Şirketlerin ortaklarından aldığı borçlar, belirli bir eşiği aştığında sermaye gibi değerlendirilir ve bu borca ödenen faiz gider olarak kabul edilmez. Kural, kanunda sayısal bir ölçüye bağlanmıştır. Bu yazıda konunun çerçevesi açıklanmaktadır.
📐 Üç Kat Kuralı
Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre; kurumların ortaklarından veya ortaklarla ilişkili kişilerden doğrudan ya da dolaylı olarak temin ederek işletmede kullandıkları borçların, hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte kurumun öz sermayesinin üç katını aşan kısmı örtülü sermaye sayılır.
Karşılaştırmada esas alınacak öz sermaye, kurumun hesap dönemi başındaki öz sermayesidir. Ana faaliyet konusuna uygun faaliyet gösteren, ortak veya ortakla ilişkili sayılan banka benzeri kredi kurumlarından yapılan borçlanmalar %50 oranında dikkate alınır.
Not: Ortak cari hesaplarının dönem içi hareketleri izlenmelidir; eşik yıl sonunda değil, hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte aşıldığında sonuç doğar.
🔍 İlişkili Kişi ve İstisnalar
Ortakla ilişkili kişi; ortağın doğrudan veya dolaylı olarak en az %10 oranında ortağı olduğu ya da bu oranda oy veya kâr payı hakkına sahip olduğu kurumu ve benzer ilişkileri ifade eder.
Kanun bazı borçlanmaları kapsam dışında bırakmıştır: ortakların gayrinakdî teminatı karşılığında üçüncü kişilerden yapılan borçlanmalar, bankalardan aynı şartlarla temin edilip kullandırılan borçlar ve bankalarca yapılan borçlanmalar bunlar arasındadır.
⚖️ Sonuçları
Örtülü sermaye üzerinden kur farkı hariç faiz ve benzeri ödemeler, şartların gerçekleştiği hesap döneminin son günü itibarıyla dağıtılmış kâr payı (dar mükellefte ana merkeze aktarılan tutar) sayılır.
Karşı taraf nezdinde düzeltme yapılabilmesi için, örtülü sermaye kullanan kurum adına tarh edilen vergilerin kesinleşmiş ve ödenmiş olması şarttır. Bu şart uygulamada sıkça gözden kaçar.
📌 İlgili Konular
Konu transfer fiyatlandırması ve kurumlar vergisi başlıklarıyla da bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Eşik nedir?
Öz sermayenin üç katını aşan borç kısmı örtülü sermaye sayılır.
Hangi öz sermaye esas alınır?
Hesap dönemi başındaki öz sermaye esas alınır.
Kur farkı da kâr payı sayılır mı?
Kanun metninde kur farkı hariç tutulmuştur.
Karşı tarafta düzeltme ne zaman yapılır?
Tarh edilen vergilerin kesinleşmiş ve ödenmiş olması şartı aranır.
Örtülü sermaye ve ortaklardan borçlanma hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
