⚖️ Israrlı Takip (Stalking) Suçu Nedir?
Israrlı takip suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 123/A maddesinde düzenlenen ve 12 Mayıs 2022 tarihinde yürürlüğe giren nispeten yeni bir suç tipidir. Suç, bir kişinin ısrarlı biçimde fiziksel veya dijital yollarla takip edilmesi, izlenmesi, iletişim araçlarıyla rahatsız edilmesi veya hukuka aykırı başka davranışlarla güvenliğinden endişe duymasına neden olunması şeklinde tanımlanmaktadır.
Israrlı takip suçunun oluşabilmesi için eylemlerin tek seferlik olmaması, sistematik ve süreklilik gösteren bir biçimde tekrarlanması gerekmektedir. Tek bir rahatsız edici davranış bu suçu oluşturmaz; failin davranışının ısrarlı ve sürekli olması temel ayırt edici unsurdur.
⚖️ TCK 123/A Madde Metni ve Cezası
Temel Hal (TCK 123/A-1)
Israrlı takip suçunun temel halinde fail, 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Temel hal kapsamında değerlendirilen eylemler arasında; mağduru fiziksel olarak takip etme, sürekli telefon araması veya mesaj gönderme, sosyal medya hesapları üzerinden ısrarlı iletişim kurma, mağdurun konutu, işyeri veya okulu önünde bekleme, mağdura istemediği hediyeler gönderme ve mağdurun fotoğrafını veya görüntüsünü izinsiz çekme gibi fiiller yer almaktadır.
Nitelikli Haller (TCK 123/A-2)
Israrlı takip suçunun nitelikli hallerinde ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis olarak uygulanır. Nitelikli haller şunlardır: suçun çocuğa karşı işlenmesi, suçun ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi, suçun mağdurun okulunu, işyerini veya konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olması ve suçun hakkında uzaklaştırma ya da yaklaşmama tedbirine karar verilen fail tarafından işlenmesi.
⚖️ Israrlı Takip Suçunun Unsurları
Israrlı takip suçunun oluşması için bazı temel unsurların bir arada bulunması gerekmektedir. Bu unsurlar; failin eylemlerinin ısrarlı ve sürekli olması, eylemlerin mağdurun rızası dışında gerçekleştirilmesi, mağdurun kendisinin veya yakınlarının güvenliğinden endişe duyması ve failin bu sonucu doğuracak biçimde hareket etmesidir.
Suçun manevi unsuru kasttır. Fail, mağduru rahatsız ettiğini, tedirgin ettiğini ve güvenlik endişesi yarattığını bilerek ve isteyerek hareket etmelidir. Taksirle işlenmesi mümkün değildir.
⚖️ Israrlı Takip Sayılan Eylemler
Uygulamada ısrarlı takip suçu kapsamında değerlendirilen başlıca eylemler şunlardır: mağdurun evine, işyerine veya okuluna gidip gelişlerini izleme ve takip etme; sürekli ve ısrarlı telefon araması yapma, SMS veya e-posta gönderme; sosyal medya platformları üzerinden tekrarlayan mesajlar gönderme veya mağdurun paylaşımlarını sürekli takip edip yorum yapma; mağdurun bulunduğu mekânlarda sürekli olarak görünme; istenmeyen hediye, çiçek veya mektup gönderme; mağdurun arabasını, evini veya kişisel eşyalarını kurcalama; mağdurun fotoğrafını veya videosunu izinsiz çekme; sahte hesaplar açarak mağdurla iletişim kurmaya çalışma ve mağdurun yakınlarına, arkadaşlarına veya iş çevresine ısrarlı biçimde ulaşma.
⚖️ Şikâyet Süresi ve Soruşturma
Israrlı takip suçu şikâyete bağlı bir suçtur. Mağdurun, faili ve fiili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyette bulunması gerekmektedir. Bu süre içinde şikâyet yapılmadığı takdirde soruşturma başlatılamaz. Şikâyet, en yakın polis merkezi, jandarma karakolu veya cumhuriyet başsavcılığına yapılabilir.
