5275 sayılı Kanun, kurum türlerini belirlerken kadın hükümlüler ve on sekiz-yirmi bir yaş arası genç hükümlüler için ayrı kurumlar öngörmüştür. Her iki kurum türü de kendine özgü kurallar taşır ve ayrı kurum bulunmaması hâlinde ne yapılacağı kanunda gösterilmiştir.
🚺 Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumları (m.10)
Kanun’un 10. maddesine göre kadın kapalı ceza infaz kurumları, kadın hükümlülerin hapis cezalarının infaz edildiği, Kanun’un 8 ve 9. maddelerine göre kurulmuş kurumlardır.
Maddede bir güvence yer alır: bu kurumlarda iç güvenlik görevlileri kadınlardan oluşturulur.
İkinci fıkraya göre bu maksatla kurulmuş kurumların yetersiz kalması hâlinde, kadın hükümlülerin hapis cezaları diğer kurumların erkek hükümlülerin kaldığı bölümlerle bağlantısı olmayan bölümlerinde infaz edilir.
🧑 Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumları (m.12)
12. maddeye göre gençlik kapalı ceza infaz kurumları; cezanın infazına başlandığı tarihte on sekiz yaşını bitirmiş olup da yirmi bir yaşını doldurmamış genç hükümlülerin cezalarını çektikleri kurumlardır.
Kanun bu kurumları eğitim ve öğretim esasına dayalı, firara karşı engelleri olan, iç ve dış güvenlik görevlileri bulunan kurumlar olarak tanımlar.
Yaş ölçütünde belirleyici anın cezanın infazına başlandığı tarih olması önemlidir; suç tarihi veya hüküm tarihi değil.
🏢 Ayrı Kurum Yoksa
12. maddenin ikinci fıkrasına göre bu hükümlüler için ayrı bir kurum kurulamadığı takdirde, diğer kapalı ceza infaz kurumlarının gençlere ayrılan bölümlerinde ve maddedeki esaslara göre barındırılırlar.
Üçüncü fıkra bir istisna getirir: 9. madde kapsamındaki gençlerin cezaları, gençlik kapalı ceza infaz kurumlarının güvenlikli bölümlerinde yerine getirilir. 9. madde yüksek güvenlikli kurumları düzenler; ayrıntı için yüksek güvenlikli kurumlar yazımıza bakabilirsiniz.
🔓 Açık Kurumlarda da Ayrım Vardır
Ayrım yalnız kapalı kurumlara özgü değildir. 14. maddenin birinci fıkrasına göre açık ceza infaz kurumları ihtiyaca göre kadın açık ceza infaz kurumları ve gençlik açık ceza infaz kurumları şeklinde de kurulabilir.
🔬 Gözlem ve Sınıflandırmada Ayrı Merkez
23. maddenin (c) bendine göre kadın, çocuk ve genç hükümlülerle ilgili gözlem ve sınıflandırma, gerekli görülen yer veya bölgelerdeki ayrı gözlem ve sınıflandırma merkezlerinde veya bunların noksanlığı hâlinde kadın, çocuk ve kadın-erkek gençlik kapalı kurumlarının bu hizmete ayrılan bölümlerinde yerine getirilir.
Ayrıntı için gözlem ve sınıflandırma yazımıza bakabilirsiniz.
🤱 Kadın Hükümlülere Özgü Diğer Hükümler
Kanun kadın hükümlüler bakımından başka noktalarda da özel düzenlemeler içerir:
- Çocukla birlikte kalma: sıfır-altı yaş grubundaki çocuklar analarının yanında kalabilir (m.65).
- Denetimli serbestlik: sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler bakımından süre farklıdır (m.105/A).
- Konutta infaz: doğumdan itibaren altı ay geçen kadın hükümlüler bakımından ayrı hüküm vardır (m.110/4).
- İnfazın ertelenmesi: gebelik ve doğum hâlleri m.16’da; engelli veya ağır hasta çocuğu olan kadın hükümlüler m.16/A’da düzenlenmiştir.
- Hediye: beraberinde çocuğu bulunan kadın hükümlüler zaman dilimi dışında da hediye kabul edebilir (m.69).
📌 İlgili Konular
çocuk kapalı kurumlar, gözlem ve sınıflandırma ve anne yanında kalan çocuklar yazılarımıza bakabilirsiniz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Kadın kurumlarında iç güvenlik kim tarafından sağlanır?
Kanun, bu kurumlarda iç güvenlik görevlilerinin kadınlardan oluşturulacağını düzenler.
Ayrı kadın kurumu yoksa ne olur?
Diğer kurumların, erkek hükümlülerin kaldığı bölümlerle bağlantısı olmayan bölümlerinde infaz edilir.
Gençlik kurumu hangi yaş aralığı içindir?
Cezanın infazına başlandığı tarihte on sekiz yaşını bitirmiş, yirmi bir yaşını doldurmamış hükümlüler.
Yaşta hangi tarih esas alınır?
Cezanın infazına başlandığı tarih.
Açık kurumlarda da ayrım var mı?
Evet. Açık kurumlar kadın ve gençlik açık ceza infaz kurumları şeklinde de kurulabilir.
Kurum türü ve yerleştirmeye ilişkin süreciniz için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. İnfaz süreleri ve koşulları suç tarihine, suç türüne ve hükmün özelliklerine göre değişir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez.
