İnfaz Kanunu, çocuk hükümlüler için baştan sona ayrı bir rejim kurar: kurum türünden disiplin sistemine, eğitimden koşullu salıverilmeye kadar. Bu kurallar Kanunun farklı bölümlerine dağıldığından bir arada görülmesi güçtür. Bu rehber, kümemizdeki çocuklara ilişkin bütün başlıkları toplar.
🏫 Kurum Türleri
- Çocuk kapalı ceza infaz kurumları (m.11): on iki-on sekiz yaş; suç türü, cinsiyet ve fiziki gelişim ölçütleri. → ayrıntı
- Gençlik kapalı ceza infaz kurumları (m.12): cezanın infazına başlandığı tarihte on sekiz yaşını bitirmiş, yirmi bir yaşını doldurmamış hükümlüler. → ayrıntı
- Çocuk eğitimevleri (m.15): 2026 yılında 7593 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi; idare ve gözlem kuruluna Türkiye Barolar Birliği çocuk hakları komisyonundan avukat katılabilir, değerlendirme en geç üç ayda bir yapılır ve doğrudan çocuk eğitimevinde infaz imkânı getirildi. → ayrıntı
📕 Disiplin Rejimi
Çocuklar bakımından tedbirler (m.45) ile cezalar (m.46) ayrı maddelerde düzenlenmiştir. Tedbirler ceza niteliği taşımaz; koruma ve önleme amaçlıdır.
Cezalar dokuz kademelidir ve kanunda açık bir sınır bulunur: çocuk, sekizinci fıkrada sayılanlar dışındaki disiplin suçlarından dolayı kapalı kuruma iade edilemez. Odaya kapatma cezasında ise açık havaya çıkma hakkı saklıdır, görevliye ulaşma engellenemez, doktor kontrolü yapılır ve aile ile avukat görüşmesine izin verilir. → ayrıntı
👶 Eğitim, Barınma ve Aile
- Öğretimden yararlanma (m.76): 2024 yılında 7532 sayılı Kanunla başlığıyla birlikte yeniden yazıldı; sınav usulü ve öğretimin engellenebileceği sınırlı hâller belirlendi. → ayrıntı
- Anne yanında kalan çocuklar (m.65): üç yaşını dolduran çocuk hâkim kararıyla yuvaya yerleştirilir. → ayrıntı
- Denetim süresinde eğitim (m.107/8): on sekiz yaşından küçük hükümlüler eğitimlerine, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir kurumda devam eder.
🕐 Koşullu Salıverilme ve İnfaz Süresi
107. maddenin beşinci fıkrası 8/8/2026 tarihli 7593 sayılı Kanunla değiştirilmiştir: hükümlünün on beş yaşını dolduruncaya kadar kurumda geçirdiği bir gün, koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında iki gün olarak dikkate alınır. Fıkra, istisna suçları sınırlı biçimde sayar.
Ayrıca 107. maddenin dördüncü fıkrasındaki örgüt hükümleri, 2010 yılında 6008 sayılı Kanunla eklenen cümle uyarınca çocuklar hakkında uygulanmaz. → ayrıntı
Ceza zamanaşımı bakımından da fark vardır: fiili işlediği sırada on iki-on beş yaş arasında olanlarda sürelerin yarısı, on beş-on sekiz yaş arasında olanlarda üçte ikisi uygulanır. → ayrıntı
📌 Diğer Özel Kurallar
- Adli para cezası: çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezası ödenmezse hapse çevrilemez (m.106/4). → ayrıntı
- Zorlayıcı araçlar: kelepçe kullanımına ilişkin (a) bendi çocuklar hakkında uygulanmaz (m.50). → ayrıntı
- Denetimli serbestlik: çocuk eğitimevinde bulunanlar da 105/A kapsamına girer.
📌 İlgili Konular
Diğer rehberlerimiz: kadın hükümlülere özgü kurallar rehberi, süreler rehberi ve yetkili merciler rehberi.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Çocuk her disiplin suçundan kapalı kuruma iade edilebilir mi?
Hayır. Kanun, 46. maddenin sekizinci fıkrasında sayılanlar dışındaki eylemler için iadeyi yasaklar.
Gençlik kurumunda yaş nasıl belirlenir?
Cezanın infazına başlandığı tarihteki yaş esas alınır.
Çocuklarda adli para cezası hapse çevrilir mi?
Çevrilemez; bu hâlde 106. maddenin on birinci fıkrası uygulanır.
2026 değişikliği neyi getirdi?
7593 sayılı Kanun, çocuk eğitimevlerine ilişkin 15. maddeyi ve koşullu salıverilmeye ilişkin 107/5 fıkrasını yeniden düzenledi.
Çocuk Hükümlülere Özgü Kurallar Rehberi hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. İnfaz süreleri ve koşulları suç tarihine, suç türüne ve hükmün özelliklerine göre değişir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez.