Israrlı takip suçunda uzlaşma yoluna gidilemez. Kanun koyucu, mağdurun korunmasını öncelemiş ve bu suçu uzlaşma kapsamı dışında tutmuştur. Bu nedenle soruşturma aşamasında uzlaştırma bürosuna sevk yapılmaz.
⚖️ Israrlı Takip ile Huzur ve Sükûnu Bozma Arasındaki Fark
TCK 123’te düzenlenen kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu ile TCK 123/A’daki ısrarlı takip suçu birbirine karıştırılmamalıdır. Huzur ve sükûnu bozma suçunda fail, sırf huzur ve sükûnunu bozmak amacıyla mağdura ısrarlı telefon açma, gürültü yapma gibi rahatsız edici davranışlarda bulunur. Israrlı takip suçunda ise failin eylemleri mağdurun güvenlik kaygısı duymasına neden olacak düzeydedir ve fiziksel ya da dijital izleme unsuru öne çıkar. Israrlı takip, huzur ve sükûnu bozmaya göre daha ağır bir suç tipidir ve daha yüksek ceza öngörülmektedir.
⚖️ Israrlı Takip Mağdurunun Hakları
Israrlı takip mağdurları, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında da koruma tedbirlerinden yararlanabilir. Mağdurlar, faile yönelik uzaklaştırma kararı, yaklaşmama kararı ve iletişim yasağı gibi koruma tedbirleri talep edebilir. Ayrıca mağdurlar kolluk kuvvetlerinden 7 gün 24 saat koruma talep edebilir ve gerekli görülmesi halinde teknik cihazlarla (elektronik kelepçe vb.) faili izleme tedbirine karar verilebilir.
Mağdurların delil toplama sürecinde dikkat etmesi gereken hususlar arasında; gelen mesaj, arama ve e-postaların ekran görüntüsünü alarak saklaması, takip edilen mekânlarda güvenlik kamerası kayıtlarının talep edilmesi, tanık ifadelerinin alınması ve sosyal medya üzerinden gelen mesajların kayıt altına alınması yer almaktadır.
⚖️ Israrlı Takipte Adli Kontrol ve Tutuklama
Israrlı takip suçunun temel halinde üst sınır 2 yıl olduğundan tutuklama kararı verilemez. Ancak nitelikli hallerde üst sınır 3 yıl olduğundan şartların oluşması halinde tutuklama kararı verilebilir. Bunun yanında her iki halde de adli kontrol tedbirleri uygulanabilir. Adli kontrol kapsamında; konut veya belirli bir yere yaklaşmama, iletişim araçlarıyla mağdura ulaşmama ve belirli aralıklarla karakola imza atma gibi yükümlülükler getirilebilir.
⚖️ Sıkça Sorulan Sorular
Tek seferlik bir takip eylemi suç oluşturur mu?
Hayır, ısrarlı takip suçunun oluşması için eylemlerin tekrarlayan ve süreklilik gösteren bir nitelikte olması gerekmektedir. Tek seferlik bir eylem, olayın niteliğine göre tehdit veya huzur ve sükûnu bozma suçunu oluşturabilir.
Sosyal medyadan takip etmek suç mudur?
Bir kişinin sosyal medya hesabını takip etmek tek başına suç değildir. Ancak ısrarlı mesaj gönderme, sahte hesaplarla iletişim kurma, sürekli yorum yapma veya engellenmesine rağmen yeni hesaplar açarak ulaşmaya çalışma gibi eylemler ısrarlı takip suçu kapsamında değerlendirilir.
Eski sevgili tarafından takip ediliyorsam ne yapmalıyım?
Tüm iletişim ve takip eylemlerini delil olarak kayıt altına alın, en yakın kolluk kuvvetine başvurarak şikâyette bulunun ve 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbiri talep edin. Hukuki süreçlerinizde destek almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Israrlı takip suçunda uzlaşma mümkün müdür?
Hayır, ısrarlı takip suçu kanun gereği uzlaşma kapsamı dışındadır. Mağdurun korunması öncelendiğinden bu suçta uzlaştırma yoluna gidilemez.
Bu makalede yer alan bilgiler güncel olmayabilir veya kesin olarak doğruyu içermeyebilir. Makale kullanılarak yapılan başvuru, şikayet ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
