Pert (Ağır Hasar) Kayıtlı Aracın Gizlenerek Satılması: Alıcının Hakları ve Süreler
“Hasarsız” diye alınan bir aracın sonradan ağır hasar veya tam hasar kayıtlı olduğunun anlaşılması, ikinci el araç piyasasında en ağır sonuçlar doğuran sorunlardan biridir. Bu kayıt, aracın değerini önemli ölçüde düşürür, sigortalanmasını ve yeniden satışını zorlaştırır. Bilgiyi gizleyen satıcıya karşı ayıp, aldatma ve tazminat hükümleri birlikte işletilebilir.
Kısa özet: Onarım masrafı aracın değerini aşarsa tam hasar, değerin yüzde 60’ını aşarsa ağır hasar söz konusudur (SEDDK Genelgesi 2025/12). Bu kayıtlar merkezi sistemde tutulur. Galeriler hasar kaydını niteliğiyle birlikte ilanda ve tanıtım kartında göstermek zorundadır. Kaydı gizleyen satıcıya karşı dönme veya bedel indirimi ile tazminat istenebilir; hile varsa iki yıllık zamanaşımı uygulanmaz.
Bu yazıda neler var?
📐 Tam Hasar ve Ağır Hasar Nedir?
Uygulamada “pert” olarak bilinen kayıtlar, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun 2025/12 sayılı Genelgesiyle 1 Temmuz 2025’ten itibaren yeni ölçütlere bağlanmıştır:
| Kavram | Ölçüt |
|---|---|
| Tam hasar | KDV dâhil onarım masrafının aracın riziko tarihindeki değerini aşması |
| Ağır hasar | KDV dâhil onarım masrafının aracın değerinin yüzde 60’ını aşması |
| Parça ölçütü | Masraf yüzde 60’ı aşmasa da genelge ekindeki parçalardan birinin hasarlı olması hâlinde eksperin ağır hasar tespiti yapabilmesi |
🗃️ Kayıt Nasıl Tutulur?
Tespit, levhaya kayıtlı bir eksper tarafından yapılır ve rapor beş iş günü içinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine iletilir. Merkez, tam ve ağır hasarlı araç listelerini tutar. Sigorta şirketi ağır hasarlı araç için “trafikten çekilmiştir” belgesinin alınmasını sağlar; araç sigortacıya terk edilmişse bu kaşeli tescil belgesi ibraz edilmeden tazminat ödenmez. Hasar kaydının araç değerine etkisi TRAMER hasar kaydının etkileri yazısında, pert tazminatı ise araç pert (tam hasar) tazminatı yazısında ele alınmıştır.
🏪 Galerinin Bildirim Yükümlülüğü
Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, ticari satışlarda hasar bilgisinin saklanmasını engelleyen kurallar içerir: hasar kaydı niteliği belirtilerek aracın tanıtım kartında ve ilanında yer almalıdır; satıcının beyan ettiği arıza ve hasar bilgileri taşıt teslim belgesine yazılır. Satıştan önce ekspertiz raporu alınması da zorunludur. Galerinin diğer yükümlülükleri için araba galerilerinin hukuki sorumluluğu yazısına bakılabilir.
⚖️ Alıcının Hakları
- Ayıp hükümleri: Hasar kaydı aracın değerini önemli ölçüde düşüren bir ayıptır; alıcı sözleşmeden dönme veya bedel indirimi isteyebilir.
- Aldatma: Satıcı kaydı bilerek gizlediyse alıcı, aldatmayı öğrendiği andan itibaren bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirebilir (TBK m.36, m.39).
- Tazminat: Değer farkı, ekspertiz ve noter masrafları gibi zararlar ayrıca istenebilir.
- Ekspertiz işletmesi: Rapor hasar kaydını veya hasarı göstermiyorsa ekspertiz işletmesinin sorumluluğu da gündeme gelir.
Ekspertiz işletmesine karşı haklar için hatalı ekspertiz raporunun sorumluluğu, bireyden yapılan alımlarda ikinci el araç satışında satıcının sorumluluğu yazılarına bakılabilir.
⏳ Süreler ve Hile
Galeriden yapılan alımlarda ayıptan doğan sorumluluk teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; ikinci el satışlarda galerinin sorumluluk süresi bir yıldan az olamaz. Bireyler arası satışlarda da Türk Borçlar Kanunu teslimden itibaren iki yıllık süre öngörür. Ancak her iki düzenlemede de ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse satıcı zamanaşımından yararlanamaz. Kilometre gibi diğer bilgilerin gizlenmesinde izlenecek yollar kilometresi düşürülmüş araç yazısında anlatılmıştır.
🔎 Satın Almadan Önce Kontrol
- Aracın hasar ve kilometre geçmişini resmî sorgulama kanallarından kontrol etmek,
- Satıştan önce yetkili bir işletmeden ekspertiz raporu almak,
- İlan metnini ve satıcının “hasarsız”, “ağır hasar kaydı yok” gibi beyanlarını kaydetmek,
- Noter satış sözleşmesine hasar beyanının yazılmasını istemek.
İlgili yazılar: otomotiv hukuku rehberi.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Ağır hasar kaydı ne demek?
Onarım masrafının aracın değerinin yüzde 60’ını aşması veya belirli parçaların hasarlı olması hâlinde verilen kayıttır.
Galeri hasar kaydını söylemek zorunda mı?
Evet. Hasar kaydı niteliğiyle birlikte ilanda ve tanıtım kartında yer almalıdır.
Pert kayıtlı olduğunu sonradan öğrendim; aracı iade edebilir miyim?
Ayıp nedeniyle dönme veya aldatma nedeniyle sözleşmeyle bağlı olmama yolları değerlendirilebilir; tazminat da istenebilir.
İki yıl geçti; hakkım düştü mü?
Kayıt hileyle gizlendiyse satıcı zamanaşımından yararlanamaz.
Davam için ne yapmalıyım?
Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Pert kayıtlı aracın gizlenerek satılması hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
