Araç Pert (Tam Hasar) Tazminatı Nedir?
Trafik kazası sonucunda aracın onarım maliyeti, aracın piyasa değerini aştığında veya aracın onarımı teknik olarak mümkün olmadığında araç pert (tam hasarlı) ilan edilir. Bu durumda sigorta şirketi, aracın onarım bedelini değil, aracın kaza öncesindeki rayiç değerini esas alarak tazminat ödemesi yapar.
Pert tazminatı hem zorunlu trafik sigortası hem de kasko sigortası kapsamında talep edilebilir. Ancak iki sigorta türünün teminat kapsamı, ödeme yöntemi ve başvuru süreci birbirinden farklıdır. Araç sahibinin haklarını bilmesi, hak kaybı yaşamaması açısından büyük önem taşır.
Araç Ne Zaman Pert Olur?
Sigorta şirketi, eksper raporu doğrultusunda aracın onarım maliyetini ve piyasa değerini karşılaştırır. Onarım maliyeti aracın rayiç değerinin belirli bir oranını aşıyorsa araç pert ilan edilir. Uygulamada genellikle onarım maliyetinin aracın rayiç değerinin yüzde altmışını geçmesi durumunda pert kararı verilmektedir.
Pert kararı yalnızca ağır hasarlı araçlar için geçerli değildir. Görece hafif görünen kazalarda bile, aracın yaşı ve piyasa değeri düşükse onarım maliyeti rayiç değeri aşabilir ve araç pert ilan edilebilir.
Rayiç Değer ve Sovtaj Bedeli Nasıl Hesaplanır?
Rayiç değer, aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa değeridir. Sigorta şirketi bu değeri belirlerken aracın markası, modeli, yılı, kilometresi ve genel durumunu dikkate alır. Tramer kayıtları, ikinci el araç platformlarındaki güncel ilanlar ve eksper değerlendirmesi rayiç değerin tespitinde kullanılır.
Sovtaj bedeli ise pert ilan edilen aracın hurda veya parça olarak satılması durumunda elde edilecek tutardır. Sigorta şirketi, pert tazminatını hesaplarken rayiç değerden sovtaj bedelini düşer.
Pert tazminatı formülü şu şekilde özetlenebilir: Pert Tazminatı = Rayiç Değer – Sovtaj Bedeli. Örneğin rayiç değeri 500.000 TL olan bir aracın sovtaj bedeli 120.000 TL ise sigorta şirketi 380.000 TL pert tazminatı öder.
Pert Tazminatında İki Ödeme Yöntemi
Sigorta şirketleri pert tazminatı ödemesinde araç sahibine genellikle iki seçenek sunar:
Birinci yöntem: Araç sigorta şirketine devredilir. Sigorta şirketi aracın rayiç değerinin tamamını araç sahibine öder ve araç sigorta şirketinin mülkiyetine geçer. Bu yöntemde araç sahibi sovtaj bedeli ile ilgilenmez.
İkinci yöntem: Araç sahibinde kalır. Sigorta şirketi rayiç değerden sovtaj bedelini düşerek kalan tutarı öder. Araç sahibi, hasarlı aracı kendisi değerlendirir. Sovtaj bedelinin düşük belirlendiğini düşünen araç sahipleri bu yönteme itiraz edebilir.
Zorunlu Trafik Sigortasında Pert Tazminatı
Zorunlu trafik sigortası, karşı tarafın kusuru oranında zararı karşılar. Tam kusurlu tarafın trafik sigortası, mağdur aracın pert tazminatını ödemekle yükümlüdür. Ödeme tutarı, poliçedeki teminat limitleri ile sınırlıdır.
Trafik sigortasında pert tazminatı talebi için kaza tespit tutanağı, eksper raporu ve araç ruhsatı gibi belgeler sigorta şirketine sunulur. Sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren en geç on iş günü içinde ödeme yapmak zorundadır. Bu sürede ödeme yapılmazsa temerrüt faizi işlemeye başlar.
Kasko Sigortasında Pert Tazminatı
Kasko sigortası, poliçe sahibinin kendi aracındaki hasarı karşılar. Kusur oranından bağımsız olarak, kaskosu olan araç sahibi pert tazminatı talep edebilir. Kasko poliçesinde belirtilen teminat tutarı, pert ödemesinin üst sınırını oluşturur.
