu süre beş yıldı. Değişiklik, hakkın kullanım sıklığını düzenler; aracın satılabileceği süreye ilişkin kural ise ayrıca düzenlenmiştir.
💰 2026 Üst Sınırı ve Yerli Katkı
| Kural | 2026 uygulaması |
|---|---|
| İstisna üst sınırı (binek otomobil) | 2.873.900 TL (ÖTV (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği Seri No: 16) |
| Yerli katkı oranı | Yüzde 40 (Cumhurbaşkanı Kararıyla belirlenmiştir) |
| Kullanım sıklığı | On yılda bir |
| Satış sınırı | Beş yıl |
Üst sınır her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir; alım yapılacak yıla ait tebliğin kontrol edilmesi gerekir. Aracın vergi yükünün hesaplanması için ÖTV hesaplama aracına bakılabilir.
🚫 Satış Yasağı
Kanunun 15/2-a maddesi uyarınca istisnadan yararlanılarak alınan araç, beş yıldan fazla kullanıldıktan sonra elden çıkarılırsa vergi aranmaz. Beş yıl dolmadan satış veya devir hâlinde, alım sırasında alınmayan vergi aranır. Basında zaman zaman “on yıl satış yasağı” ifadesine rastlanmaktadır; on yıllık süre hakkın kullanım sıklığına ilişkindir, satış sınırı ise beş yıldır.
Dikkat: Aracın beş yıl dolmadan başkası adına tescil edilmesi, vekâletle fiilen satılması veya üzerindeki haciz nedeniyle satışa çıkarılması gibi durumlarda vergi riski ayrıca değerlendirilmelidir.
🔁 Afet ve Kaza Nedeniyle Hurdaya Çıkan Araç
Kanun, istisnayla alınan aracın deprem, sel, yangın veya kaza gibi nedenlerle hurdaya çıkması hâlinde yerine alınan araç için de istisna imkânı tanır. Bu durumda hurdaya çıkışın resmî kayıtlarla belgelenmesi gerekir.
⚖️ Uyuşmazlık ve İtiraz
İstisna talebinin reddi veya beş yıl dolmadan satış nedeniyle yapılan tarhiyat, vergi uyuşmazlığı niteliğindedir. Bu işlemlere karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir. Süreç için vergi mahkemesi ve vergi uyuşmazlığı davası yazılarına bakılabilir. Engelli bireylerin diğer hakları için engelli işçi hakları yazısı fikir verebilir.
İlgili yazılar: vergide tebligat ve e-tebligat, otomotiv hukuku rehberi.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Engelli ÖTV istisnası kaç yılda bir kullanılabilir?
7537 sayılı Kanun sonrasında on yılda bir defaya mahsus kullanılabilir.
2026'da ÖTV'siz alınabilecek araç sınırı ne kadar?
Binek otomobillerde 2.873.900 TL’dir.
ÖTV'siz aldığım aracı ne zaman satabilirim?
Beş yıldan fazla kullandıktan sonra satışta vergi aranmaz.
Sürücü belgesi alamayan ortopedik engelliler yararlanabilir mi?
Ortopedik engellilik oranı yüzde 40 ve üzerinde olup bu nedenle sürücü belgesi alamayanlar kapsama alınmıştır.
Davam için ne yapmalıyım?
Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Engelli araç ÖTV istisnası hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
