Telefon, hükümlünün dış dünyayla bağını sürdüren araçlardan biridir ve 5275 sayılı Kanun’un 66. maddesinde düzenlenmiştir. Kanun kapalı ve açık kurumlar için farklı bir rejim öngörür; ayrıca bazı zorunlu hâllerde kuruma ait cihazdan derhâl yararlandırma zorunluluğu getirir.
☎️ Kapalı Kurumlarda Rejim
Kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlüler, Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre idarenin kontrolündeki ücretli telefonlar ile görüşme yapabilirler.
Kanun bu görüşmelerin idarece dinlendiğini ve kayıt altına alındığını açıkça belirtir. Ayrıca bu hak, tehlikeli hâlde bulunan ve örgüt mensubu hükümlüler bakımından kısıtlanabilir.
🔓 Açık Kurumlarda ve Çocuk Eğitimevlerinde
Maddenin ikinci fıkrası farklı bir rejim getirir: açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde hükümlüler, ücretli telefonlarla serbestçe görüşme yapabilirler.
Bu, açık kurumun kendi yapısıyla uyumlu bir düzenlemedir; açık kurumlarda firara karşı fiziki engeller ve dış güvenlik görevlisi de bulunmaz.
🚨 Zorunlu Hâllerde Derhâl Yararlandırma
Üçüncü fıkra, hem açık hem kapalı kurumdaki hükümlüler için ortak bir güvence getirir. Altsoy, üstsoy, eş ve kardeşlerin;
- ölüm,
- ağır hastalık,
- salgın hastalık,
- doğal afet
hâllerinde hükümlüler kuruma ait telefon ve faks cihazından derhâl yararlandırılırlar. Bu görüşmeler tutanakla belgelenir ve tutanaklar özel bir dosyada saklanır.
Buradaki «derhâl» ifadesi, olağan sıraya ve kotaya tâbi olmayan bir yararlandırmayı anlatır.
🚫 Cep Telefonu Yasağı
Maddenin dördüncü fıkrası nettir: hükümlüler açık ve kapalı ceza infaz kurumlarında ve çocuk eğitimevlerinde araç telefonu, telsiz telefon veya cep telefonu ve benzeri iletişim araçlarını bulunduramaz ve kullanamazlar.
Bu yasağın ihlali disiplin hukuku bakımından da sonuç doğurur; cep telefonu ve benzeri elektronik haberleşme aracını kuruma sokmak, bulundurmak veya kullanmak, 5275 sayılı Kanun’un 44. maddesinin üçüncü fıkrasında on bir günden yirmi güne kadar hücreye koyma cezasını gerektiren eylemler arasında sayılmıştır.
⚖️ Kısıtlamaya Karşı Ne Yapılabilir?
Telefon hakkının kısıtlanmasına ilişkin işlem, kurum idaresinin hükümlü hakkında yaptığı bir işlemdir ve 4675 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca infaz hâkimliğinin görev alanına girer.
Şikâyet süresi işlemin öğrenildiği tarihten itibaren on beş, her hâlde yapıldığı tarihten itibaren otuz gündür. Ayrıca haberleşme veya iletişim araçlarından yoksun bırakma, 42. maddede düzenlenen bir disiplin cezası olarak da uygulanabilir; bu hâlde cezanın kendisine karşı da şikâyet yolu açıktır.
📌 İlgili Konular
mektup ve haberleşme hakkı, ziyaret hakkı ve disiplin cezaları yazılarımıza bakabilirsiniz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Kapalı kurumda telefon görüşmesi dinlenir mi?
Evet. Kanun, kapalı kurumdaki görüşmelerin idarece dinlendiğini ve kayıt altına alındığını açıkça düzenler.
Açık kurumda durum farklı mı?
Evet. Açık kurumlar ve çocuk eğitimevlerinde hükümlüler ücretli telefonlarla serbestçe görüşebilir.
Yakınım vefat etti, hemen arayabilir miyim?
Altsoy, üstsoy, eş ve kardeşin ölüm, ağır hastalık, salgın hastalık veya doğal afet hâllerinde kuruma ait cihazdan derhâl yararlandırılırsınız.
Cep telefonu bulundurulabilir mi?
Hayır. Kanun cep telefonu ve benzeri iletişim araçlarının bulundurulmasını ve kullanılmasını yasaklar.
Telefon hakkım kısıtlandı, ne yapabilirim?
İşlemin öğrenilmesinden itibaren on beş gün içinde infaz hâkimliğine şikâyet yoluna gidilebilir.
Telefon hakkına ilişkin uyuşmazlığınız için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. İnfaz süreleri ve koşulları suç tarihine, suç türüne ve hükmün özelliklerine göre değişir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez.