Kasko sigortasında dikkat edilmesi gereken önemli bir husus, poliçedeki araç değerinin güncel rayiç değeri yansıtmasıdır. Poliçe yenilenirken araç değerinin güncellenmemesi durumunda, pert tazminatı beklenen tutarın altında kalabilir.
Pert Kaydı Nedir ve Sonuçları Nelerdir?
Pert ilan edilen araçlar, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tarafından tutulan Tramer sistemine kaydedilir. Bu kayıt, aracın geçmişinde ağır hasar gördüğünü gösterir ve aracın ikinci el değerini önemli ölçüde düşürür.
Pert kaydı bulunan bir aracın yeniden trafiğe çıkabilmesi için kapsamlı bir teknik muayeneden geçmesi ve onarımın uygun şekilde yapıldığının belgelenmesi gerekir. Pert kayıtlı araç satışında alıcının bu durumdan haberdar edilmesi yasal zorunluluktur.
Pert Tazminatına İtiraz Yolları
Sigorta şirketinin belirlediği rayiç değer veya sovtaj bedelinin gerçeği yansıtmadığını düşünen araç sahipleri çeşitli itiraz yollarına başvurabilir. Öncelikle sigorta şirketine yazılı itirazda bulunulabilir. Şirketin itirazı reddetmesi durumunda Sigorta Tahkim Komisyonu veya Tüketici Hakem Heyeti / Tüketici Mahkemesi yoluna gidilebilir.
Tahkim Komisyonuna başvuru için sigorta şirketinin başvuruyu reddetmiş olması veya on beş gün içinde yanıt vermemiş olması gerekir. Tahkim Komisyonu kararları belirli tutarlara kadar kesindir ve üst tutarlarda itiraz yolu açıktır.
İtiraz sürecinde bağımsız eksper raporu almak, güncel ikinci el piyasa fiyatlarını belgelemek ve emsal kararları sunmak başvurunun güçlendirilmesine katkı sağlar.
Pert Tazminatı Başvurusunda Gerekli Belgeler
Pert tazminatı başvurusunda genellikle şu belgeler istenir: kaza tespit tutanağı veya trafik kazası bilirkişi raporu, eksper raporu, araç ruhsat fotokopisi, ehliyet fotokopisi, sigorta poliçesi, hasarlı aracın fotoğrafları ve banka hesap bilgileri. Kasko başvurularında ek olarak poliçe özel şartları da değerlendirmeye alınır.
Sık Sorulan Sorular
Pert ilan edilen araç tekrar trafiğe çıkabilir mi?
Onarımı yapılan ve gerekli teknik muayeneden geçen pert kayıtlı araçlar yeniden trafiğe çıkabilir. Ancak pert kaydı Tramer sisteminde kalır ve aracın ikinci el değerini olumsuz etkiler.
Sigorta şirketinin belirlediği rayiç değer düşükse ne yapılabilir?
Rayiç değerin düşük belirlendiği düşünülüyorsa önce sigorta şirketine yazılı itiraz yapılabilir. İtirazın sonuçsuz kalması halinde Sigorta Tahkim Komisyonu veya Tüketici Mahkemesi yoluna başvurulabilir. Bu süreçte hukuki destek almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Pert tazminatı ne kadar sürede ödenir?
Sigorta şirketi, gerekli belgelerin tamamlanmasının ardından en geç on iş günü içinde ödeme yapmakla yükümlüdür. Bu sürenin aşılması halinde temerrüt faizi uygulanır.
Sovtaj bedeli neye göre belirlenir?
Sovtaj bedeli, hasarlı aracın hurda veya yedek parça olarak satılması durumunda elde edilecek tahmini tutardır. Sigorta şirketi bu bedeli eksper değerlendirmesi ve piyasa koşullarına göre belirler.
Karşı tarafın sigortası pert tazminatını ödemezse ne yapılır?
Sigorta şirketinin ödeme yapmaması veya yetersiz ödeme yapması durumunda Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir. Hukuki süreç hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler güncel olmayabilir veya kesin olarak doğruyu içermeyebilir. Makale kullanılarak yapılan başvuru, şikayet ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
