Usulsüz tebligat, Tebligat Kanunu ve Tebligat Yönetmeliğinde öngörülen şekil kurallarına uyulmadan yapılan tebliğdir. Tebliğ tarihi; dava, itiraz, istinaf ve icra takibindeki sürelerin başlangıcını belirlediğinden, usulsüz bir tebligat kişinin farkında olmadan hak kaybına uğramasına yol açabilir. Kanun bu nedenle usulsüz tebligatın hükmünü özel olarak düzenlemiştir.
Kısa özet: Tebligat Kanunu m.32 uyarınca tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile muhatap tebliğe muttali olmuşsa (öğrenmişse) tebliğ geçerli sayılır ve muhatabın beyan ettiği tarih tebliğ tarihi kabul edilir. Böylece süreler, usulsüz tebliğ tarihinden değil, muhatabın tebliği öğrendiğini bildirdiği tarihten başlar.
Bu yazıda neler var?
📬 Usulsüz Tebligat Örnekleri
- Muhatap adreste bulunmadığı hâlde, tebligatın komşuya veya kapıcıya bırakıldığı ya da muhtara teslim edilmesine rağmen kapıya ihbarname yapıştırılmadığı durumlar,
- Muhatabın adreste geçici olarak bulunmadığına ilişkin araştırma yapılmadan ve tutanak düzenlenmeden işlem yapılması,
- Tebligatın muhatapla birlikte oturmayan veya ayırt etme gücüne sahip olmayan bir kişiye teslim edilmesi,
- Adres kayıt sistemindeki adrese çıkarılması gereken tebligatın başka bir adrese yapılması veya Tebligat Kanunu m.21/2 şartları oluşmadan bu usulün uygulanması,
- Elektronik tebligat zorunluluğu bulunan kişiye fiziki, bulunmayan kişiye eksik usulle tebligat yapılması.
Tebligat Kanunu m.21/1 uyarınca muhatap gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden kaçınırsa, tebliğ memuru evrakı muhtar veya kolluk görevlisine teslim eder, ihbarnameyi kapıya yapıştırır ve mümkün olduğunca en yakın komşuya haber verir; ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihi sayılır. Bu adımlardan birinin eksik bırakılması tebligatı usulsüz hâle getirebilir.
⚖️ Usulsüz Tebligatın Sonucu
m.32 bir yandan usulsüz tebligatın tamamen hükümsüz olmadığını, diğer yandan muhatabın öğrenme tarihinin esas alınacağını düzenler. Muhatap, tebligatı gerçekte hangi tarihte öğrendiğini beyan eder ve süreler bu tarihten başlar. Beyan edilen tarihin gerçeğe aykırı olduğu, dosyadaki başka bir işlemle (örneğin muhatabın daha önce dosyaya başvurması) ispat edilirse o tarih esas alınabilir.
📌 İcra Takibinde Usulsüz Tebligat
Ödeme emrinin usulsüz tebliğ edilmesi hâlinde borçlu, tebliği öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurarak tebliğ tarihinin düzeltilmesini isteyebilir (İİK m.16). Mahkeme şikâyeti yerinde görürse tebliğ tarihini borçlunun öğrendiği tarih olarak düzeltir ve itiraz süresi bu tarihten başlar. Konu ayrıntılı olarak icra takibinde usulsüz tebligat yazısında anlatılmıştır. Adres kaydı bulunmayan borçlulara ilişkin uygulama için MERNİS adresi olmayan borçluya tebligat yazısına bakılabilir. Şikâyet merciinin işleyişi için icra mahkemesi yazısı tamamlayıcıdır.
⏳ Dava ve Kanun Yolu Süreleri
Hukuk davalarında usulsüz tebliğ edilen bir karar, usulsüzlük nedeniyle kesinleşmez; kanun yolu süresi muhatabın öğrendiği tarihten başlar ve buna dayanılarak verilen kesinleşme şerhinin kaldırılması istenebilir. İdari yargıda ise idari işlemin veya kararın usulsüz tebliği dava açma süresini etkiler; bu konuda idari yargıda tebligat ve elektronik tebliğ yazısına bakılabilir. Elektronik tebligatta tebliğ, iletinin adrese ulaşmasını izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır; ayrıntı için elektronik tebligat ve UYAP süreçleri yazısına bakılabilir. Kira ilişkisine özgü adres sorunları kira ilişkisinde tebligat ve adres yazısında ele alınmıştır.
İlgili yazılar: tensip zaptı hazırlandı ne demek.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Usulsüz tebligat geçersiz midir?
Tamamen geçersiz değildir; muhatap öğrenmişse geçerli sayılır ve öğrendiğini beyan ettiği tarih tebliğ tarihi kabul edilir (Tebligat K. m.32).
Ödeme emri komşuya bırakıldı, ne yapabilirim?
Öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla tebliğ tarihinin düzeltilmesi istenebilir.
Kapıya yapıştırılan tebligat ne zaman tebliğ edilmiş sayılır?
İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarihte (m.21).
Kesinleşmiş kararı usulsüz tebligat nedeniyle kaldırabilir miyim?
Usulsüzlük ispatlanırsa kesinleşme şerhinin kaldırılması istenebilir. Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Usulsüz tebligat hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
