Ceza zamanaşımı, kesinleşmiş bir hükümdeki cezanın belirli sürelerin geçmesiyle artık infaz edilememesidir. Dava zamanaşımından farklı olarak burada hüküm kesinleşmiştir; ortadan kalkan şey yargılama değil infaz yetkisidir. Süreler Türk Ceza Kanunu’nun 68. maddesinde düzenlenmiştir.
🕐 Kanunda Öngörülen Süreler
68. maddenin birinci fıkrasına göre aşağıdaki sürelerin geçmesiyle ceza infaz edilmez:
- Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında kırk yıl,
- Müebbet hapis cezalarında otuz yıl,
- Yirmi yıl ve daha fazla süreli hapis cezalarında yirmi dört yıl,
- Beş yıldan fazla hapis cezalarında yirmi yıl,
- Beş yıla kadar hapis ve adli para cezalarında on yıl.
Türleri başka başka cezaları içeren hükümler, en ağır ceza için konulan sürenin geçmesiyle infaz edilmez.
Not: Zamanaşımı kuralları bir kaçınma yöntemi değildir: infaz maksadıyla yapılan tebligat ve yakalama süreyi keser, kesilmeden sonra süre yeniden işlemeye başlar.
🧒 Çocuklar Bakımından İndirim
İkinci fıkra, fiilin işlendiği sıradaki yaşı esas alır. Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmuş olup on beş yaşını doldurmamış olanlar hakkında bu sürelerin yarısının; on beş yaşını doldurmuş olup on sekiz yaşını doldurmamış kişiler hakkında ise üçte ikisinin geçmesiyle ceza infaz edilmez.
⛔ Zamanaşımının İşlemediği Hâl
Üçüncü fıkraya göre, Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitabının Dördüncü Kısmında yazılı yurt dışında işlenmiş suçlar dolayısıyla verilmiş ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis veya on yıldan fazla hapis cezalarında zamanaşımı uygulanmaz.
🔁 Başlangıç ve Kesilme
Beşinci fıkraya göre ceza zamanaşımı, hükmün kesinleştiği veya infazın herhangi bir suretle kesintiye uğradığı günden itibaren işlemeye başlar ve süre kalan ceza miktarı esas alınarak hesaplanır.
71. madde iki kesilme sebebi sayar:
- Mahkûmiyet hükmünün infazı için yetkili merci tarafından hükümlüye kanuna göre yapılan tebligat veya bu maksatla hükümlünün yakalanması,
- Hükümlünün, üst sınırı iki yıldan fazla hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi.
📌 İlgili Konular
İlgili yazılarımız: yakalama emri ve infaza başlama, müddetname ve itiraz, adli para cezasının infaz usulü ve infazda tereddüt ve cezaların toplanması.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Ceza zamanaşımı ile dava zamanaşımı aynı mı?
Hayır. Ceza zamanaşımı kesinleşmiş hükümdeki cezanın infaz edilememesine; dava zamanaşımı ise yargılamanın yapılamamasına ilişkindir.
Süre ne zaman işlemeye başlar?
Hükmün kesinleştiği veya infazın herhangi bir suretle kesintiye uğradığı günden itibaren.
Yakalama zamanaşımını etkiler mi?
Evet. İnfaz maksadıyla yapılan tebligat veya hükümlünün yakalanması ceza zamanaşımını keser.
Çocuklarda süreler nasıl uygulanır?
Fiil sırasında 12-15 yaş arasında olanlarda sürelerin yarısı, 15-18 yaş arasında olanlarda üçte ikisi esas alınır.
Cezanın İnfazının Zamanaşımı hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. İnfaz süreleri ve koşulları suç tarihine, suç türüne ve hükmün özelliklerine göre değişir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez.
