Uyuşturucu Kullanma ve Bulundurma Suçu ve Cezası (TCK 191)

⚖️ Uyuşturucu Kullanma ve Bulundurma Suçu Nedir?

Uyuşturucu kullanma ve bulundurma suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 191. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Savun Hukuk

Bu suç tipi, uyuşturucu ticareti suçundan (TCK 188) farklıdır. TCK 191’de düzenlenen suç yalnızca kişisel kullanım amacını kapsar. Maddenin temelinde, uyuşturucu kullanan kişiyi doğrudan cezalandırmak yerine tedavi ve denetimli serbestlik yoluyla topluma kazandırma amacı yatmaktadır.

⚖️ TCK 191 Kapsamında Cezalar

Temel Hal

Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden, bulunduran veya kullanan kişiye 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verilir. Ancak uygulamada bu suçta doğrudan hapis cezasına hükmedilmez; öncelikle kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik tedbirleri uygulanır.

Nitelikli Hal — 200 Metre Kuralı (TCK 191/10)

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma suçunun okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethanelerin yakınında (200 metre mesafe içinde) işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır. Bu durumda ceza 3 yıldan 7 yıl 6 aya kadar hapis olarak uygulanır.

⚖️ Kamu Davasının Ertelenmesi ve Denetimli Serbestlik

TCK 191 kapsamında en önemli düzenleme, kamu davasının açılmasının ertelenmesi mekanizmasıdır. Bu suçun ilk kez işlenmesi halinde cumhuriyet savcısı, şüpheli hakkında 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verir. Bu süre içinde şüpheli, 1 yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulur.

Denetimli serbestlik kapsamında şüpheliye; belirli aralıklarla denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurma, uyuşturucu kullanıp kullanmadığının tespiti için düzenli idrar testi verme ve gerekli görülmesi halinde tedavi programına katılma gibi yükümlülükler getirilir. Cumhuriyet savcısı, 3 aylık süreler halinde denetimli serbestlik süresini en fazla 1 yıl daha uzatabilir.

⚖️ Denetimli Serbestlik Kurallarına Uyulmazsa Ne Olur?

Denetimli serbestlik tedbirine uymayan veya 5 yıllık erteleme süresi içinde yeniden uyuşturucu kullanan kişi hakkında erteleme kararı kaldırılır ve kamu davası açılır. Bu durumda fail, TCK 191 kapsamında 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıyla yargılanır.

İkinci kez uyuşturucu kullanma suçu işlenmesi halinde de kamu davasının ertelenmesi kararı verilir. Ancak bu kez denetimli serbestlik şartları daha sıkı uygulanır. Üçüncü ve sonraki suçlarda ise doğrudan kamu davası açılır ve erteleme uygulanmaz.

⚖️ Kullanım ile Ticaret Ayrımı Nasıl Yapılır?

Uyuşturucu kullanma suçu ile uyuşturucu ticareti suçu arasındaki ayrım, ceza miktarını kökten değiştirdiği için büyük önem taşır. Mahkemeler bu ayrımı yaparken şu kriterleri değerlendirir: ele geçirilen maddenin miktarı (kişisel kullanım sınırı), maddenin paketlenme şekli (küçük dozlara ayrılıp ayrılmadığı), failin madde bağımlılığı olup olmadığı, failin ekonomik durumu ile yaşam standardı arasındaki uyum, hassas terazi, poşet gibi ticaret araçlarının bulunup bulunmadığı ve telefon kayıtları ile mesajlaşma içerikleri.

⚖️ Tedavi ve Rehabilitasyon Süreci

TCK 191 kapsamında denetimli serbestlik sürecinde fail, gerekli görülmesi halinde tedavi programına yönlendirilir. Tedavi süreci; AMATEM veya ÇAMATEM gibi bağımlılık tedavi merkezlerinde yatılı veya ayakta tedavi, psikiyatrist kontrolünde ilaç tedavisi, bireysel ve grup terapileri ve düzenli idrar testi ile madde kullanımının kontrolü aşamalarını kapsar.

Tedavi sürecine uyum gösteren ve denetimli serbestlik yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiren kişiler hakkında kamu davası düşürülür. Bu mekanizma, uyuşturucu kullanan kişilerin cezalandırılması yerine tedavi yoluyla topluma kazandırılmasını amaçlamaktadır.

⚖️ Uyuşturucu Suçlarında Adli Arama ve Delil

Uyuşturucu suçlarında delil elde edilmesi genellikle adli arama yoluyla gerçekleşir. Kural olarak adli arama kararı hâkim tarafından verilir. Ancak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde cumhuriyet savcısının yazılı emriyle de arama yapılabilir. Usulsüz yapılan aramada elde edilen deliller hukuka aykırı kabul edilir ve mahkemede kullanılamaz.

İdrar testi ve kan tahlili sonuçları da önemli deliller arasındadır. Ancak idrar testinin pozitif çıkması tek başına suçun kanıtı değildir; maddenin ne zaman ve nerede kullanıldığının da belirlenmesi gerekmektedir.

⚖️ Sıkça Sorulan Sorular

İlk kez uyuşturucu kullanmaktan yakalanırsam hapse girer miyim?

İlk kez TCK 191 kapsamında yakalanmanız halinde kamu davası 5 yıl süreyle ertelenir ve denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulursunuz. Denetimli serbestlik kurallarına uyduğunuz takdirde hapis cezası uygulanmaz ve dava düşer.

Denetimli serbestlik süresi ne kadar?

Denetimli serbestlik süresi en az 1 yıldır. Cumhuriyet savcısı bu süreyi 3 aylık dönemler halinde en fazla 1 yıl daha uzatabilir. Toplam denetimli serbestlik süresi 2 yılı geçemez.

İkinci kez yakalanırsam ne olur?

İkinci kez uyuşturucu kullanma suçu işlenmesi halinde de kamu davasının ertelenmesi kararı verilebilir. Ancak denetimli serbestlik şartları daha sıkı uygulanır. Üçüncü kez yakalanma halinde ise doğrudan kamu davası açılır.

Uyuşturucu kullanma suçu adli sicile işler mi?

Kamu davasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik süreci başarıyla tamamlandığında dava düştüğü için adli sicil kaydı oluşmaz. Ancak kamu davası açılıp mahkûmiyet kararı verilmesi halinde adli sicile işlenir. Hukuki süreçleriniz için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.