Dolandırıcılık zamanaşımı, mağdurun hem ceza soruşturmasından hem de parasının iadesi için açacağı davadan sonuç alabileceği süreyi belirler. Yatırım, forex ve kripto dolandırıcılığında olayın üzerinden yıllar geçtikten sonra harekete geçilmesi sık görülür; bu yüzden ilk soru çoğu zaman “süre doldu mu?” olur. Bu sayfadaki araç, son ödeme tarihinden yola çıkarak ceza davası zamanaşımını, tazminat ve sebepsiz zenginleşme talepleri için öngörülen süreleri takvim üzerinde gösterir.
İnternet ya da banka üzerinden işlenen dolandırıcılıkta dava zamanaşımı
15 yıl
Nitelikli dolandırıcılıkta olağan süre 15 yıl, basit dolandırıcılıkta 8 yıldır (TCK m.66). Süreyi kesen bir işlem yapılmışsa bu süreler en fazla yarısı kadar uzar.
Dolandırıcılıkta Dava Zamanaşımı Kaç Yıl?
Ceza davasında zamanaşımı, suç için kanunda öngörülen hapis cezasının üst sınırına göre belirlenir (TCK m.66). Yatırım dolandırıcılığı dosyalarında karşılaşılan suçlar ve süreler şöyledir:
| Suç | Öngörülen hapis cezası | Olağan süre | Kesilirse en fazla |
|---|---|---|---|
| Basit dolandırıcılık (TCK m.157) | 1 yıldan 5 yıla kadar | 8 yıl | 12 yıl |
| Nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158) | 3 yıldan 10 yıla kadar | 15 yıl | 22 yıl 6 ay |
| İzinsiz sermaye piyasası faaliyeti (SPKn m.109) | 2 yıldan 5 yıla kadar | 8 yıl | 12 yıl |
| İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı (SPKn m.109/A) | 3 yıldan 5 yıla kadar | 8 yıl | 12 yıl |
Dolandırıcılığın bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumları araç olarak kullanılarak işlenmesi nitelikli hâl sayılır (TCK m.158/1-f). İnternet sitesi, mobil uygulama, havale ya da EFT üzerinden yürütülen yatırım dolandırıcılıkları bu nedenle çoğunlukla 15 yıllık süreye tabidir.
Önemli. Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte ya da bir suç örgütünün faaliyeti kapsamında işlenmesi hâlinde ceza artırılır (TCK m.158/3). Zamanaşımı belirlenirken bu tür nitelikli hâller de dikkate alındığından süre değişebilir (TCK m.66/3).
Zamanaşımı Süresi Hangi Günden Başlar?
Dava zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden itibaren işlemeye başlar; zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği gün esas alınır (TCK m.66/6). Yatırım dolandırıcılığında para çoğu kez tek seferde değil, haftalara ya da aylara yayılan birden fazla ödemeyle gönderilir. Bu ödemeler tek bir suç işleme kararının parçası olarak değerlendirildiğinde süre son ödeme tarihinden başlar; araçta son ödeme tarihinin istenmesinin nedeni budur.
Zamanaşımını Kesen ve Durduran Hâller
Soruşturma ya da kovuşturmada yapılan bazı işlemler zamanaşımını keser; kesilen süre o günden itibaren yeniden işlemeye başlar (TCK m.67). Süreyi kesen işlemler şunlardır:
- Şüpheli veya sanıklardan birinin savcı huzurunda ifadesinin alınması ya da sorguya çekilmesi.
- Şüpheli veya sanıklardan biri hakkında tutuklama kararı verilmesi.
- Suçla ilgili olarak iddianame düzenlenmesi.
- Sanıklardan bir kısmı hakkında da olsa mahkûmiyet kararı verilmesi.
Kesilme hâlinde süre sınırsız biçimde uzamaz: zamanaşımı, o suç için öngörülen sürenin en fazla yarısı kadar uzayabilir (TCK m.67/4). Bu nedenle nitelikli dolandırıcılıkta en geç 22 yıl 6 ay, basit dolandırıcılıkta 12 yıl sonunda dava zamanaşımına uğrar. Soruşturma veya kovuşturmanın bir izin ya da karara bağlı olduğu hâllerde ve fail hakkında kaçak kararı verildiğinde ise süre durur. Araç, bu işlemlerin yapılıp yapılmadığını bilemeyeceği için yalnızca olağan süreyi ve kesilme hâlindeki en geç tarihi gösterir.
Paranın İadesi İçin Tazminat Davası Süresi
Dolandırıcılık aynı zamanda bir haksız fiildir; mağdur, uğradığı zararın giderilmesini hukuk mahkemesinde de talep edebilir. Türk Borçlar Kanunu m.72 bu talep için üç ayrı süre öngörür:
- Kısa süre Zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl.
- Uzun süre Her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl.
- Uzamış süre Tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü bir fiilden doğmuşsa bu daha uzun süre uygulanır.
