Ç-118 tahdit kodu, kamu sağlığını tehdit eden bulaşıcı bir hastalık taşıdığı tespit edilen yabancılara uygulanan bir koddur. Uygulamada beş yıllık giriş yasağıyla anılır. Diğer kodlardan farkı, dayanağının bir kusur veya ihlal değil, sağlık durumu olmasıdır; bu nedenle kaldırma sürecinde tıbbi belgeler belirleyici rol oynar.
Kısa özet: Kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıklardan birini taşıyanlara vize verilmez (6458 s.K. m.15/1-ç), bu kişiler sınır kapısında geri çevrilebilir (m.7/1-c) ve kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar hakkında sınır dışı kararı alınabilir (m.54/1-d). Tedavinin tamamlandığını gösteren sağlık raporu, kaldırma başvurusunun merkezindedir.
Bu yazıda neler var?
Not: Ç-118’in karşılığı ve beş yıllık süre idari uygulamadan bilinir; hangi hastalıkların kamu sağlığına tehdit sayılacağı kod listesinde değil, sağlık otoritelerinin değerlendirmesinde belirlenir.
🔎 Ç-118 Tahdit Kodu Ne Anlama Gelir?
Ç-118, yabancının ülkede kalmasının veya ülkeye girmesinin kamu sağlığı açısından risk oluşturduğu değerlendirmesine dayanır. Kod çoğu zaman ikamet izni başvurusunda istenen sağlık belgeleri, hastane kayıtları veya bulaşıcı hastalık bildirim sistemi üzerinden yapılan tespit sonrasında işlenir. Önemli olan hastalığın varlığı değil, hastalığın kamu sağlığına tehdit niteliği taşıyıp taşımadığıdır.
📜 Hukuki Dayanak
- m.15/1-ç: Kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıklardan birini taşıyanlara vize verilmez.
- m.7/1-c: m.15/1’de sayılan yabancılar, vize muafiyeti kapsamında olsalar dahi kabul edilemeyen yolcu sayılarak sınır kapısında geri çevrilir.
- m.9/1: Genel Müdürlük, kamu sağlığı açısından girişinde sakınca görülen yabancıların girişini yasaklayabilir.
- m.54/1-d: Kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar hakkında sınır dışı etme kararı alınır; m.56/1 uyarınca bu kişilere terke davet süresi tanınmaz.
Kanun aynı zamanda istisna kapısını da açık tutar: m.15/2 uyarınca bu kapsamda olmasına rağmen vize verilmesinde yarar görülenlere Bakan onayıyla vize verilebilir. Tedavi, aile birliği veya insani sebepler bu değerlendirmede öne çıkar.
🏥 Tedavi Amaçlı Gelenler
Yabancılar Yönetmeliği m.28/11, kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıklardan birini taşımayan ve yalnızca tedavi amacıyla gelen yabancıların kamu veya özel hastanelere kabulünü düzenler; tüm masrafları ödediklerini belgeleyenlerden sağlık sigortası aranmaz ve ikamet izni tedavi süresine göre verilir. Bu düzenleme Ç-118 ile karıştırılmamalıdır: tedavi amaçlı kalış ile kamu sağlığı tehdidi birbirinden ayrı değerlendirilir. Konu yabancı sağlık turizmi ve tedavi amaçlı kalış yazısında ele alınmıştır.
📄 Kaldırma ve Sağlık Raporu
Ç-118’in en belirgin özelliği, dayanağının zamanla ortadan kalkabilmesidir. Hastalığın tedavi edildiği veya bulaşıcılığın sona erdiği resmî sağlık kuruluşu raporuyla belgelenirse, Genel Müdürlükten yasağın kaldırılması istenebilir (m.9/6). Raporun yetkili bir sağlık kuruluşundan alınması, tarih ve tanı bilgisi içermesi ve gerektiğinde apostil veya konsolosluk onaylı tercümeyle sunulması gerekir.
- İdari başvuruya rağmen kod kaldırılmazsa İYUK m.7 uyarınca altmış gün içinde iptal davası açılabilir.
- Yabancı hâlâ Türkiye’deyse ve sınır dışı kararı tebliğ edilmişse dava süresi yedi gündür (m.53/3).
- Dava sürecinde mahkeme, yabancının sağlık durumuna ilişkin bilirkişi incelemesine başvurabilir.
🔒 Özel Hayat ve Kişisel Verilerin Korunması
Sağlık verisi, 6698 sayılı Kanun bakımından özel nitelikli kişisel veridir. İdarenin bu veriyi işlemesi kanuni dayanağa bağlıdır; yabancının dosyasındaki sağlık bilgisine erişimi ve yanlış kayıtların düzeltilmesini isteme hakkı saklıdır. Yanlış tanıya veya güncellenmemiş eski bir rapora dayanan kod, iptal davasının en güçlü dayanaklarından birini oluşturur. Genel kod sistematiği için giriş yasağı ve tahdit kodları yazısına bakılabilir.
İlgili kodlar ve yazılar: Ç-149 Tahdit Kodu, Ç-141 Tahdit Kodu, Ç-113 Tahdit Kodu.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Her bulaşıcı hastalık Ç-118 sebebi midir?
Hayır. Ölçüt, hastalığın kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilmesidir; bu değerlendirme sağlık otoritelerine aittir.
Tedavim tamamlandı, yasak kendiliğinden kalkar mı?
Kendiliğinden kalkmaz; tedaviyi gösteren sağlık raporuyla Genel Müdürlüğe kaldırma başvurusu yapılması gerekir.
Ç-118 varken vize alabilir miyim?
Kural olarak hayır (m.15/1-ç); ancak yarar görülmesi hâlinde Bakan onayıyla vize verilebilir (m.15/2).
Raporu nasıl sunmalıyım?
Yetkili kurumdan alınmış, onaylı tercümesi bulunan bir rapor gerekir. Dosyanız için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Ç-118 tahdit kodu hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
