ÖSYM Sınavlarına İtiraz ve Soru İptali Davası: 10 Günlük Süre ve İvedi Yargılama
ÖSYM sınavlarında hatalı veya belirsiz bir soru, yanlış cevap anahtarı ya da kopya şüphesiyle sınavın geçersiz sayılması, adayın yıllık emeğini ve kariyer planlarını doğrudan etkiler. Bu tür işlemlere karşı hem ÖSYM’ye itiraz hem de idare mahkemesinde dava yolu açıktır. Ancak sınav davaları, olağan idari davalardan çok daha kısa sürelere tabidir.
Kısa özet: Sınav sorularına ve sonuçlarına itiraz, ilgili sınav kılavuzunda belirtilen süre içinde doğrudan ÖSYM Başkanlığına yapılır (6114 s.K. m.8/4). Dava açma süresi ise İYUK m.20/B uyarınca yalnızca 10 gündür ve sonuçların internette duyurulmasıyla başlar. Yürütmeyi durdurma kararlarına itiraz edilemez, temyiz süresi 5 gündür ve Danıştay kararı kesindir. İptal edilen sorular herkes için değerlendirme dışı bırakılır.
Bu yazıda neler var?
📨 ÖSYM’ye İtiraz
6114 sayılı ÖSYM Hakkında Kanunun 8/4. maddesi, sınav sorularına ve sonuçlarına itirazların, İYUK’un ivedi yargılama hükümleri saklı kalmak kaydıyla, ilgili kılavuzlarda belirtilen süreler içinde doğrudan Başkanlığa yapılacağını düzenler. Kanunda gün sayısı yoktur; süre her sınavın kılavuzunda ayrıca belirlenir. ÖSYM’nin internet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir (m.7/5).
Dikkat: ÖSYM’ye yapılan itiraz, dava açma süresini kendiliğinden durdurmaz. İtirazın sonucunu beklerken 10 günlük dava süresinin kaçırılmaması için gerekirse dava ve itiraz birlikte yürütülmelidir.
⏳ Dava Süresi ve İvedi Yargılama
İYUK m.20/B, merkezî ve ortak sınavlara (ÖSYM ve MEB sınavları) ilişkin işlemler için özel bir ivedi yargılama usulü öngörür:
- Dava açma süresi: 10 gün; üst makama başvuru (İYUK m.11) bu davalarda uygulanmaz.
- İlk inceleme: 7 gün içinde; idarenin savunma süresi 3 gün, bir defaya mahsus en fazla 3 gün uzatılabilir.
- Yürütmenin durdurulması: Verilen kararlara itiraz edilemez.
- Karar: Dosya tamamlandıktan sonra 15 gün içinde.
- Temyiz: 5 gün içinde; Danıştay 15 gün içinde karar verir ve bu karar kesindir.
Yürütmenin durdurulması için İYUK m.27/2’deki iki şartın (telafisi güç veya imkânsız zarar ve açık hukuka aykırılık) birlikte bulunması gerekir. Dilekçe hazırlığı için iptal davası ve yürütmeyi durdurma dilekçesi örneği yazısına bakılabilir.
🏛️ Görevli ve Yetkili Mahkeme
Görevli mahkeme idare mahkemesidir. İYUK m.32/1 uyarınca yetkili mahkeme, işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir; ÖSYM işlemlerinde bu, Başkanlığın merkezinin bulunduğu Ankara’dır. Yetki kuralları kamu düzenine ilişkindir. Ayrıntılar için idari yargıda görevli ve yetkili mahkeme ve idare mahkemesi yazılarına bakılabilir.
❌ Soru İptalinin Sonuçları
6114 s.K. m.7/2 uyarınca sınavdan sonra Başkanlık veya yargı mercileri tarafından iptal edilen sorular değerlendirme dışı bırakılır ve geçerli soruların puan değeri yeniden belirlenir. İYUK m.20/B-2 ise bu davalarda verilen yürütmeyi durdurma ve iptal kararlarının, sınava katılan kişilerin lehine sonuç doğuracak şekilde uygulanacağını öngörür.
Danıştay 8. Dairesi, başka bir adayın davası sonucu bir sorunun iptal edilmesiyle yapılan yeniden puanlamada barajın altına düşen adayın başarısız sayılmasını bu kurala aykırı bulmuştur (E.2025/5951, K.2025/8850). Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu ise cevap anahtarındaki hatanın tek başına sorunun iptalini gerektirmediğini, iptal için soru kökünde veya seçeneklerde adayı yanıltan bir belirsizlik veya çelişki bulunması gerektiğini belirtmiştir (E.2024/140, K.2024/1762). Baraj puanı ve soru iptaline ilişkin güncel bir karar HMGS baraj ve soru iptali yazısında incelenmiştir.
🔍 Kopya İddiası ve Sınavın Geçersiz Sayılması
Kopya şüphesiyle sınavın geçersiz sayılması ve sınav yasağı da aynı ivedi usule tabidir. Danıştay 8. Dairesi, kitapçık numarasının yanlış kodlanmasının tek başına kopya ve sınav yasağı için yeterli olmadığını, kopya fiilinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulması gerektiğini kabul etmiştir (E.2024/6144, K.2024/5881). İdari yargıdaki kanun yolları için idari yargıda istinaf ve temyiz yazısına bakılabilir.
İlgili yazılar: güvenlik soruşturması iptal davası.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
ÖSYM sınavına karşı dava açma süresi nedir?
İYUK m.20/B uyarınca 10 gündür; sonuçların internette duyurulmasıyla başlar.
ÖSYM’ye itiraz dava süresini durdurur mu?
Hayır. Gerekirse dava ve itiraz birlikte yürütülmelidir.
Hangi mahkemede dava açılır?
İşlemi yapan ÖSYM Başkanlığının bulunduğu Ankara’daki idare mahkemesinde.
Bir soru iptal edilirse puanım düşebilir mi?
Yeniden puanlama yapılır; ancak İYUK m.20/B-2 uyarınca iptal kararları adayların lehine uygulanır.
Davam için ne yapmalıyım?
Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
ÖSYM sınavlarına itiraz ve soru iptali davası hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
