İnfaz mevzuatı, kadın hükümlüler bakımından kurum türünden infazın geri bırakılmasına, çocukla birlikte barınmadan denetimli serbestliğe kadar bir dizi özel kural içerir. Bu kurallar Kanunun farklı maddelerine dağılmıştır; rehber, hepsini bir arada gösterir.
🏛️ Kurum ve Barındırma
- Kadın kapalı ceza infaz kurumları (m.10): bu kurumlarda iç güvenlik görevi kadın personel tarafından yerine getirilir. → ayrıntı
- Kız çocukları: kendilerine özgü kurum bulunmadığı hâllerde kadın kapalı kurumlarının bir bölümünde veya diğer kurumların kendilerine ayrılan bölümlerinde barındırılır (m.12/3).
- Anne yanında kalan çocuklar (m.65): üç yaşını dolduran çocuk hâkim kararıyla yuvaya yerleştirilir; kurumda annesiyle kalan çocuklara ve süt emziren annelere durumlarına uygun gıda verilir (m.72/4). → ayrıntı
🤰 Gebelik ve Doğum
Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına göre hapis cezasının infazı, gebe olan veya doğurduğu tarihten itibaren bir yıl altı ay geçmemiş kadınlar hakkında geri bırakılır. Çocuk ölmüş veya anasından başka birine verilmişse doğumdan itibaren iki ay geçince ceza infaz olunur.
Beşinci fıkra istisnayı belirler: kapalı kuruma girdikten sonra gebe kalanlardan koşullu salıverilmesine altı yıldan fazla süre kalanlar ile eylem ve tutumları nedeniyle tehlikeli sayılanlar hakkında dördüncü fıkra uygulanmaz; ancak cezanın ilgili kısmı kurumda kendileri için düzenlenen uygun yerlerde infaz olunur. → ayrıntı
👩👧 Çocuğun Sağlık Durumuna Bağlı Erteleme
2023 yılında 7445 sayılı Kanunla eklenen 16/A maddesi, yalnız kadın hükümlülere tanınan bir erteleme imkânıdır: toplam on yıl veya daha az süreli hapis cezası, on sekiz yaşını doldurmamış çocuğun engellilik nedeniyle bakıma muhtaç olması ya da ağır hastalığı ve toplum güvenliği değerlendirmesi koşullarıyla, bir yıla kadar erteleme; her defasında altı ayı geçmemek üzere en çok dört kez uzatma. Erteleme süresinde zamanaşımı işlemez. → ayrıntı
🏠 Denetimli Serbestlik ve Konutta İnfaz
- 105/A maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi: sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan ve koşullu salıverilmesine iki yıl veya daha az süre kalan kadın hükümlüler, diğer şartları da taşımaları hâlinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infazdan yararlanabilir. → ayrıntı
- 110. maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi: kadın, çocuk veya altmış beş yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları toplam üç yıl veya daha az süreli hapis cezasının konutta çektirilmesine infaz hâkimi karar verebilir.
- 110. maddenin dördüncü fıkrası: doğurduğu tarihten itibaren altı ay geçen ve toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkûm kadın hükümlülerin cezasının konutta çektirilmesi; talep için doğumdan itibaren bir yıl altı ay geçmemiş olmalıdır. → ayrıntı
⚖️ Denetim Yapılarında Temsil
Ceza infaz kurumlarını denetleyen izleme kurullarında da bir güvence bulunur: 4681 sayılı Kanunun 2. maddesine göre kurulun asıl üyelerinden en az birinin kadınlardan seçilmesi zorunludur. → ayrıntı
📌 İlgili Konular
Diğer rehberlerimiz: çocuk hükümlülere özgü kurallar rehberi, engelli hükümlülerin infaz rejimi ve süreler rehberi.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Gebe hükümlünün infazı durur mu?
16. maddenin dördüncü fıkrası, gebe olan veya doğumdan itibaren bir yıl altı ay geçmemiş kadınlar hakkında infazın geri bırakılacağını belirtir.
Kurumda gebe kalan her hükümlü kural dışında mı?
Hayır. İstisna, koşullu salıverilmesine altı yıldan fazla kalanlar ile tehlikeli sayılanlar bakımından geçerlidir.
16/A maddesi kimler için?
Kadın hükümlüler için; çocuğun engelliliği veya ağır hastalığı ile diğer koşulların birlikte bulunması aranır.
Konutta infazda kadınlara özel kural var mı?
110. maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi ile dördüncü fıkrası kadın hükümlüler bakımından ayrı düzenlemeler içerir.
Kadın Hükümlülere Özgü Kurallar Rehberi hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. İnfaz süreleri ve koşulları suç tarihine, suç türüne ve hükmün özelliklerine göre değişir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez.