Üçüncü kural yatırım dolandırıcılığı bakımından belirleyicidir: fiil nitelikli dolandırıcılık oluşturduğunda, iki yıllık kısa süre geçmiş olsa bile 15 yıllık ceza zamanaşımı süresi içinde tazminat talep edilebilmesi mümkündür.
Örnek
son ödemesini 15 Mart 2024’te yapan, durumu 1 Haziran 2024’te öğrenen kişi
İki yıllık kısa süre 1 Haziran 2026’da, on yıllık süre 15 Mart 2034’te dolar. Fiil nitelikli dolandırıcılık oluşturuyorsa ceza zamanaşımının olağan süresi 15 Mart 2039 tarihine kadar devam eder ve tazminat talebi bakımından bu daha uzun süre esas alınır.
Sebepsiz Zenginleşme Süresi
Paranın gönderildiği hesabın sahibi, aradaki ilişki ne olursa olsun, haklı bir sebep olmaksızın malvarlığında artış sağlamışsa iade talebi sebepsiz zenginleşme hükümlerine de dayandırılabilir. Bu talep, geri isteme hakkının öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten itibaren on yıl içinde ileri sürülebilir (TBK m.82). Hangi hukuki sebebe dayanılacağı, paranın izlediği yola ve hesap sahibinin olaydaki konumuna göre değişir.
Dolandırıcılıkta Şikâyet Süresi Var mı?
Dolandırıcılık, soruşturulması şikâyete bağlı olmayan suçlardandır; savcılık olayı öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma yürütür. Bu nedenle altı aylık şikâyet süresi yatırım dolandırıcılığı dosyalarında kural olarak uygulanmaz; belirleyici olan dava zamanaşımıdır.
Bunun istisnası, dolandırıcılığın bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesidir (TCK m.159). Bu hâlde soruşturma şikâyete bağlıdır ve şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılabilir (TCK m.73).
Sürelerin dolmasına yakın dönemlerde delillerin toplanması güçleşir; banka kayıtları, yazışmalar ve alan adı bilgileri zamanla erişilemez hâle gelebilir. Sürecin genel akışı forex mağdurlarının izleyebileceği yol yazısında, bir platform hakkında daha önce inceleme yayımlanıp yayımlanmadığı ise yatırım platformu sorgulama aracında görülebilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Dolandırıcılık suçunda zamanaşımı kaç yıl?
Basit dolandırıcılıkta (TCK m.157) dava zamanaşımı 8 yıl, nitelikli dolandırıcılıkta (TCK m.158) 15 yıldır. Zamanaşımını kesen bir işlem yapılmışsa bu süreler en fazla 12 yıla ve 22 yıl 6 aya kadar uzayabilir.
İnternetten dolandırıldım, hangi süre uygulanır?
Dolandırıcılığın bilişim sistemleri ya da banka ve kredi kurumları araç olarak kullanılarak işlenmesi nitelikli hâldir. İnternet sitesi, uygulama veya banka havalesi üzerinden gerçekleşen olaylarda kural olarak 15 yıllık dava zamanaşımı gündeme gelir.
Zamanaşımı ilk ödemeden mi, son ödemeden mi başlar?
Ödemeler aynı suç işleme kararının parçası olarak zincirleme suç kapsamında değerlendirildiğinde süre, son suçun işlendiği günden, yani son ödeme tarihinden başlar (TCK m.66/6).
İki yıl geçti, parayı geri isteme hakkı sona erdi mi?
Haksız fiilden doğan tazminat talebinde iki yıllık süre kısa süredir. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa bu uzun süre uygulanır (TBK m.72). Nitelikli dolandırıcılıkta bu süre 15 yıldır.
Dolandırıcılıkta şikâyet süresi altı ay mı?
Dolandırıcılık kural olarak şikâyete bağlı değildir; altı aylık süre yalnızca TCK m.159’daki daha az cezayı gerektiren hâlde uygulanır. Yatırım dolandırıcılığı dosyalarında belirleyici olan dava zamanaşımıdır.
Araç neden kesin tarih vermiyor?
Zamanaşımı; ifade, tutuklama, iddianame ve mahkûmiyet kararı gibi işlemlerle kesilir, bazı hâllerde durur. Suçun örgüt kapsamında işlenmesi gibi nitelikli hâller de süreyi değiştirir. Bu bilgiler dosyaya özgü olduğundan araç yalnızca olağan süreyi ve kesilme hâlindeki en geç tarihi takvim hesabıyla gösterir.
Dolandırıcılık dosyanızda sürelerin değerlendirilmesi için hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
Forex, kripto ve yatırım dolandırıcılığı dosyalarında ceza ve hukuk süreçlerine ilişkin detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Avukata SorBu sayfadaki bilgiler 2026 yılında yürürlükte olan mevzuata göre hazırlanmıştır, bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Hesaplama aracı takvim hesabı yapar; zamanaşımını kesen ve durduran işlemler ile cezayı artıran ya da azaltan hâller sonucu değiştirebilir. Bu sayfaya dayanılarak yapılan işlemlerden Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
